ހަންޓާ ވައިރަސް އަކީ މީދަލާއި ފަހި ފަދަ ތަކެތީގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ ވައިރަސްތަކުގެ ގުރޫޕެކެވެ. މި ބަލި އިންސާނުންގެ ގަޔަށް އަރަނީ މީދަލުގެ ކުޑަކަމުދާ ތަކެއްޗާއި، ބޮޑުކަމުދާ ތަކެތި ނުވަތަ ކުޅުގައި ހުންނަ ވައިރަސްގެ ކުދިކުދި މާއްދާތައް ނޭވާލުމުގެ ތެރެއިން ހަށިގަނޑަށް ދިއުމުންނެވެ. ހާއްސަކޮށް ބަންދުކޮށްފައި ހުންނަ ނުވަތަ ހިރަފުސް ގަދަ ތަންތަނުގައި މި ނުރައްކާ ބޮޑެވެ.

މި ވައިރަސްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ މައިގަނޑު ބަލިތައްހަންޓާ ވައިރަސްގެ ސަބަބުން މައިގަނޑު ދެ ބައްޔެއް ފެތުރެއެވެ:

Ad
rt

ހަންޓާ ވައިރަސް ޕަލްމޮނަރީ ސިންޑްރޯމް (HPS): މިއީ ފުއްޕާމޭގެ ސީރިއަސް ބައްޔެކެވެ. މިއީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އެމެރިކާ ބައްރުން ފެންނަ ބައްޔެކެވެ. މި ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ވަރަށް އަވަހަށް ނުރައްކާތެރި ހާލަތަކަށް ބަދަލުވެއެވެ.

ހެމޮރޭޖިކް ފީވާ ވިތު ރީނަލް ސިންޑްރޯމް (HFRS): މިއީ ޔޫރަޕާއި އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކުން ފެންނަ ބައްޔެކެވެ. މި ބަލީގެ ސަބަބުން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އަސަރުކުރަނީ ކިޑްނީއަށެވެ.

ބަލީގެ އަލާމާތްތައް

ބަލީގެ ކުރީކޮޅު ފެންނަ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުން އައުން، ބޮލުގައި ރިހުން، މަސްތަކުގައި ރިހުން، ވަރުބަލިވުން އަދި މޭނުބައިކޮށް ހޮޑުލެވުން ހިމެނެއެވެ. ބަލި ބޮޑުވާން ފެށުމުން ނޭވާލާން އުނދަގޫވުން، ކެއްސުން، ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށްވުން އަދި ކިޑްނީގެ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެއެވެ.

ބަލި ފެތުރޭ ގޮތް

އާންމުކޮށް މި ބަލި ފެތުރެނީ މީދާ ފަދަ ތަކެތީގެ ނަޖިސް ހުންނަ ތަންތަން ކުނިކަހައި ސާފުކުރުމުގެ ތެރޭގައި އެތަކެތީގެ އަސަރު ހުންނަ ހިރަފުހަށް ނޭވާލުމުންނެވެ. ނުވަތަ ތަޣައްޔަރުވެފައިވާ އެއްޗެއްގައި އަތްލުމަށްފަހު މޫނުގައި އަތްލުމުންވެސް ބަލި އަރާފާނެއެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި މިއީ މީހެއްގެ ފުށުން އަނެއް މީހެއްގެ ގަޔަށް އަރާ ބައްޔެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، މަދު ވައްތަރެއްގެ ވައިރަސްއަކުން މިފަދައިން ބަލި ފެތުރިދާނެއެވެ.

ރައްކާތެރިވުމާއި ފަރުވާ

މި ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި ގޭތެރެއާއި ގުދަންތައް މީދާ ނޫޅޭނެހެން ސާފުކޮށް ބެލެހެއްޓުމާއި، މީދަލަށް ވަދެވޭނެ ހުރިހާ ލޯވަޅުތަކެއް ބެއްދުން މުހިންމެވެ. ސާފުކުރާއިރު އަތްކުރި އަދި މާސްކު އެޅުމާއި، ހިރަފުސް ނުއުފެދޭނެހެން ޑިސްއިންފެކްޓަންޓް ބޭނުންކޮށްގެން ތަންތަން ތެންމައިގެން ސާފުކުރުން ބުއްދިވެރިއެވެ. މި ބައްޔަށް ވަކި ހާއްސަ ފަރުވާއެއް ނެތް ނަމަވެސް، އަވަހަށް ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުން ވަރަށް މުހިންމެވެ. ސީރިއަސް ހާލަތްތަކުގައި އޮކްސިޖަން ދިނުމާއި އައި.ސީ.ޔޫގައި ފަރުވާ ދޭންޖެހެއެވެ.

މިހާރުގެ ހާލަތު

މިހާރު (މޭ 2026) ހަންޓާ ވައިރަސްގެ ކޭސްތަކެއް "އެމް.ވީ ހޮންޑިއަސް" ކްރޫޒް ޝިޕުން ފެނިގެން ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާ (ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ) އާއި ސީ.ޑީ.ސީ އިން ދަނީ މިކަން ބަލަމުންނެވެ. މި ބޯޓުގެ ފަސިންޖަރުންނާއި ފަޅުވެރިންގެ ތެރެއިން ބަޔަކު ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވެ، މިހާތަނަށް 3 މީހަކު ވަނީ މަރުވެފައެވެ. މި ބަލި ފަތުރަނީ "އެންޑީސް ވައިރަސް" ކިޔާ ވައްތަރެކެވެ. މިއީ މީހުންގެ މެދުގައި ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނަ ނާދިރު ވައްތަރެކެވެ. އެހެންކަމުން، ބަލިޖެހިފައިވާ މީހުންނާ ބައްދަލުވި މީހުން ދެނެގަނެ، އެކަހެރިކުރުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.

ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި، މިއީ ކޮވިޑް-19 ފަދަ ބޮޑު ބަލިމަޑުކަމަކަށް ވުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑައެވެ. ސަބަބަކީ ހަންޓާ ވައިރަސް އަކީ ވައިގެ ތެރެއިން ފަސޭހައިން ފެތުރޭ އެއްޗަކަށް ނުވާތީއެވެ. މިވަގުތު ސީ.ޑީ.ސީ އިން ވަނީ ލެވެލް 3 ގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އިއުލާނުކޮށްފައެވެ. އާންމުންނަށް އޮތް ނުރައްކާ ކުޑަނަމަވެސް، މީދާ ފަދަ ތަކެއްޗާ ދުރުވުމަށާއި، ބަލީގެ އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ސިއްހީ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަށް އިރުޝާދު ދެއެވެ.