Skip to main content
94 Stories
1 Reads

Published on ތިލަދުން (Thiladhun) by ޝެއިޚް މުޠީޢު އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު

ވިތުރި ނަމާދު ކުރުން ސުންނަތުން ޘާބިތުވާ ގޮތްތައް (2)
Religion

ވިތުރި ނަމާދު ކުރުން ސުންނަތުން ޘާބިތުވާ ގޮތްތައް (2)

(ފުރަތަމަ ބައި ކިޔާލެއްވުމަށް މިތަނަށް ފިތާލައްވާ)  ފަސް ރަކުޢަތުން ނުވަތަ ހަތް ރަކުޢަތުން ވިތުރި ކުރުން: ފަސް ރަކުޢަތުން ނުވަތަ ހަތް ރަކުޢަތުން ވިތުރި ކުރާއިރު ވިތުރި ކުރާނީ ތިން ރަކުޢަތުން ވިތުރި ކުރެވޭ ފުރަތަމަ ގޮތުގައި ބުނެވިދިޔަ ފަދައިން ފަހު ރަކުޢަތުގައި އައްތަޙިއްޔާތަށް އިންނަ ގޮތަށް މެދުކެނޑުމެއް ނެތި ފަސް ރަކުޢަތް ނުވަތަ ހަތް ރަކުޢަތް ކޮށްގެންނެވެ. ފަހެ މިގޮތަށް ވިތުރި ކުރެވިދާނެކަމުގެ ދަލީލަކީ: ޢާއިޝާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހާ ގެ އަރިހުން ރިވާވެފައި ވެއެވެ. އެކަމަނާ […]

ރަމަޟާން މަހަށް ހަނދު ބެލުމާއެކު މިވީ ކިހިނެތް؟
Report

ރަމަޟާން މަހަށް ހަނދު ބެލުމާއެކު މިވީ ކިހިނެތް؟

ފެށިގެން މިދިޔައީ އެމަހަކަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުމެން އިންތިޒާރު ކުރަމުން އައި މާތް ވެގެންވާ ރަމަޟާން މަހެވެ. އަޅުކަމުގެ ބަހާރު މޫސުމެކެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ އަޚުލާޤީ ފޭރާން ރިވެރިވެ ސާފުވެގެންދާ ދުވަސްވަރެކެވެ. މިމަސް އަޅުގަނޑުމެންނާ ކުރިމަތިލާފައި މިވަނީ ވަރަށް އުފާވެރި ޚަބަރު ތަކަކާއެކުއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ޙަދީޘްފުޅެއްގައި ވެއެވެ. عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِذَا كَانَ أَوَّلُ لَيْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ صُفِّدَتِ […]

ވިތުރި ނަމާދު ކުރުން ސުންނަތުން ޘާބިތުވާ ގޮތްތައް (1)
Religion

ވިތުރި ނަމާދު ކުރުން ސުންނަތުން ޘާބިތުވާ ގޮތްތައް (1)

ވިތުރި ނަމާދަކީ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއަށް ކުއްތަންވުމަށްޓަކައި ކުރެވޭ އަޅުކަންތަކުގެ ތެރެއިންވާ ގަދަވެގެންވާ ސުންނަތެކެވެ. ވިތުރި ނަމާދުގެ ރަކުޢަތްތަކާއި، މިނަމާދު ކުރާނެ އެކި ގޮތްތައް އަޅުގަނޑުމެންގެ ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ސުންނަތުން ފެންނަން އެބައޮތެވެ. އެގޮތުން ސުންނަތުން ޘާބިތުވާ، ވިތުރި ނަމާދުގެ ރަކުޢަތްތަކުގެ ޢަދަދާއި، މިނަމާދު ކުރެވިދާނެ ގޮތަކަށް ބަލާއިރު މައިގަނޑު ހަތަރު ގޮތެއް ފާހަގަވެއެވެ. އެއީ: އެއް ރަކުޢަތުން ވިތުރި ކުރުން: ވިތުރި ނަމާދުގެ އެންމެ މަދު މިންވަރަކީ އެއްރ...

