ދިވެހި ޤައުމެއްގެ ސިފަގަނޑާއި އޭގެ އާރާއި ބާރު ބިނާވެގެންވަނީ އެ ޤައުމެއްގެ ތާރީޚާއި ސަގާފަތުގެ މައްޗަށެވެ. މި މުހިންމު ދާއިރާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚު ދިރާސާކޮށް، އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ނުހަނު އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކެއް ކުރައްވަމުންދާ އެއް ބޭފުޅަކީ ނ. މަނަދޫއަށް އުފަން، ކޮމާންޑް ސާރޖަންޓް މޭޖަރ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދެވެ.

ދިވެހި ތާރީޚު ދިރާސާކުރުމުގެ ރޮނގުން މިއަހަރު އޭނާއަށް ވަނީ ހިތްވަރުދިނުމުގެ ޤައުމީ އިނާމު ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ. މިއީ އޭނާ ވޭތުވެދިޔަ 26 އަހަރަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތުގައި ކުރެއްވި ބުރަ މަސައްކަތްޕުޅުގެ شަރަފުވެރި ނަތީޖާއެވެ.

Ad
rt

ޢަސްކަރީ ތާރީޚުގެ ސަފުޙާތައް އާލާކުރެއްވުން

ކޮމާންޑް ސާރޖަންޓް މޭޖަރ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދަކީ ބަހަވީ، އަދަބީ، ތާރީޚީ އަދި ސަގާފީ ޚިދުމަތްތަކުން ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ފާހަގަކުރެވޭ ހުނަރުވެރި ލިޔުންތެރިއެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، ދިވެހި ޢަސްކަރިއްޔާގެ ތާރީޚު ދިރާސާކުރައްވައި، އެކުލަވައިލައްވާފައިވާ ފޮތްތަކަކީ ދިވެހި ތާރީޚުގެ މުހިންމު ސަފްޙާތަކެކެވެ.

އޭނާ ލިޔުއްވައި ޝާއިޢުކުރައްވާފައިވާ ބައެއް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފޮތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:

• "ތިނެއް ނޮވެމްބަރު" (2012): 1988 ނޮވެންބަރު 3 ގެ އުދުވާނީ ޙަމަލާއާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހި ޢަސްކަރިއްޔާއިން ނެރުއްވި ތާރީޚީ ފޮތް.
• "އެމް.އެން.ޑީ.އެފް. ކޯސްޓްގާޑް" (2013): ދިވެހި ޢަސްކަރިއްޔާގެ ކަނޑުމަތީގެ ޚިދުމަތް ފެށިގެން އައިގޮތާއި އޭގެ ތާރީޚުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ފޮތް.
• "ފަޔަރ އެންޑް ރެސްކިޔު ސަރވިސްގެ 25 އަހަރުގެ ޚިދުމަތް" (2015): ރާއްޖޭގައި އަލިފާން ނިއްވުމުގެ ޚިދުމަތް ތަރައްޤީވަމުން އައި ގޮތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ލިޔުއްވި ފޮތް.
• "އެމް.އެން.ޑީ.އެފް. މެރިން ކޯރ" (2017): ދިވެހި ޢަސްކަރިއްޔާގެ އެއްގަމު ސިފައިންގެ ޚިދުމަތްތަކުގެ މައްޗަށް އަލިއަޅުއްވައިލެއްވި ފޮތް.
• "ދިވެހި ސިފައިންގެ އުފެދުމާއި ކުރިއެރުން 1892-2008" (2018): ދިވެހި ޢަސްކަރީ ޚިދުމަތް އުފެދި، ތަރައްޤީވަމުން އައި ގޮތުގެ ފުރިހަމަ ތާރީޚީ ދިރާސާއެއް.

ރަސްމީ ވާޖިބުން ބޭރުން ޤައުމީ ޚިދުމަތެއް

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދުގެ ޚިދުމަތްތަކުގެ އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ސިފައަކީ، މިއީ އޭނާ ޤައުމީ ދިފާޢީ ބާރުގައި އަދާކުރައްވަންޖެހޭ ރަސްމީ މަސައްކަތްތަކުގެ އިތުރުން، އަމިއްލަ ވަގުތުގައި ކުރައްވާ މަސައްކަތްތަކަކަށް ވުމެވެ. އަމިއްލަ ޝައުޤުވެރިކަމުގައި، އެއްވެސް އުޖޫރައަކާ ނުލައި ހިލޭސާބަހަށް ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ މި މަސައްކަތަކީ ޤައުމީ ބޮޑު ޚިދުމަތެކެވެ.

