Column

ބިލިޔަން ޑޮލަރުގެ ސުވާލެއް!

ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް އެދުވަހެއްގެ ޝެޑިއުލާ އެއްކޮށް އުޅެ، ދުވަސް އެއްކޮށް ވެއަތުކޮށް ނިންމައި، އެންމެފަހުން ރޭގަނޑުގެ ނިދި ލިބިގަތުމަށް އެނދުގައި އޮށޯތުމާއެކު، ނިދުމުގެ ކުރިން ތިމާގެ ނަފުސު ހިސާބުކޮށްލުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. މިއީ ޙަޔާތުގައި ރަނގަޅަށް ކުރެވޭ ކަންކަން ކުރުން މަތީ ދެމިހުރުމަށް ނުވަތަ އެއަށްވުރެވެސް ރަނގަޅު ކުރުމަށް އަދި ނުރަނގަޅުކޮށް ކުރެވޭ ކަންކަން ކުރުން ހުއްޓާލައި އިސްލާޙުކުރުމަށް އެޅޭނެ ވަރަށް ރަނގަޅު ފިޔަވަޅެކެވެ. ވިސްނާލާ ސުވާލު ކޮށްލާށެވެ. މިއަދު ފަތިސްނަމާދަށް ހޭލެވު...

9 Aug 2021

Column

ދީނީ މިނިވަންކަމާއި، އަންހެނުން ފިރިހެނުންވެ، ފިރިހެނުން އަންހެނުންވުން! ހައްޤެއްތަ؟

ޙައްޤުތަކުގެ ވާހަކަ އަކީ އަބަދުވެސް ބޮޑު ވާހަކައެކެވެ. އިރުއިރުކޮޅާ އަޑު އިވެނީ ކޮންމެވެސް ބަޔަކު ކޮންމެވެސް ޙައްޤުތަކެއްގެ ވާހަކަ ދައްކާ އަޑެވެ. އިންސާނީ ޙައްޤުތަކެވެ. ޖަނަވާރުންގެ ޙައްޤުތަކެވެ. މިދޭތެރެއަކުން އެއްބަޔަކު މިޔަރު ހިފުމުގެ ހުއްދަ ދޭން ގޮވާލި އިރު އަނެއްބަޔަކު މިޔަރުގެ ޙައްޤުގަވެސް ވަކާލާތު ކުރިއެވެ. މިހެން ގޮސް ވަރަށް ނުބައި ހިސާބަކަށް ވެސް ދެއެވެ. އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުން ގޮފިގޮފިވެގެން އަންނަ “ޙައްޤު” ތަކުގެ ތެރެއަށް އެޢަމަލެއް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ޤައުމެއް ހަލާކ...

15 Jul 2021

Religion

މުސްލިމަކު އޭނާގެ އަޚާއަށް އަދާކޮށްދޭން ޖެހޭ ޙައްޤުތައް

މުސްލިމަކު އޭނާގެ އަޚާއަށް އަދާކޮށްދޭން ޖެހޭ ޙައްޤުތައް ބަޔާންކޮށްދެއްވައި ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. “حَقُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ سِتٌّ” މާނަ: ” އެއް މުސްލިމެއް އަނެއް މުސްލިމަކަށްޓަކައި އަދާކޮށްދޭން ޖެހޭ 6 ޙައްޤެއްވެއެވެ.” قِيلَ: مَا هُنَّ يَا رَسُولَ اللهِ؟، قَالَ: «إِذَا لَقِيتَهُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ، وَإِذَا دَعَاكَ فَأَجِبْهُ، وَإِذَا اسْتَنْصَحَكَ فَانْصَحْ لَهُ، وَإِذَا عَطَسَ فَحَمِدَ اللهَ فَسَمِّتْهُ، وَإِذَا مَرِضَ فَعُدْهُ وَإِذَا […]

30 Jun 2021

Column

ދިރިއުޅުމުގައި ދޭތިން ފަހެތި ހޯދައިގަންނާނޭ ގޮތް!

