އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން އަލަށް ނެރުނު އަމުރެއްގެ ދަށުން، ހިފާފައިވާ ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި ދިރިއުޅޭ ފަލަސްތީނު މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި އިލެކްޓްރޯނިކް ޓްރެކިންގް ޑިވައިސް (ފާރަވެރިވާ އާލާތްތައް) ހަރުކުރުމުގެ ހުއްދަ އެ ގައުމުން ދީފިއެވެ.

މިއީ އެއްވެސް ކުށެއްގެ ތުހުމަތެއް ކުރެވިފައި ނުވާ، އަދި ޝަރީއަތެއް ހިންގާ ކުށް ސާބިތުވެފައި ނުވާ އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ވަގުތުން ވަގުތަށް ފާރަވެރިވުމަށް ރަސްމީކޮށް ފެށި ނިޒާމެކެވެ.

Ad
rt

މި އަމުރުގެ ދަށުން، އިދާރީ ގޮތުން ދަތުރުފަތުރު ކުރުން މަނާކޮށްފައިވާ ފަލަސްތީނު މީހުން އިލެކްޓްރޯނިކް މޮނިޓަރިންގް ޑިވައިސްތައް އެޅުމަށް ނުވަތަ ގެންގުޅުމަށް މަޖުބޫރު ކުރުމުގެ ބާރު އިސްރާއީލުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. އަދި މި ތަކެއްޗަށް ބަދަލެއް ގެންނަން އުޅުމަކީ ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ.

އިސްރާއީލުގެ ނަސްލީ ތަފާތުކުރުންތަކުގެ އިތުރު މިސާލެއްގެ ގޮތުން، އެ ގައުމުގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު އިސްރާއީލް ކާޓްޒް ވަނީ ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އުޅޭ ޔަހޫދީ ވަޒަންވެރިން މި އަމުރުން އިސްތިސްނާކޮށްފައެވެ. މީގެއިން ދޭހަވަނީ މި ސިޔާސަތަކީ ވަކި ނަސްލަކަށް ނުވަތަ ގައުމިއްޔަތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހިންގާ ތަފާތުކުރުން ބޮޑު ސިޔާސަތެއް ކަމެވެ. މި އަމުރު ނެރެފައިވަނީ އިސްރާއީލުގެ ޑިފެންސް ފޯސް، ސެކިއުރިޓީ އެޖެންސީ، ފުލުހުން، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖަސްޓިސް އަދި ހިފާފައިވާ ހުޅަނގު އައްސޭރީގެ ކަންކަމާ ބެހޭ އަސްކަރީ ގާނޫނީ އިދާރާތަކާ ގުޅިގެންނެވެ.

އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، މި ސިޔާސަތު އަމާޒުވަނީ އިސްރާއީލުގެ އިދާރީ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި ތިބޭ އާންމުންނަށެވެ. މިއީ ފަލަސްތީނު މީހުންނަށް އިންސާފުވެރި ޝަރީއަތެއްގެ ފުރުސަތު ނުދީ، ސިއްރު ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ހިންގާ ނިޒާމެކެވެ. މިފަދަ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ދަށުގައި ތިބޭ ފަލަސްތީނު މީހުންނަށް ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގައި ބޮޑެތި ހުރަސްތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހުމުގެ އިތުރުން، މެދުނުކެނޑި ފާރަވެރިވުމާއި ޝަރީއަތަކާ ނުލައި ބަންދުކޮށްފާނެ ކަމުގެ ބިރު އަބަދުވެސް އޮވެއެވެ.

މި އައު އަމުރުން ރަމްޒުކޮށްދެނީ، ނޫސްވެރިޔާ އަދި ފިލްމު އުފައްދާ އެންތަނީ ލޮވެންސްޓައިން "ޕަލަސްތީން ލެބޯޓްރީ" ގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރައްވާ ނިޒާމެވެ. މިއީ ފަލަސްތީނު މީހުންނަކީ ފަހުގެ އަސްކަރީ އަދި ފާރަވެރިވުމުގެ ޓެކްނޮލޮޖީތައް ޓެސްޓުކުރާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކޮށް، އޭގެ ފަހުން އެ ތަކެތި ބޭރު ގައުމުތަކަށް ވިއްކާ ނިޒާމެކެވެ. ލޮވެންސްޓައިންގެ މަސައްކަތްތަކުގައި ވަކާލާތުކުރާ ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުން ހަމައެކަނި ހަތިޔާރު އެކްސްޕޯޓް ކުރަނީއެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އަސްކަރީ ބާރާއި، ގިނަ ބަޔަކަށް ފާރަވެރިވުމާއި، ބިންތަކުގެ މައްޗަށް ވެރިވެގަތުން އެއްކޮށްލައިގެން، އެ ގައުމުން "އުނދަގޫ އާބާދީތައް" ކޮންޓްރޯލް ކުރާނެ ފުރިހަމަ މޮޑެލްއެއް ދުނިޔެއަށް ވިއްކަނީއެވެ.

މި މޮޑެލްގެ ތަފްސީލުތައް އަލްޖަޒީރާގެ އެންމެ ފަހުގެ ޑޮކިއުމެންޓްރީ "How Israel tests military tech on Palestinians" (އިސްރާއީލުން ފަލަސްތީނު މީހުންގެ މައްޗަށް އަސްކަރީ ޓެކްނޮލޮޖީ ޓެސްޓުކުރާ ގޮތް) ގައި ހިމަނާފައިވެއެވެ. މިއީ "ދަ ޕަލަސްތީން ލެބޯޓްރީ" ސިލްސިލާގެ ބައެކެވެ. މި ފިލްމުގައި ކިޔައިދޭ ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުގެ ޗެކްޕޮއިންޓްތަކަކީ "ފްރިކްޝަންލެސް" (އުނދަގުލަކާ ނުލައި ހިންގާ) ކަމަށް ބުނާ ޓެކްނޮލޮޖީތައް ޓެސްޓުކުރާ ތަންތަނެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އޭއައި (AI) ބޭނުންކޮށްގެން ދުރުގައި ތިބެގެން އޮޕަރޭޓްކުރާ، އަދި ސްޓަން ގްރެނޭޑާއި، ކަރުނަގޭހާއި، ރަބަރު ވަޒަން ޖަހާ ހަތިޔާރުތައް ހިމެނެއެވެ. މި ނިޒާމުތައް ގާއިމުކޮށްފައިވަނީ ފަލަސްތީނު މީހުންގެ ހަށިގަނޑު ބަލައި ފާސްކުރުމާއި މައުލޫމާތު އެއްކުރުން އާންމުކޮށް ހިނގާ ޗެކްޕޮއިންޓްތަކުގައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، "ރެޑް ވުލްފް" އަދި "ބްލޫ ވުލްފް" ފަދަ ބަޔޯމެޓްރިކް ސަވައިލަންސް ނިޒާމުތައް އިސްރާއީލުން ބޭނުންކުރާ ގޮތުގެ ތަފްސީލު ވެސް މި ޑޮކިއުމެންޓްރީގައި ހިމަނާފައިވެއެވެ. "ބްލޫ ވުލްފް" އަކީ ސިފައިންގެ މޮބައިލް ފޯނުތަކުގައި ބޭނުންކުރާ އެޕްލިކޭޝަނެކެވެ. މީގެ އެހީގައި ފަލަސްތީނު މީހުންގެ ފޮޓޯ ނަގައި، އެމީހުންގެ އަމިއްލަ މައުލޫމާތާއި، ދަތުރުފަތުރުގެ ތާރީޚާއި، ޕްރޮފައިލް މައުލޫމާތު ވަގުތުން ބަލާލެވެއެވެ.

"ރެޑް ވުލްފް" ހަރުކޮށްފައި ހުންނަނީ ޗެކްޕޮއިންޓްތަކާއި ކޮންޓްރޯލް ރޫމްތަކުގައެވެ. މިއީ މީހުންގެ މޫނު ސްކޭންކޮށް، ކޮންމެ މީހަކީ ކިހާވަރެއްގެ ނުރައްކަލެއް އޮތް މީހެއްކަން އަންގައިދޭ "ކަލަރ-ކޯޑެޑް ރިސްކް ސްކޯ" އެއް ދޭ ނިޒާމެކެވެ."ރަތް" ކުލައިގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވޭ ފަލަސްތީނު މީހުންނަކީ، އޭގެ ތެރޭގައި ނޫސްވެރިންނާއި ސުލްހަވެރިކަމާއެކު އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހުން ހިމެނޭހެން، އިތުރަށް ބަލައި ފާސްކުރުމަށާއި، ފުރައްސާރަކުރުމަށް ނުވަތަ ހުރަސްތައް ކުރިމަތިކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މީހުންނެވެ. މި ފިލްމުގައި ހިމަނާފައިވާ ހެކިބަސްތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި، ފަލަސްތީނު މީހުން މިފަދަ ގިންތިތަކަށް ފައްތަނީ އެމީހުންގެ އެއްވެސް ރުހުމެއް ނެތިއެވެ. އަދި އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ކަމަކަށް އަސަރުކުރާ ފަދަ ދާއިމީ ފާރަވެރިވުމެއްގެ ދަށުގައި އެމީހުން ބައިތިއްބައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އިޒްރޭލުގެ އަސްކަރިއްޔާއާއި އަމިއްލަ ޓެކްނޮލޮޖީ ކުންފުނިތަކާ ދެމެދު އޮންނަ ގާތް އަދި ގިނަ ފަހަރަށް ސިއްރުވެރި ގުޅުންތައް މި ޑޮކިއުމެންޓްރީން ހާމަކޮށްދެއެވެ. އިޒްރޭލުގެ ކުންފުނިތަކުން ވަނީ މޫނު ދެނެގަންނަ ސޮފްޓްވެއަރ، އުޅުން ދިރާސާކުރާ ސޮފްޓްވެއަރ، ސީ.ސީ.ޓީ.ވީ ނެޓްވޯކްތައް، ޑްރޯން އަދި ޖާސޫސީ ސޮފްޓްވެއަރތައް ފަލަސްތީނު މީހުންގެ މައްޗަށް ތަޖުރިބާކޮށްފައެވެ. އަދި މި ނިޒާމުތައް ބައިނަލްއަގުވާމީ ބާޒާރުގައި ވިއްކަނީ "ހަނގުރާމައިގައި ތަޖުރިބާކޮށް ކާމިޔާބުވެފައިވާ" ތަކެތީގެ ގޮތުގައެވެ.

އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާއަތްތަކުން އިންޒާރުދޭ ގޮތުގައި، ހިފާފައިވާ ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތްތަކުން ފާރަވެރިވުމާއި ބަޔޯމެޓްރިކް ނިޒާމުތައް ފުޅާކުރުމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ހިލާފު ސީރިއަސް އަމަލެކެވެ. ހަތަރުވަނަ ޖެނީވާ ކޮންވެންޝަނުގެ ދަށުން، ހިފާފައިވާ ސަރަހައްދެއް ބަލަހައްޓާ ބާރަކުން، އެ ސަރަހައްދުގެ ރައްޔިތުންނަށް ޖަމާއީ އަދަބު ދިނުމާއި ނުވަތަ ތަފާތުކުރުންތައް ގެންގުޅުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.