ބަލިމީހާ ނަމާދު ކުރާނެ ގޮތަށް ތަފްޞީލީ ނަޒަރެއް (1)
Religion

ބަލިމީހާ ނަމާދު ކުރާނެ ގޮތަށް ތަފްޞީލީ ނަޒަރެއް (1)

މިދުވަސްވަރު ގިނައިން ދެކެވޭނީ އަޅުކަމުގެ ވާހަކައެވެ. އޭގައި މުހިންމު ސަބަބެއްވެސް ވެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިމަތީގައި މިއޮތީ އަޅުކަމުގެ ބަހާރު މޫސުމެކެވެ. ރަމަޟާން މަހެވެ. ރަމަޟާން މަސް އަޅުގަނޑުމެންނާ ބައްދަލުކުރާކަށް މާގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނެތެވެ. މި ރަމަޟާން މަހުގައި ސިއްޙަތު ރަނގަޅު، ހެޔޮ ޙާލުގައިވާ ފަރާތްތަކޭ އެއްގޮތަށް ބަލި މީހުންނާއި ބަލިކަށި މީހުންވެސް އަޅުކަން ކުރެވެން އޮތް ގޮތަކަށް އަޅުކަން ކުރަން ބޭނުންވާނެއެވެ. އެގޮތުން ނަމާދަކީ އެންމެ މަތިވެރި އެއް އަޅުކަމެވެ. މިލިޔުމުގައި އަޅުގަނޑުމ...

ޝަޢުބާން މަސް: އެމަހަކާ މެދު ޣާފިލުވެވިފައިވާ މަހެއް!
Religion

ޝަޢުބާން މަސް: އެމަހަކާ މެދު ޣާފިލުވެވިފައިވާ މަހެއް!

ހެޔޮކަމުން ފުރިގެންވާ، އަޅުކަމުގެ ބަހާރު މޫސުމެއް އަޅުގަނޑުމެންނާ ކުރިމަތިވަނީއެވެ. ރަމަޟާން މަހަށް މަރުހަބާ ކިޔުމަށް ދުނިޔެއާއި މަލަކޫތީ ޢާލަމް ތައްޔާރުވަމުން ދާހިނދު މިމަހަށް ތައްޔާރުވުމަށް އަހަރެމެންވެސް ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރަން އެބަ ޖެހެއެވެ. އެގޮތުން ޝަޢުބާން މަހަކީ ރަމަޟާން މަހަށް ތައްޔާރު ވުމަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިފައިވާ ވަރަށް މުހިންމު މަހެކެވެ. ރަމަޟާން މަހުގައި އަޅުކަންކޮށް، ﷲ ގެ ރުއްސެވުން ހޯދުމަށްޓަކައި ގިނަގިނައިން ޤުރްއާން ކިޔަވައި، ފަރުޟު ނަމާދުތަކުގެ އިތުރުން ސުންނަތް ނަމާ...

މުދަލުން ހޭދަކުރުމުގައި ވިސްނަންވީ ވަރަށް މުހިންމު ދެކަމެއް
Religion

މުދަލުން ހޭދަކުރުމުގައި ވިސްނަންވީ ވަރަށް މުހިންމު ދެކަމެއް

ޝައްކެއް ނެތް ގޮތުގައި ﷲގެ މަގުގައި މުދަލުން ހޭދަކުރުމަކީ އާޚިރަތަށް ތައްޔާރުވުމަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރެވޭނެ އެންމެ މުހިންމު އެއްކަމެވެ. އެޢަމަލެއްކޮށްގެން ތިމާއަށް ޘަވާބު ލިބޭ އަދި ޙާޖަތްތެރިންގެ ބޭނުންތައް ފުއްދައިދެވޭ ޢަމަލެކެވެ. އޭގެ ސަބަބުން މުޖުތަމަޢުގެ ގުޅުންތައް ރަނގަޅުވެ، ފަޤީރުންނާއި މުއްސަނދިންގެ ދެމެދުގައިވާ ފަރަޤު ކުޑަކުރެވި، އެންމެންގެ މެދުގައިވެސް އެކުވެރިކަމާއި ގާތްކަން އަދި އުޚުއްވަތްތެރިކަން ޤާއިމް ކޮށްދޭ މަތިވެރި ޢަޅުކަމެކެވެ. މާތް ﷲ ވަނީ ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި މުދަލުން ހޭދަކުރ...