ވަޤުތަކީ ﷲ ޞުބުޙާނަހޫ ވަޠަޢާލާ އަހަރެމެންނަށް ދެއްވި ނިޢުމަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ އަގުހުރި އެއް ނިޢުމަތެކެވެ. ވަރަށް ފަސޭހައިން އެއާމެދު ޣާފިލު ވެވޭ ނިޢުމަތެކެވެ. ޢަބްދުﷲ އިބްނު ޢައްބާސް ރަޟިޔައްﷲ ޢަންހު ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން އައިސްފައިވާ ޙަދީސް ފުޅެއްގައި ރަސޫލުﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ. نِعْمَتَانِ مَغْبُونٌ فِيْهِمَا كَثِيْرٌ مِنَ النَّاِس: الصِّحَّةُ وَالْفَرَاغُ  “ގިނަ ބަޔަކަށް އޭގެ އަގު ވަޒަންނުކުރެވޭ (އެއަށް ފަރުވާކުޑަކޮށްފައިވާ) ދެ ނިޢުމަތެއްވެއެވެ. އެއީ...

28 May 2021

Column

ލޯބިވާ މީހަކު މަރުވެގެން މާބޮޑަށްދެރަވެ ދިރިއުޅުން ހުއްޓޭހިސާބަށް ދާނަމަ މިވާހަކަ ކިޔާލާ!

އިސްލާމީ ދިގު ތާރީޚުގެ ތެރެއިން ފާހަގަ ކުރެވޭ ވަރަށް މުހިންމު ޝަޚުސިއްޔަތެކެވެ. ތިން ފިރިހެން ކުދިންނާއި ހަތަރު އަންހެން ކުދިންގެ ބައްޕައެކެވެ. ފުރަތަމަ ފިރިހެން ދަރިފުޅަށް ގާތްގަނޑަކަށް ދެއަހަރު ވީތަނާ އެލޯބި ލޯބި ދަރިފުޅު މިދުނިޔެއާ އަލްވަދާޢު ކިޔެވެ. އޭރު އެއީ ކިރުބޯ ކުއްޖެކެވެ. އެންމެ މަޖާ އުމުރެވެ. މަންމައާ ބައްޕައާއެކު ކުޅެހަދާ، ބަސްބަސް ކިޔައި، ކުދިކުދި ޖުމްލަ ހަދައިގެން މަޖާ ވާހަކަތައް ދައްކާ އުމުރެވެ. އެހެންނަމަވެސް އަޖަލު އައިސް ޖެހުމުން ލަސްކުރުމެއް ނުވެއެވެ. މަލަކުލް މަވްތު […]

20 May 2021

Column

ޤަޟާ ޤަދަރަށް އީމާން ވުމަށް ދަރިން އަހުލުވެރިކުރުވާށެވެ.

ޤަޟާ-ޤަދަރަށް އީމާންވުމަށް ދަރިންނަށް ނަސޭޙަތް ދިނުމަކީ އަދުގެ މުޖުތަމަޢަށް ދަރިން ނުކުތުމުގެ ކުރިން މައިންބަފައިން އެކުދިންނަށް ކޮންމެހެންވެސް ދޭން ޖެހޭ ނަސޭޙަތްތަކެކެވެ. މިމަޢުޟޫއަކީ އަދުގެ ޒުވާނުން ދީނާ ދުރަށްދާ ވަރަށް ބޮޑު އެއް ސަބަބެވެ. މިހެން ދިމާވަނީ ޤަޟާޤަދަރާ ބެހޭ މަޢުލޫމާތު ލިބިފައި ނެތުމާއެކު، އަމިއްލަ ސިކުންޑިން ވިސްނޭއެއްޗަކަށް ބިނާކޮށް ނުވަތަ އިންޓަރނެޓުން ފެންނަ ތަކެތިން ހިތުގައި ޤަޟާ-ޤަދަރާ ބެހޭގޮތުން އެކިއެކި ޝުބުހާތައް އެފެދުމުންނެވެ. ރަނގަޅު ނޫން ކަމެއްކަމުގައި އެކުދިންނަށް ހީ...