މީގެއިތުރުން، ދިވެހި ޢަސްކަރިއްޔާގައި ޚިދުމަތް ކުރައްވާފައިވާ އިސް ބޭފުޅުންގެ އަގުހުރި ޚިދުމަތްތައް ދިރާސާކުރައްވައި، އެ ބޭފުޅުންގެ ތާރީޚު އަމިއްލަފުޅު ވެބްސައިޓާއި ވެބްޕޭޖްގެ އިތުރުން ތަފާތު މީޑިއާ މަންސަތަކުގައި އޭނާ ގެންދަވަނީ ޝާއިޢުކުރައްވަމުންނެވެ.

ތާރީޚު އުނގަންނައިދިނުމާއި ނޫސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާ

2000 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ދިވެހި ތާރީޚުގެ ދާއިރާއިން މެދުކެނޑުމެއްނެތި މަސައްކަތް ކުރައްވަމުންދާ ސަޢީދަކީ، ވޭތުވެދިޔަ 26 އަހަރުގެ ތެރޭގައި ދިވެހި ޢަސްކަރިއްޔާގެ އެކި ކޯސްތަކުގައި ތާރީޚު ކިޔަވައިދެއްވަމުންދާ މުދައްރިސެއްވެސް މެއެވެ.

އަދި ހަމައެހެންމެ، އާންމުންނަށް ތާރީޚީ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި "ތިލަދުން" ނޫހަށްވެސް އޭނާ ވަނީ 250 އަށްވުރެ ގިނަ ތާރީޚީ އާޓިކަލް ލިޔުއްވާފައެވެ. މި ލިޔުންތައް "ތިލަދުން" ވެބްސައިޓް މެދުވެރިކޮށް މިހާރުވެސް ކިޔުންތެރިންނަށް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ.

ޚިދުމަތުގެ އަގުވަޒަންކުރުން

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ކުރައްވަމުންދާ މި އަގުހުރި މަސައްކަތްޕުޅުތަކުގެ އަގު އެކި ފަހަރުމަތިން ވަނީ ވަޒަންކުރެވިފައެވެ. އެގޮތުން:

• ދިވެހި ޢަސްކަރިއްޔާއިން ދޭ އެންމެ ޝަރަފުވެރި އެއް ހީސާބު ކަމަށްވާ "ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސްގެ ލެޓަރ އޮފް ކޮމެންޑޭޝަން" އޭނާއަށް ވަނީ ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ.
• ދިވެހިބަހުގެ އެކެޑަމީއިން ވެސް ވަނީ ދިވެހި ތާރީޚަށް އޭނާ ކުރައްވަމުންދާ ޚިދުމަތްތަކުގެ އަގު ވަޒަންކުރައްވައި، ހަނދާނީލިޔުން ދެއްވާފައެވެ.
• މި ހުރިހާ ކާމިޔާބީތަކެއްގެ މައްޗަށް، މިއަހަރު ލިބިވަޑައިގެންނެވި "ދިވެހި ތާރީޚު ދިރާސާކުރުމުގެ ރޮނގުން ހިތްވަރުދިނުމުގެ ޤައުމީ އިނާމު" ވެގެން ގޮސްފައިވަނީ އޭނާގެ މި ބުރަ މަސައްކަތުގެ އެންމެ މަތިވެރި ތާޖަށެވެ.

ކޮމާންޑް ސާރޖަންޓް މޭޖަރ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދަކީ މިއަދުވެސް މި އަގުހުރި ޤައުމީ ޚިދުމަތުގައި ސާބިތުކަމާއެކު ދެމިހުންނެވި، ދިވެހި ތާރީޚުގެ ދިރުމެކެވެ. އޭނާގެ މަސައްކަތްތަކަކީ އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ދިވެހި ޢަސްކަރިއްޔާއާއި ޤައުމުގެ ތާރީޚު އަމާނާތްތެރިކަމާއެކު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެޅުނު ވަރަށް ވަރުގަދަ ބިންގަލެކެވެ.