ރަމަޟާން މަހަށް ތައްޔާރުވުމަށް އެހީއެއް
Religion

ރަމަޟާން މަހަށް ތައްޔާރުވުމަށް އެހީއެއް

އެއްވެސް މީހަކު ދެބަސް ނުވާނޭފަދައިން ރަމަޟާންމަހަކީ އަހަރުތެރޭގައި އަންނަ ވިޔަފާރީގެ މޫސުންތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު އެއް މޫސުމެވެ. ގޭގެ ބަދިގޭ ސެޓުތަކާ، ހިފައި ގެންގުޅޭ ސާމާނާ، ސިޓިންގްރޫމުގެ ފަރުނީޗަރުތަކަށްދާންދެން ބަދަލުވެގެންދާ މޫސުމެކެވެ. މިގޮތަށް ރަމަޟާންމަހަށް ތައްޔާރުވުމަކީ މިހާރު އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހިންގެ ކަށީގަ ހިފާފައިވާ އާދައެކެވެ. ހަމައެހެންމެ ރަމަޟާންމަހަކީ ދީނީ މޫސުންތަކުގެ ތެރެއިންވާ އެންމެ މުހިންމު އެއް މޫސުމެވެ. ﷲއަށް އަޅުކަން ކުރުމަށް އެދޭ މީހާކަށް ލިބޭ ބޮޑުވެގެންވާ “ޢިބާދާ...

ﷲ އަހަރެން އިމްތިޙާނު ކުރައްވަނީ ކީއްވެގެންތޯ؟ ކޮންކުށެއް ކޮށްގެންތޯ؟
Religion

ﷲ އަހަރެން އިމްތިޙާނު ކުރައްވަނީ ކީއްވެގެންތޯ؟ ކޮންކުށެއް ކޮށްގެންތޯ؟

ވަރަށް ގިނަ މީހުން، ޚާއްސަކޮށް ދަތި ޙާލުގައި މިދުނިޔޭގައި އުޅޭ މީހުންނަށް ބައެއްފަހަރު ކުރެވޭ ސުވާލެކެވެ. ނުވަތަ ސުވާލު ނުކުރިކަމުގައިވީނަމަވެސް ހިތުގައި އެނބުރޭ ވަހުތާނެއްހެން އެނބުރި އެނބުރި ހުންނަ ސުވާލެކެވެ. ﷲ އަހަރެމެން އިމްތިޙާނު ކުރައްވަނީ ކީއްވެތޯއެވެ؟ ދަރިއަކު ނުލިބި އެތައް އަހަރެއް ވީފަހުން ބަނޑުބޮޑުވެ، ދަރިއަކު ލިބޭނޭކަމުގެ ފޮނި އުންމީދުގައި ހުއްޓާ ކުއްޖާ ބައިގެން ގޮސްދާނެއެވެ. އެތައް ފައިސާއެއް ޚަރަދުކޮށްގެން މަތީ ތަޢުލީމު ޙާސިލު ކުރުމުގައި އެތައް އަހަރެއް ވެއިތުކޮށް ދަސްވެނިމިގެން ޤ...

ދަރިފުޅުގެ ހިތުގައި ޤުރްއާނަށް ލޯބި ޖައްސާނީ ކިހިނެތް؟ (4)
Religion

ދަރިފުޅުގެ ހިތުގައި ޤުރްއާނަށް ލޯބި ޖައްސާނީ ކިހިނެތް؟ (4)

9. ޤުރްއާނުގައިވާ އަޚްލާޤީ ރިވެތި ސިފަތަކުގެ ވާހަކަތައް އުނގެނި، ކުދިންނަށް ކިޔައިދޭށެވެ. އިސްލާމީ އަޚްލާޤުގެ އުސޫލުތައް ނެގިފައިވަނީވެސް ކީރިތި ޤުރްއާނުންނެވެ. ހަމައެހެންމެ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ޚުލުޤުފުޅާ ބެހޭގޮތުން ޢާއިޝާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހާއާ ސުވާލު ދެންނެވުމުން އެކަމަނާގެ ޖަވާބަކަށްވެސް ވީ: ((كَانَ خُلُقُهُ الْقُرْآنَ)) އެވެ. މާނަ: ” އެކަލޭގެފާނުގެ ޚުލުޤުފުޅަކީ ޤުރްއާނެވެ. ” ޤުރްއާނުގައިވާ އާޔަތްތައް ކުދިންނަށް ކިޔައިދީ އެއާޔަތްތަކުން ލިބޭ އަޚްލާޤީ ފައިދާތައް ކުދިންނަށް ކިޔައިދިނ...

