ނޯޓް: ތިރީގައި މިވާ ލިޔުން ނަކަލުކޮށްފައި މި ވަނީ ދުވަހުނޫސް “ވިޔަފާރިމިއަދު” ގެ 19 ސެޕްޓެންބަރު 1968 (ބުރާސްފަތި) ދުވަހުގެ ނޫހުންނެވެ. މިއީ “އަނދިރީގެ ދުނިޔެ: ކުދިވަގުންގެ ޕާޓީއެއް” މިސުރުހީގެ ދަށުން އަލިފު. ޝީނު. ނުވަތަ އޮނަރަބްލް އަލްއުސްތާޛު އިބްރާހީމް ޝިހާބު (ރަޙިމަހުﷲ) ލިޔުއްވާފައިވާ ލިއުމެކެވެ. ޝައްކެއްނެތެވެ. މުޅި މަސްއޫލިއްޔަތު އެޅެނީ، މައިންބަފައިންނާއި ބެލެނިވެރީންގެ ކޮނޑުގައެވެ. ޤައުމުގައި ހަމައެންމެ ރަނގަޅު މުވާޠިނުންގެ ގޮތުން މުސްތަޤްބަލުގެ ބައިތައް ކުޅެންތިބި ކުދިން ގެއްލި ހަލާކުވ...
ތިލަދުން
ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއް ދުވަސްވަރެއް ދިޔައެވެ. ރާއްޖޭގެ ބޮޑެތި ހުރިހާ އަތޮޅެއް ހުންނަނީ މާލޭގެ ބޮޑެތި ބޭފުޅުންނަށް ނޫނީ މާލޭގެ ބޮޑެތި އާއިލާތަކަށެވެ. ތިލަދުންމަތި އޮންނަނީ އަތިރީގެއަށެވެ. އައްޑު އަތޮޅު އޮންނަނީ ސައްޔިދު ކިލެގެފާނަށެވެ. ފެލިދެ އަތޮޅު އޮންނަނީ ކަޅުހުރާގެއަށެވެ. އެ ދުވަސްވަރު އެ އަތޮޅުތަކުގެ ބޮޑެތި ބޭފުޅުންނާ މާލޭގެ އެ އާއިލާތަކާ ވެސް ގާތް ގުޅުމެއް އޮތެވެ. އެ ގުޅުމުގެ ތެރެއިން ހިނގި އެއް ހާދިސާއަކީ ތިލަދުންމަތީ މީހުން އޮޑިދޯނިފަހަރުގައި މާލެ އައިސް ބުންބާ މީހުން (ވޯރާ […]
ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު
1988 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުގެ ތިންވަނަ ދުވަހު ދިވެހިރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ޢުދުވާނީ ޙަމަލާއަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމުގެ ބަޠަލު އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދެވަނަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ރައީސް ސާހިބުއްދައުލާ ސުމުއްވުލްއަމީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރު ރަންނަބަޑޭރި ކިލެގެފާނުގެ އަޑީގައި ހުންނަވައިގެން ގެންނަވަން މަސައްކަތް ކުރެއްވި ބަޣާވާތެއްގެ ގޮތުގައި އަޑު ފެތުރުނެވެ. ސީދާކޮށާއި ނުސީދާކޮށެެވެ. މި އަޑު ބައިނަލް އަޤްވާމީ ދުނިޔޭގައި ވަރަށް ބާރަށް ފެތުރުނެވެ. ބޭރުގެ ބޮޑެތި މީޑިއާތަކުގައި ޝައްކުގެ އިނގިލ...
ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު
ނޮވެމްބަރު 3، 1988 ގައި ޢަބްދުﷲ ލުޠުފީ ރާއްޖޭގައި އޭރު އޮތް ރައީސް މައުމޫން ޢަބްދުލް ގައްޔޫމްގެ ސަރުކާރު ވައްޓާލުމަށް ބޭރުގެ ބަޔަކު ގޮވައިގެން ދިޔައީ ކީއްކުރަންހެއްޔެވެ؟ “ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ މުޙައްމަދު ނަޝީދަކީ އަހަރެންގެ ރަނގަޅު ރަޙުމަތްތެރިއެއް” ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގެ އުދުވާނީ ހަމަލައަށް 23 އަހަރު ފުރުނު އިރު މީޑިޔާ އަކަށް އޭނާ ދިން ފުރަތަމަ އިންޓަވިއު، ސްރީލަންކާގެ ދަ އައިލެންޑް ނޫހަށް (31 އޮކްޓޯބަރު 2011) ގައި ދީފައިވާ އެކްސްކްލޫސިވް އިންޓަރވިއުގައި ބުނެފައިވެއެވެ. މި އިންޓަރވިއ...
ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު
ޝަހީދުންގެ ލޭ ޖެހުމުން ބިންގަނޑު ސިހިގެން ދިޔައެވެ. ވެލިފުކަކަށް ފަހު ވެލިފުކެއް އެ ލެއިން ރަތްވެ ފޯވަމުން ދިޔައެވެ. ކޯރު ދެމެމުން ގޮސް އެ ލޭ ހިނދެންފެށިއިރު ކޮންމެ ވެލި ފުކެއް ވެސް ދިޔައީ ރޮމުންނެވެ. އެ ހިނދު ދިވެހި ފަސްގަނޑު ބުންޏެވެ. ދަރިންނޭވެއެވެ. ނުރޯށެވެ. އެ ބޭފުޅުންނަށް ޓަކައި އުފާކުރާށެވެ. އެ ބޭފުޅުން އެ ދައްކައިދިނީ ދީނާއި ޤައުމަށް އޮތް ލޯތްބެވެ. މި ޤައުމުގެ ޙައްޤުގައި ޤުރުބާންވެ، ފިދާވާން ކެރޭ ދަރިން އަދިވެސް ތިބިކަމެވެ. މި […]
ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު
ތިލަދުންމަތީ ކުޅުދުއްފުށީ ކުރަހާގޭ ޢަބްދުﷲ އަބޫބަކުރަކީ ކޭލަކުނު ތަޅާލި ވިއްސާރައިގެ ޚަބަރާއި މަޢުލޫމާތު ކާބަފައިންގެ ފަރާތުން ހޯއްދަވައިގެން، އެވާހަކަތައް ފަރިތަކަމާއެކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެދެއްވާ، ވާސިލުކޮށްދެއްވާ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތާރީޚު އެދުރެކެވެ. ކޭލަކުނު ތަޅާލި ވިއްސާރައިގައި ކުޅުދުއްފުށި ވަރަށް ބޮޑަށް ހަލާކުވުމުން، އަލުން ކުޅުދުއްފުށި އާބާދުވީ ގޮތުގެ ވާހަކަ، ދިވެހި ތާރީޚު ޢިލްމުވެރިޔާ މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ލުޠުފީއަށް ވެސް ކިޔައިދެއްވީ ކުރަހާގޭ ޢަބްދުﷲ އަބޫބަކުރެވެ. މިކަން އަޅުގަނޑު ގ...
އަޙްމަދު ސާލިމް
ފަޚުރުވެރި ކިއުބާ ދަތުރުފުޅު ލިޔެލަން ޖެހެނީ ރަން އަކުރަކުންނެވެ. ދިވެހީންގެ ފަޚުރުވެރި ތާރީޚުގައި އެ ޝަރަފުތައް އަބަދުވެސް ވިދާ ބަބުޅާނެއެވެ. މަޝްހޫރު ޅެންވެރިޔާ އަލްމަރުޙޫމް ހޯރަފުށީ އާދަމް ސަލީމް އެ ދަތުރުފުޅަށް ހެއްދެވި ޚާއްޞަ ޅެން ފައްޓަވާފައިވަނީ މި ތަޢުރީފުންނެވެ. މުޅި ދަތުރުފުޅު ފެށުނީއްސުރެ ނިމެދެން ފަށުވި ރީތި ޢިބާރާތްތަކުން ގަތާލައްވާފައިވާލެއް ފުރިހަމައެވެ. ހަމައެހެންމެ އަލްމަރުޙޫމާ ހޯރަފުށީ ފަރީދާ މުޙައްމަދު ފުޅުގެ ރީތި އޮމާން ހިތްގައިމު އަޑުން އެ ޅެން ވިދާޅުވެފައި އޮތް ގޮތުން އެ މު...
ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު
ހއ.ދިއްދޫ އިރަމާގޭ އަލްމަރްޙޫމު އިބްރާހީމް ޤާސިމް (އިބްރާހިމްބެ) އަކީ ނަމޫނާ ޝަޚްޞިއްޔަތެކެވެ. މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަފަދަ ލީޑަރެކެވެ. ކަންކަމުގައި ” ނޫން” ” ނުވާނެ” “ނުކުރެވޭނެ” ފަދަ ބަސްބަހަކީ “އިބްރާހީމްބެގެ ބަސްކޮށާރު”ގައި ހުންނަ ބަސްބަހެއް ނޫނެވެ. “އެވޭލާ ދިއްދޫ”ގައި އިބްރާހީމްބެއާ ބެހޭގޮތުން ޖެހި ޕޯސްޓަކާ ގުޅިގެން ކޮމެންޓު ކުރެއްވި ދިއްދޫގެ އެކިއެކި ޢިއްޒަތްތެރިން ކުރައްވާފައިވާ ކޮމެންޓުތަކުން ވެސް އިބްރާހިމްބޭގެ ލީޑަރޝިޕްގެ ކޮލިިޓީ ހާމަވެގެން ދެއެވެ. “ރަށް ކުރިއަރުވާ ކޮމިޓީގެ ދުވަސްވަރު ވަރަ...