17 May 2021

Religion

އީމާންތެރިކަމާއި ތައުޙީދަކީ ތަރުބިއްޔަތުގެ އަސާސް ކަމުގައި ހަދާށެވެ.

ތައުހީދަކީ ކޮބާހެއްޔެވެ؟ އެއީ ތައުޙީދަކީ، ﷲ ތަޢާލާގެ ރުބޫބިއްޔަތާއި އުލޫހިއްޔަތާއި އެއިލާހުގެ އިސްމުފުޅުތަކާއި ސިފަފުޅުތަކުގައި އެއިލާހު އެއްކައުވަންތަ ކުރުމެވެ. ދެން އޮތް ސުވާލަކީ އީމާން ކަމަކީ ކޮބާހެއްޔެވެ؟ ޖިބްރީލު ޢަލައިހިއްސަލާމް މިސުވާލު ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމާ ކުރެއްވުމުން އެކަލެގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. أَنْ تُؤْمِنَ بِاَللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ، وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ. (صحيح مسلم (8)) މާނަ: “އެއީ (އީމާން ކަމަކީ) ﷲ...

11 May 2021

Column

ﷲގެ ޙަޟްރަތުން ވާތްގަށް އެދުމަށާއި އެއިލާހަށް ވަކީލު ކުރުމަށް ދަރިންނަށް ނަސޭހަތްދޭށެވެ.

ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ކޮންމެ ކަމެއްގައިވެސް ﷲ އަށް ފުރިހަމައަށް ތަވައްކުލް ކޮށް، ސަބަބުތަކުގައި ހިފައި، އެއިލާހުގެ ކިބައިން އެހީތެރިކަމާއި ވާތްގަށް އެދުމަށް ދަރިންނަށް ކުޑައިރުއްސުރެވެސް ދަސްކޮށްދޭންވާނެއެވެ. ރަސޫލުﷲ ވަނީ އެކަމަށް ނަމޫނާ ދައްކަވާފައެވެ. އަބްދުﷲ އިބްނު ޢައްބާސް ކުޑަކުއްޖެއްކަމުގައި ވަނިކޮށް އެކަލޭގެފާނަށް ރަސޫލުﷲ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: ((يَا غُلَامِ! إنِّي أُعَلِّمُك كَلِمَاتٍ: احْفَظْ اللَّهَ يَحْفَظْك، احْفَظْ اللَّهَ تَجِدْهُ تُجَاهَك، إذَا سَأَلْت فَاسْأَلْ اللَّهَ، وَإِذَا اسْت...

11 May 2021

Column

ދަރިފުޅުގެ ޝަޚުޞިއްޔަތު ބައްޓަންކުރާ ބަޔަކީ މައިންބަފައިންނެވެ.

ކޮންމެ ކުއްޖަކުވެސް އުފަން ވަނީ ފިޠުރަތުގެ ސާފުކަން މަތީގައެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: ((كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ.)) صحيح.‏ رواه البخاري (1385)‏ މާނަ: ކޮންމެ ކުއްޖަކުވެސް ދުނިޔެއަށް އަންނަނީ ފިޠުރަތުގެ ސާފުގޮތުގައެވެ. އެކުއްޖާ ޔަހޫދީއަކަށް ނުވަތަ މަޖޫސީއަކަށް ނުވަތަ ނަޞާރާއަކަށް ހަދަނީ އޭނާގެ މައިންބަފައިންނެވެ. އުފަންވާހިނދު ދަރިފުޅުގެ ހިތް ވާހުށީ ސާފު ހިތެއް ކަމުގައެވެ. މި މަޢު...

