އީރާނުގެ އަމާޒުތަކަށް ހަމަލާދިނުމަށްޓަކައި އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް ބޭނުންކުރުމުގެ ރަސްމީ ހުއްދަ، އިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރު ކީރް ސްޓާމަރ ދެއްވައިފިއެވެ.

20 މާރިޗު 2026 ގައި ނިންމި މި ނިންމުމުގެ ދަށުން، އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ގްލޮސްޓަރޝަޔަރގައި ހުންނަ އާރް.އޭ.އެފް ފެއަރފޯޑާއި، ދިވެހިރާއްޖެއާ ދެކުނުން އިންޑިއާ ކަނޑުގައި އޮންނަ ފޯޅަވަހި (ޑިއޭގޯ ގާސިއާ) ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެމެރިކާއަށް މިވަނީ ހުޅުވާލާފައެވެ.

Ad
rt

މި ނިންމުމަކީ އެމެރިކާގެ ޓްރަމްޕް ސަރުކާރުން ކުރިމަތިކުރި ވަރުގަދަ ޑިޕްލޮމެޓިކް ޕްރެޝަރާއި، އީރާނުން ދެމުންދިޔަ އިންޒާރުތަކަކަށް ފަހު ނިންމި ނިންމުމެކެވެ.

އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ކުރިން މި އެދުމަށް އިންކާރުކުރީ "އިސްވެ ހަމަލާދިނުމުގެ" ގާނޫނީ ސައްހަކަމާމެދު ސުވާލު އުފައްދައިގެންނެވެ. ނަމަވެސް، މި މަހުގެ ކުރީކޮޅު ސައިޕްރަސްގައި ހުންނަ އިނގިރޭސި އަސްކަރީ މަރުކަޒަށް އީރާނުގެ ޑްރޯން ހަމަލާއެއް އަމާޒުވުމާ ގުޅިގެން، މިއީ "ދިފާއީ" މަގްސަދެއްގައި ނިންމި ނިންމުމެއް ކަމަށް ބުނެ ސަރުކާރުގެ ވިސްނުން ވަނީ ބަދަލުކޮށްފައެވެ.

މި ހުއްދަ ދީފައިވަނީ ވަރުގަދަ އުސޫލުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްކަމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. އެގޮތުން ހަމަލާތައް ދެވޭނީ ގަލްފުގައިވާ އިނގިރޭސި މަސްލަހަތުތަކަށް ވަގުތުން ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ބެލެވޭ އީރާނުގެ މިސައިލް އަދި ޑްރޯން ފޮނުވާ ސަރަހައްދުތަކަށެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުން ބުނާ ގޮތުގައި މިއީ އދ. ގެ ޗާޓަރުގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން "މިސައިލްތައް އޭގެ އަސްލުން ނައްތާލުމަށް" ދެވޭ ދިފާއީ ހަމަލާތަކެކެވެ.

މި މަރުކަޒުތައް ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ ލިބުމަކީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ލިބުނު ބޮޑު ކާމިޔާބީއެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ މައި ބިމުން އުދުހިގެން އައިސް ހަމަލާދިނުމަށް ހޭދަވާ 30 ގަޑިއިރަށްވުރެ ދިގު ދަތުރުތައް ކުރަން ނުޖެހޭނެއެވެ. މީގެ މަދު ގަޑިއިރުތަކެއް ކުރިން، ބީ-52 މަރުކާގެ ދެ ބޯޓު 15 ގަޑިއިރުގެ މިޝަނަކަށްފަހު އާރް.އޭ.އެފް ފެއަރފޯޑަށް ވަނީ އެނބުރި އައިސްފައެވެ. ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، 12 ކްރޫޒް މިސައިލާއެކު ފުރި މި ބޯޓުތައް އެނބުރި އައީ މިސައިލްތައް ބޭނުންކުރުމަށްފަހުގައެވެ. ނަމަވެސް، ހަމަލާދިން އަމާޒުތަކުގެ ތަފްސީލެއް އަދި ހާމައެއް ނުކުރެއެވެ.

މި ނިންމުމާ ގުޅިގެން އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު އައްބާސް އަރާގްޗީ ވަނީ ވަރުގަދަ އިންޒާރެއް ދެއްވާފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި މަރުކަޒުތައް ބޭނުންކުރަން ހުއްދަ ދިނުމަކީ އިނގިރޭސިވިލާތުން "އިސްވެގަނެގެން ދޭ ހަމަލާއެއްގައި ސީދާ ބައިވެރިވުން" ކަމަށާއި، އީރާނަށް މީގެ ބަދަލުހިފުމުގެ ހައްގު އޮންނާނެ ކަމަށެވެ.

މިކަމުގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދީ ބިރުވެރިކަންވެސް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. ހާއްސަކޮށް ދިވެހިރާއްޖެއާ އަވަށްޓެރި ޗާގޯސް ޖަޒީރާ (ޑިއޭގޯ ގާސިއާ) މި ހަނގުރާމައިގެ މައިގަނޑު މަރުކަޒަކަށް ވުމަކީ، އިންޑިއާ ކަނޑުގައި އީރާނުން ދީފާނެ ރައްދު ހަމަލާއެއްގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރަށާއި އުމްރާނީ މަޝްރޫއުތަކަށް ބުރޫއެރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމެއް ކަމަށް މުހައްލިލުން ފާހަގަކުރެއެވެ.