އަބްދުﷲ ނަޢީމް
ހއ. މޮޅަދޫ ސައްޔިދު ތޯހާގެ ވާހަކަ ދައްކާ މީހުން މިހާރު މިރަށުގައި ވަރަށް މަދެވެ. އެ ވާހަކަތައް ކުރިން ޤަބޫލުކުރަމުން އައި ގޮތަށް ޤަބޫލުކުރާ މީހަކު އަމުދުންނެތެވެ. ހއ. މޮޅަދޫ ސައްޔިދު ތޯހާގެ ނަމުގައި ހަދާފައި ހުންނަ ޒިއާރަތެއް އަދިވެސް އެބަހުއްޓެވެ. ޒިއާރަތުގެ ދިދަ ދަނޑިވެސް ކޮޅަށް އެބަހުއްޓެވެ. އެއީ ވަރަށް ދިގު ދިދަ ދަނޑިއެކެވެ. ޒިއާރަތުގެ ފުރާޅުގައި ޖަހާފައިވަނީ އީޓެވެ. ގެގަޑަކީ އެހެނިހެން ގިނަ ޒިއާރަތްތަކެކޭ އެއްފަދައިން ލަކުޑިން ހަދާފައިވާ ގެގަޑެކެވެ. ޒިއާރަތުގެ ދޮރު ހުރީ […]
ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު
ބޮޑު ތަކުރުފާނު ނުވަތަ އައްސުލްޠާނުލް ޣާޒީ މުޙައްމަދު ތަކުުރުފާނުލް އަޢުޡަމް ސިރީ ސަވާއްދީއްތަ މަހާރަދުންނަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަޚުރުވެރި ޤައުމީ ދުވަސް އެ ބޭފުޅަކަށް ޓަކައި ނިސްބަތްވެވޭ ޤައުމީ ބަޠަލެވެ. ޕޯޗުގީޒުންގެ ފަނަވަރަކަށް އަހަރުވީ އަޅުވެތިކަމުން މި ލޮބުވެތި ދިވެހި ފަސްގަނޑު ސަލާމަތްކުރެއްވި ކުޅަދާނަ މުޖާހިދެވެ. “ދެ ޙާޖީންނާއި ދަންޑެހެލާ ގޮވައިގެން އޭގެ ތިން ބަޠަލުން (އުތީމު ތިންބެއިން) ” ޕޯޗުގީޒުންނާ ދެކޮޅަށް ކުރެއްވެވި ގެރިއްލާ ހަނގުރާމައިގައި އެންމެ އިސްކޮށް ހުންނެވި ފަހުލަވާނެވެ. ދިވެހި...
ޢާޠިފާ ޒަކަރިއްޔާ
ރާއްޖޭގައި މިހާރު ފާހަގަ ކުރެވެމުން އަންނަ ދުވަސްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ދޮށީ ދުވަހަކީ ޤައުމީ ދުވަހެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ރަބީއުލް އައްވަލުމަހުގެ 1ވަނަ ދުވަހަކީ ބަންދު ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި ރަން އަކުރުން ކަލަންޑަރުގައި ފާހަގަކޮށްފައި އޮތުން ފިޔަވާ އިތުރު ކަމެއް މީގެ ކުރިން ފާހަގަ ކުރުމަށް ކުރެވިފައި ނެތް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ޤަބޫލު ކުރެއެވެ. ޤައުމީ ދުވަހަކީ ކޮން ދުވަހެއްތޯ ޒުވާނަކު ގާތުގައި އަހަފިނަމަ ޖަވާބު ދިނުމަކީ އެހާ ފަސޭހަކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ޕޯޗުގީޒުންގެ އަތްދަށުގައި ދިވެހިން 15 ނުވަތަ 17 އަހ...