8 May 2021

Column

ނިދުމުގެ ކުރިން އެއްޗެއް ކާލީމާ ހާރުކޭކަމަށް ވާނެތަ؟

ހާރުކެއުމަކީ ހަމަ އެހާ މުހިންމު ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ ބާރަ ޖަހާއިރު ނިދަން އޮށޯންނަމުން އެއްޗެއް ކާލީމާ ހާރުކެއި ކަމަށް ވާނެހެއްޔެވެ؟ ކޮންމެހެން އެގަޑީގައި ހާރުކާށޭ ކިޔާފައި ތެދުވާން ޖެހޭހެއްޔެވެ؟ މިސުވާލުތަކަކީ މިހާރަކަށްއައިސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތަށް ވެރިވާ ސުވާލުތަކެކެވެ. މިފަދަ ސުވާލުތައް ޙަޤީޤަތުގައި އުފެދެން ދިމާވާ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ދީނީ މަޢުލޫމާތު ގެ ޚަޒާނާ އެހާ ތިޔާގި ނުވުމެވެ. އެހެންކަމުން އަދުގެ ޓެކްނޮލޮޖީތަކުގެ ފަސޭހަތަކާއެކު، ދީނީ ޢިލްމު ހޯދުމަށް ފަހިވެފައިވާ ފަސޭހަ މަގުތަކުގެ ބޭނުންހިފައ...

5 May 2021

Column

ނަރަކަވަންތަވެރިންނާ އިބުލީސް ބައްދަލުކޮށް ދައްކާނެ ވާހަކަ

ޤިޔާމަތް ދުވަހު، މިސްތަކުންގެ މައްޗަށް ނިޔާ ކަނޑައެޅި، އެބަހީ ސުވަރުގެވަންތަވެރިން ސުވަރުގެއަށްވެދެ ނަރަކަވަންތަވެރިން ނަރަކައަށް އެއްލާއި ނިމޭހިނދު، ނަރަކަވަންތަވެރިންގެ ދެރައާއި މޮޅިވެރިކަން އިތުރުވެދާފަދަ ކަމެއް ހިނގައެވެ. އެބައިމީހުންގެ އެކުވެރިޔާ ކަމުގައި ދުނިޔެމަތީގައި ޚިޔާރުކުރި، ލަޢުނަތްވެގެންވާ ޝައިޠާނާ އެބައިމީހުންނާ މުޚާތަބުކޮށް ވާހަކަ ދައްކާނެއެވެ. ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ﷲ ވަނީ ޤިޔާމަތް ދުވަހު ހިނގާނެ މިޙާދިޘާ އަހަރެނެންނަށް ފިލާވަޅެއްގެ ގޮތުގައި ޛިކުރުކުރައްވާފައެވެ. އެއިލާހު ވަޙީ ކުރަ...

30 Apr 2021

Column

ނަމާދަށް ހުންނަ އިރު ޝައިޠާނާ އުނދަގޫ ކުރާނަމަ ކަންތައްކުރަންވީ ގޮތް

ނަމާދަކީ އެއްވެސް މުސްލިމަކު ދެބަސްނުވާނޭ ފަދައިން އެންމެ މަތިވެރި އެއް އަޅުކަމެވެ. އެއީ އިސްލާމް ދީނުގެ ދެވަނަ ރުކުނެވެ. ނަމާދުގެ ފަރުޟިއްޔަތަށް އިންކާރު ކުރާމީހާ ދީނުން ބޭރުވެއެވެ. ނަމާދަކީ ﷲއާއި އަޅާއާ ދެމެދު ވެވޭ ބައްދަލު ވުމެކެވެ. މިބައްދަލުވުމުގައި ތިމާގެ ހިތް-ނިޔަތް ޚާލިޞްކޮށް، ވީހާވެސް ބޮޑަށް ޚުޝޫޢަތްތެރިވެ ހުރެ ނަމާދު ކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރަންވާނެއެވެ. މިކަމަށް ފަރުވާ ކުޑަކޮށްފި ނަމަ ކުރާ ނަމާދުތައް ﷲ ތަޢާލާ ގެ ޙަޟްރަތުގައި ޤަބޫލުނުވެވޭ ނަމާދުތަކަކަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމާދު ނިމިގެންދާއިރު މ...

26 Apr 2021

Religion

ރޯދައިން ލިބޭ ނަފްސާނީ ފައިދާތައް

ރަމަޟާން މަހާއި އެމަހުގައި އަހަރެމެން އެންމެން މި ހިފާ ރޯދައިގެ ޖިސްމާނީ – ޞިއްޙީ ފައިދާތަކަކީ އަހަރެމެން ވަރަށް ގިނައިން އަޑު އަހާ ވާހަކަތަކެކެވެ. ރޯދައިގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ އާންމު ދުޅަހެޔޮކަން ރަނގަޅުވުން، ބަރުދަން ލުއިވުން، އާންމުބަލިތައް ޖެހުމުން ދުރުވުން، މައިދާގެ ބަލިތައް ޖެހުމުން ދުރުވުން، ހަކުރު ބައްޔާއި، އަލްޒައިމާސް ފަދަ ބަލިތަކުން ދުރުވާ ކަމަށްވެސް ސިއްޙީ ބައެއް މާހިރުން ވިދާޅުވެއެވެ. ނަމަވެސް ރޯދައިގެ ސަބަބުން ލިބޭ ސައިކޮލޮޖިކަލް ނުވަތަ ނަފްސާނި ފައިދާތަކުގެ ވާހަކަ ދެކެވެނީ ވަރަށް...

25 Apr 2021

Report

އޭ ރަމަޟާން މަސް ބޭކާރު ގޮތުގައި ވެއަތުކުރާ މީހާއެވެ...

ދިވެހިންގެތެރެއިން ބައެއް ފަރާތްތަކުގެ ކިބައިގައި ހަރުލާފައިވާ ވަރަށް ނުބައި އާދައެކެވެ. ވަރަށް ނޭދެވޭ ސިފައެކެވެ. ހެޔޮކަމުގެ މައްސަރެއް އަހަރެމެންނާ ކުރިމަތިވެ އަޅުކަމުގެ މޫސުމެއް އައިސް ވެށީގެ ތެރެއަށް ފެތުރިގަތް އިރުވެސް އޭގެ ބޭނުން ހިފަން ނޭނގޭ ކަހަލައެވެ. ކޮން ކަމެއްތޯއެވެ؟ ރަމަޟާން މަހުގެ ދުވާލުގެ ގިނަ ވަގުތު ތަކުގައި ނިދާފައި ތިބުމަށްފަހު ރޭގަނޑު ބޭކާރު ކަންކަމުގައި ހޭލާ ހުރުމެވެ. އަދި ގިނަފަރަށް ވާގޮތަކީ ރައްޓެހިންނާއެކީ “ރަމަޟާން ކަޕް” ވީޑިއޯ-ގޭމް މުބާރާތްތަކާއި އެހެނިގެންވެސް ކުޅިވަރާއ...

21 Apr 2021

Column

ބަލިމީހާ ނަމާދު ކުރާނެ ގޮތަށް ތަފްޞީލީ ނަޒަރެއް-2

ކުރީ އަދަދާއި ގުޅޭ: ފަސްވަނަ ނުކުތާ: ނަމާދުގައި ރުކޫޢުކޮށް ސަޖިދަކުރުން ބަލިމީހާގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެގެންވެއެވެ. އެކަމަށް ނުކުޅެދިއްޖެމީހާ، އެދެ މަޤާމުގައި އޭނާގެ ބޮލުން އިޝާރާތްކުރާނީއެވެ. ރުކޫއަށްވުރެ ބޮޑަށް ސަޖިދައިގައި ބޯ ތިރިކޮށްލާނީއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ޙަދީޘްފުޅެއްގައި ވެއެވެ. عَنْ جَابِرٍ قَالَ:  عَادَ اَلنَّبِيُّ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-مَرِيضًا, فَرَآهُ يُصَلِّي عَلَى وِسَادَةٍ, فَرَمَى بِهَا, وَقَالَ: “صَلِّ عَلَى اَلْأَرْضِ إِنْ اِسْتَطَعْتَ, وَإِلَّا فَأَوْمِ إِ...

20 Apr 2021