ދަރިފުޅުގެ ހިތުގައި ޤުރްއާނަށް ލޯބި ޖައްސާނީ ކިހިނެތް؟ (3)
Religion

ދަރިފުޅުގެ ހިތުގައި ޤުރްއާނަށް ލޯބި ޖައްސާނީ ކިހިނެތް؟ (3)

5.  ޞަޙާބީންނާއި މާތް ސަލަފުން ކީރިތި ޤުރްއާނާ ދެމެދު ޢަމަލުކުރެއްވި ގޮތާއި، އެބޭބޭކަލުންގެ ޙަޔާތް، ޤުރްއާނާ ގުޅިފައިވީ މިންވަރު އަންގައިދޭ ވާހަކަތައް ކިޔައި، ކުދިންނަށް އެފަދަ ވާހަކަތަށް ކިޔައި ދޭށެވެ. އެކުދިން މިޘާލެއްގެ ގޮތުގައި ބަލަންވީ، އުންމަތުގެ އެންމެ މާތް ބޭބޭކަލުން ކީރިތި ޤުރްއާނާއެކީގައި އުޅުއްވިގޮތް އެނގުމަކީ އެކުދިންވެސް އެފަދަ ބަޔަކަށް ވުމަށް އަދި އެފަދައިން ޤުރްއާނާމެދު ޢަމަލުކުރުމަށް ލިބޭނެ ހިތްވަރަކަށް ވާނެއެވެ. އަލީ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުގެ ދަރިކަލުން ޙަސަން ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު ވިދާޅުވިއެވެ...

ދަރިފުޅުގެ ހިތުގައި ޤުރްއާނަށް ލޯބި ޖައްސާނީ ކިހިނެތް؟ (2)
Religion

ދަރިފުޅުގެ ހިތުގައި ޤުރްއާނަށް ލޯބި ޖައްސާނީ ކިހިނެތް؟ (2)

3. ދަރިންގެ ހިތުގައި ޤުރްއާނަށް ލޯބިޖެއްސުމަށް އެދޭނަމަ، ދަރިންގެ ކުރިމަތީގައި މައިންބަފައިން ޤުރްއާން ކިޔެވުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އެހެނީ ތަރުބަވީ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާގޮތުގައި، ނަމޫނާއަށް ބަލައިގެން ކަންކަން ދަސްކުރުމަކީ ކުޑަކުދިން އެންމެ ފަސޭހައިން ކަންކަން ދަސްލޮށްލާ ގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން ގޮތެކެވެ. ކުއްޖާގެ ބެލެނިވެރިން ކުއްޖާ ގާތުގައި ކަމެއް ކުރަން ބުނެފައި، އެކަމަކާ ޚިލާފަށް ކަންތައްކުރާނަމަ، މިއީ އެހާ މުހިންމު ކަމެއް ނޫން ކަމަށް އެޅަސިކުނޑިތަކަށް ވިސްނެއެވެ. އަދި އެކަމަކަށް އެހާ ބޮޑ...

ދަރިފުޅުގެ ހިތުގައި ޤުރްއާނަށް ލޯބި ޖައްސާނީ ކިހިނެތް؟ (1)
Religion

ދަރިފުޅުގެ ހިތުގައި ޤުރްއާނަށް ލޯބި ޖައްސާނީ ކިހިނެތް؟ (1)

ދިވެހިންނަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ޤުރްއާން ކިޔެވުމަށް ލޯބި ކުރި ބައެކެވެ. ދެނަމާދު ދޭތެރޭގައި ޤުރްއާން ކިޔެވުމަކީ ދިވެހިން އާދައެއްކަމުގައި ބަލައިގަތް ދުވަސްވަރެއްވެސް ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް ޓެކްނޮލޮޖީގެ އާލާތްތައް ގިނަވުމާއި ދިރިއުޅުމުގެ ޙަޔާތް ބުރަވުމާއި މިނޫންވެސް އެކި އެކި ސަބަބުތަކާއެކު، އަދުގެ މުޖުތަމަޢުގައި ޤުރްއާނަށް ދޭ އަހަންމިއްޔަތުކަން ކުޑަވެފައިވާކަން ދަނީ ފާހަގަވަމުންނެވެ. އެގޮތުން ކުޑަކުދިންވެސް، އެކުދިންގެ ހިތްތަކުގައި ޤުރްއާނަށް ދޭންވާ ލޯތްބާއި ޤަދަރު ނުދެވުމުގެ ސަބަބުން އެފޮތް ކިޔަވާހިތް ނު...

ނަމާދަށް ސަފު ހަދާގޮތަށް ޢިލްމީ ނަޒަރެއް (2): މައުމޫމަކީ އެކަކުނަމަ އޭނާ ހުއްޓި ހުންނަންޖެހޭ ތަން
Column

ނަމާދަށް ސަފު ހަދާގޮތަށް ޢިލްމީ ނަޒަރެއް (2): މައުމޫމަކީ އެކަކުނަމަ އޭނާ ހުއްޓި ހުންނަންޖެހޭ ތަން

ބައެއްފަހަރަށް ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުކުރާއިރު އިމާމާއެކު އެންމެ މީހެއް ނަމާދު ކުރާ ފަހަރު އާދެއެވެ. އާންމުކޮށް މިޙާލަތް ދިމާވަނީ ފުރަތަމަ ޖަމާޢަތް ނިމޭފަހުން މިސްކިތުގައި ހެދޭ ޖަމާޢަތްތަކުގައެވެ. މިޙާލަތުގައި މައުމޫމަކީ އެންމެ މީހެކެވެ. އެހެންކަމުން އުފެދޭ ސުވާލަކީ މައުމޫމު ހުންނަންވީ ކޮންތާކުތޯއެވެ؟ އިމާމުގެ ކަނާތް ފަރާތުގަ ތޯއެވެ؟ ނުވަތަ ވާތް ފަރާތުގަ ތޯއެވެ؟ ނުވަތަ ފަހަތުގަތޯއެވެ؟ ކަނާތްފަރާތް ނުވަތަ ވާތް ފަރާތުގައި ހުންނަނަމަ ހުންނަންޖެހެނީ އިމާމާއާ އެއްވަރެއްގަ، އެއްސަފެއްގައިއިތޯއެވެ؟ ނުވަތަ...

ޙަޤީޤީ ބާރުވެރިކަން
Column

ޙަޤީޤީ ބާރުވެރިކަން

އިބްނު ކަޘީރު, އެކަލޭގެފާނުގެ ތަފްސީރުގައި ޛިކުރު ކުރައްވާފައިވާ ވާހަކައެކެވެ. ވަރަށްވެސް ޢިބްރަތްތެރި ވާހަކައެކެވެ. މިވާހަކައިގައި ވާހަކަދެކެވެނީ ޢާލަމްތަކުގެ ވެރި އިލާކު ކަމަށްވާ މާތް ﷲ އާއި އިންސާނުންގެ ބައްޕާފުޅު ކަމަށްވާ އާދަމް ޢަލައިހިއްސަލާމް އާ ދެމެދުގައެވެ.  އާދަމްގެފާނު ﷲ އަށް ދެންނެވިއެވެ. “އޭ މިއަޅާގެ ރައްބެވެ! އިބައިލާހު، އިބަ އިލާހުގެ އަތްޕުޅުން މިއަޅާ ޚަލްޤު ނުކުރައްވަމުތޯއެވެ؟” ޖަވާބުގައި ބުނެވުނެވެ. “އާއެކެވެ.” އެކަލޭގެފާނު ދެން އެއްސެވިއެވެ. “އިބައިލާހު މިއަޅާގެ ހަށިގަނޑަށް ރޫހ...

ނަމާދަށް ސަފު ހަދާގޮތަށް ޢިލްމީ ނަޒަރެއް (1): ސަފު ސީދާ ކުރުން
Religion

ނަމާދަށް ސަފު ހަދާގޮތަށް ޢިލްމީ ނަޒަރެއް (1): ސަފު ސީދާ ކުރުން

ޝައްކެއްނެތް ގޮތުގައި ނަމާދަކީ މުސްލިމަކަށް ވުމަށްފަހު މާތް ﷲއަށް ކުރާ އަޅުކަންތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މުހިންމު އެއް އަޅުކަމެވެ. އަޅުގަނޑުމެން މުސްލިމުންނަކީ ދުވަހުގެ 24 ގަޑި އިރުތެރޭ 5 ވަގުތު މިސްކިތަށް އަރައި ނަމާދު ކުރާ ބައެކެވެ. އެހެންކަމުން މިއަޅުކަމާ ގުޅޭ ކަންކަން އޮޅުންފިލުވައި ހެދުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު، ނަމާދުގައި ޚާއްސަކޮށް ޖަމާޢަތުގެ ނަމާދުގައި ކަމެއް ގޯސްވާނަމަ އެވާހަކަ ވަރަށް ގިނަފަހަރަށް ދެކެވެއެވެ. އެގޮތުން ސަފުގެ ވާހަކައަކީ އަބަދުވެސް ދެކެވޭ ވާހަކައެކެވެ....