ތިލަދުން
ކުރީ ޒަމާނުގައި ދެބުރިއަށް ކާލިގަނޑުލައިގެން ދިދަ ނަގާން ޖަހާފައި ހުންނަ ދިގު ދިދަ ދަނޑިއަށް ކޯއްޓޭ ކިޔައެވެ. ދެން ކޯއްޓޭ ކިޔަނީ ރަށްރަށް ދިފާޢުކުރުމަށް ސިފައިން ތިބުމަށް ހަދާފައި ހުންނަ ތަންތަނަށެވެ. ދިވެހި އަސްކަރިއްޔާގެ މައިމަރުކަޒުގެ ކުރިމަތީގައި (ޖުމްހޫރީ މައިދާނުގައި) ހުންނަ ބޮޑު ދިދަ ދަނޑިއަކީ މިހާރުގެ ގޮތުންނަމަ ބޮޑު ކޯއްޓޭ އެވެ. ދިވެހިތާރީޚާއި ސަގާފަތާ ގުޅިފައިވާ މަޝްހޫރު ބޮޑު ކޯއްޓޭ ބުޒުރު ތަޅާލުމަށްފަހު އެ ބުރުޒުގައި ހުރި ބޮޑު ކޯއްޓޭގެ ބަދަލުގައި ނެގި ކޯއްޓޭ ހުރީ […]
ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަށްރަށް ފަޅުކޮށް، އެހެން ރަށްރަށަށް މީހުން ބަދަލުވުމަކީ އަންޒަމާނުއްސުރެ ހިގަމުންދާ ކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދިރިއުޅެން ދަތި އުދަނގޫ ރަށްރަށުގައި ދިރިއުޅެމުންދާ ރައްޔިތުން ސަރުކާރުން ދިރިއުޅުން ފަސޭހަ ރަށްރަށް ބަދަލުކޮށް “އެއްފަސް” ކުރުމުގެ ސިޔާސަތު އުފަންވެގެންއައީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލް ޤައްޔޫމުގެ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރުގައެވެ. އެ މަސައްކަތް ފެށިގެން އައިދުވަސްވަރު އެއީ ވަރަށް މަޑުމަޑުން ކުރިއަށްދާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނަގާ “ބޮޑު” މަސައްކަތެކެވެ. އެގޮތ...
ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު
ތިލަދުންމަތީ ތަކަންދުއަކީ ވަރަށް ގިނަ ދިވެހި ރަސްރަސްކަލުންގެ މަތިކޮޅު ގުޅިފައިވާ ރަށެކެވެ. މިގޮތުން، އަލްޣާޒީ ބޮޑުރަސްގެފާނެވެ. އަދި އަލްޣާޒީ ބޮޑު އިސްކަންދަރު ރަސްގެފާނެވެ. އަދި ކުޑަމުޙައްމަދު ރަސްގެފާނެވެ. އަދި އަލްޣާޒީ ޣިޔާޘުއްދީން ރަސްގެފާނެވެ. ތަކަންދުއަކީ ރަނިރަނިބޭކަނބަލުން ނިސްބަތްވެ ވަޑައިގަންނަވާ ވެސް ރަށެކެވެ. މިގޮތުން، ދިޔަމިނގިލީ އިބްރާހީމް ރަސްގެފާނުންގެ މުޅި ދަރިފަސްކޮޅުގެ މައިކަމަނާ ތަކަންދޫ ޢާއިޝާ މަނިކުފާނެއެވެ. އަދި ދިޔަމިނގިލީ މުކައްރަމް މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީން ރަސްގެފާނުންގ...
އަޙްމަދު ސާލިމް
ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވި ފަހުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހަތް ދަރިކޮޅަކުން ރަސްކަން ކުރެއްވިއެވެ. އެ ދަރިކޮޅުތަކަކީ ތީމުގޭ ދަރިކޮޅާއި، ޢުމަރުވީރު ދަރިކޮޅާއި، ހިލާލީ ދަރިކޮޅާއި، އުތީމު ދަރިކޮޅާއި، އިސްދޫ ދަރިކޮޅާއި، ދިޔަމިނގިލި ދަރިކޮޅާއި، ހުރާ ދަރިކޮޅެވެ. މި ހަތް ދަރިކޮޅުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޢުމަރުވީރު ދަރިކޮޅު ނިސްބަތްވަނީ ބަންގާޅަށެވެ. ބަންގާޅު ކިޔަނީ މިހާރުގެ ބަންގްލާދޭޝްއަށް ކަމަށް ވިޔަސް އޭރު އެއީ މިހާރުގެ އިންޑިއާގެ ބައެކެވެ. ޢުމަރުވީރު ދަރިކޮޅަށްފަހު ރާއްޖޭގައި ރަސްކަންކުރެއްވި ހިލާލީ ދަރިކޮޅަކީ ވެސ...
ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު
