Column

ރަމަޟާން މަހު ރޯދަ ފަރުޟު ވެގެން އައިއިރު ރޯދަހިފުމަކީ އިޚްތިޔާރީ ކަމެކެވެ.

މާތް ﷲ އެންމެ ފުރަތަމަ ރަމަޟާން މަހުގެ ރޯދަ ފަރުޟު ކުރެއްވި އިރު ޞަޙާބީންނަށް ރޯދަ ހިފުމާއި ފިދުޔަ ދިނުމާ ދެމެދު އިޚިތިޔާރު ދެވުނެވެ. ބަޤަރާ ސޫރަތުގައި ރަމަޟާން މަހުގެ ރޯދައާ ގުޅިގެން އައިސްފައިވާ އާޔަތްތަކުގައި މިކަން މާތް ﷲ ޛިކުރު ކުރައްވާފައިވެއެވެ. އެގޮތުން، މި އުންމަތުގެ މައްޗަށް ރޯދަ ފަރުޟު ވެއްޖެކަން ބަޔާން ކުރެއްވުމަށްފަހު ޖެހިގެން ވާ އާޔަތުގައި އެއިލާހު ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ މާނަ: “އަދި އެކަމަށް (ރޯދަ […]

16 Apr 2022

Column

އެންގެވިގެންވަނީ ގިނަވެގެންވާ ޛިކުރު ކުރުމަކުން ޛިކުރު ކުރާށެވެ.

ޛިކުރު ކުރުމަކީ އެންމެ މަތިވެރި އަޅުކަންތަކުގެ ތެރެއިން ވާކަމެކެވެ. މުސްލިމު މީހާ އަބަދުވެސް ﷲ ހަނދުމަކޮށް ޛިކުރު ކުރާ ކަމުގައިވަނީނަމާ އޭނާ ވާނީ ހަމަޖެހިގެންވާ ދިރިއުޅުމެއްގައެވެ. ކިތަންމެ ބޮޑު ކަމެއް ލައިގަތަސް އޭނާގެ ކިބައިގައި މާބޮޑު ހާސް ކަމެއް ނުވާނެއެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللَّهِ ۗ أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ ‎﴿٢٨﴾‏ މާނަ: “އެއުރެންނީ، إيمان ވި މީހުންނެވެ. އަދި اللَّه ހަނދުމަކުރުމުން، އެއުރެންގެ […]

15 Apr 2022

Column

ނަމާދުގައި ޚުޝޫޢަތްތެރި ވުމަށް އެހީއެއް

ފަރުޟު ނަމާދެއް ނުވަތަ ތަރާވީޙް ނަމާދު ނުވަތަ ދަމު ނަމާދު ނުވަތަ އެހެން ސުންނަތް ނަމާދެއް ކުރި ކަމުގައިވީނަމަވެސް ނަމާދުގައި ޚުޝޫޢަތްތެރި ވުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ނަމާދު ކުރާއިރު އެހާ ކަމާނުވެ ހުރެ ބިންމަތީގައި ނިތްކުރި ތަޅާލާފައި ދާހެން ނަމާދު ކޮށްގެން ދިއުމަކީ މިހާރު އާންމު ވެފައިވާ ކަމެކެވެ. މާނައަކީ ގިނަފަހަރަށް ނަމާދު ކުރާއިރު ޙަޤީޤަތުގައި މިކުރެވެނީ ކޮންކަމެއްކަމެއް ޚިޔާލަކަށް ނުގެނެވެއެވެ. ބައެއްފަހަރަށް ނަމާދުގައި ހުރެ، ފިހާރައިގެ ހިސާބުކިތާބު ހަދާލާއިރު، އުސްތާޛު ހަދަން ދެއްވާފަ...

14 Apr 2022

Column

ވާހަކަ: އަހަރެން މިދަނީ ހޫނަށް ފިލަންވެގެންނެވެ.

ރަމަޟާން މަހަކީ ބަރަކާތްތެރިވެގެންވާ މަހެކެވެ. އެމީހަކާ ރަމަޟާން މަސް ބައްދަލު ވެއްޖެ މީހާ އަކީ ކޮންފަދަ ބޮޑު ބާއްޖަވެރިއެއް ހެއްޔެވެ. އަދި އޭނާގެ ބާއްޖަވެރިކަން އިތުރުވެގެން ދާނީ މިބަރަކާތްތެރި މަސް، ބަރަކާތްތެރިވެގެންވާ މައްކާގެ ބިމުގައި ހޭދަކުރެވިއްޖެ ނަމައެވެ. އެހެންކަމުން މިމަހުގެ ދުވަސްތައް މައްކާއަދި މަދީނާގެ މިމާތް ދެ ބިމުގައި ހޭދަކުރުމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިންވެސް އެތައްބަޔަކު ރަމަޟާން މަހުގައި ޢުމްރާގެ އަޅުކަމަށް ގޮސްއުޅެއެވެ. ކޮންމެއަކަށް ރަމަޟާން މަހާއި މާތްވެގެންވާ ޙަރަމުގެ...

12 Apr 2022

Column

ކަދުރުން ރޯދަ ވީއްލުމާމެދު ދީނީ އަދި ސިއްޙީ ނަޒަރެއް

އަހަރެމެންގެ ނަބިއްޔާގެ އަރިހުން އަނަސް ރަޟިޔަﷲޢަންހު ރިވާކުރައްވާފައިވާ ޙަދިޘްފުޅެއްގައިވެއެވެ. ((كَانَ رَسُولُ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- يُفْطِرُ عَلَى رُطَبَاتٍ قَبْلَ أَنْ يُصَلِّىَ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ رُطَبَاتٌ فَعَلَى تَمَرَاتٍ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ حَسَا حَسَوَاتٍ مِنْ مَاءٍ )) رواه أبو داود و قال العلامة الألباني حسن صحيح و انظر صحيح سنن أبي داود 2/449. މާނައީ: ”(މަޣްރިބު) ނަމާދުގެ ކުރިން ރަސޫލުﷲ […]

9 Apr 2022

Column

ރަމަޟާން މަހުގެ ދުވަހެއް "އަޅުކަމުގެ ބަހާރު މޫސުމެއް" ފަދައިން ހޭދަކުރާނީ ހިކިނެއް؟

ރަމަޟާން މަހުގެ ދުވަސް ޖަމާޢަތުގައި ކުރާ ފަތިސް ނަމާދުން ފަށާށެވެ. އަދި ފަތިސްނަމާދަށް ބަންގި ގޮވުމާ ގާތް ކޮށްފައި ހާރު ކާށެވެ. ހާރުކެއުން ފަސްކުރުން ސުންނަތްވެގެންވެއެވެ. ހާރު ކެއުމަށްފަހު، ގެއިން ވުޟޫކޮށްގެން ބަންގި ގޮވުމުގެ ކުރިން މިސްކިތަށް ދިއުމަށް ނުކުންނާށެވެ. މިސްކިތަށް ގޮސް، މިސްކިތު ސުންނަތް ދެރަކުޢަތް ކުރުމަށްފަހު ޤުރްއާން ކިޔަވަން ނުވަތަ ޒިކުރު ކުރަން އިންނާށެވެ. ފަތިސްނަމާދުގެ ބަންގީގެ އަޑު އިވުމާއެކު އެބަންގިއަށް އިޖާބަދީފައި ފަތިސް ނަމާދުގެ ސުންނަށް ދެރަކުޢަތް ކުރުމަށްފަހު ގަމަތް...

8 Apr 2022

Column

ރަމަޟާން މަހު ބަނގުރޫޓުވާ މީހާ!

ރަމަޟާން މަހުގައި ފާފަތައް ކުރުން ހުއްޓާނުލައި ފާފަކުރުން މަތީ ދެމި ހުންނަ މީހާއަކީ މިމަހުގައި ބަނގުރޫޓުވެފައިވާ މީހެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްވެސް ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. ((مَنْ لَمْ يَدَعْ قَوْلَ الزُّورِ وَالْعَمَلَ بِهِ فَلَيْسَ لِلَّهِ حَاجَةٌ فِي أَنْ يَدَعَ طَعَامَهُ وَشَرَابه))[16] މާނަ: “ހަޑި ހުތުރު ބަސްބުނުމާ ނުބައި ޢަމަލުތައް ކުރުމުންނާއި ޖާހިލުކަމުން އެއްކިބާ ނުވާމީހަކު، އޭނާ ހަމައެކަނި ކެއުމާއި ބުއިމުން ދުރުހެލިވެގެން ހުރުމަށް ﷲ ތަޢާލ...

7 Apr 2022

Column

ރޯދަ ފަރުޟު ކުރެއްވުނު ޙިކުމަތް!

އެންމެ ފުރަތަމަ ކަމަކަށް ހިތަށް ގެންނަން ވީ ކަމަކީ ﷲއީ އެންމެ ޙިކުމަތްވަންތަ އިލާހު ކަމެވެ. “އަލްޙަކީމް” އެއީ އެއިލާހުގެ މަތިވެރިވެގެންވާ އިސްމުފުޅުތަކުގެ ތެރެއިން އިސްމުފުޅެކެވެ. ޙަކީމް މި ޢަރަބި ކަލިމަ ނެގިފައައިވަނީ ޙުކުމް، މި ކަލިމަވެސް ނެގޭ އަސްލުންނެވެ. އެއީ ح، ك، م މި ތިން އަކުރުންނެވެ. ﷲއީ ޙުކުމް ކުރައްވާ އަދި އެއިލާހު ކުރައްވާ ޙުކުމްތަކުގައި ޙަކީމްވަންތަ އިލާހެވެ. އެހެންކަމުން އެއިލާހު ކުރައްވާ ކޮންމެ ޙުކުމެއްގައިމެ މަތިވެރިވެގެންވާ ޙިކުމަތެއް ވާނެކަން ޔަޤީނެވެ. އޭގެތެރެއިން […]

4 Apr 2022

Column

ސަޖިދައިގައި އޮންނައިރު ދެއަތް ބާއްވަންޖެހޭ ގޮތަކީ ކޮބާ؟

ނަމާދުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް މަޙައްލު ކަމަށްވާ ސަޖިދައިގައި މީހުން ވާހިނދު ބައެއްމީހުން އެމީހުންގެ ދެއަތްވަރަށް ކައިރީގައި ގަޔާ ވިއްދައިފައި ބަހައްޓައެވެ. އަނެއްބަޔަކު ކުޑަކޮށް ގަޔާ ދުރުގައި އަތް ބަހައްޓާއިރު، ބައެއްމީހުން ވަރަށް ބޮޑަށް ފޭކޮށްފައިވެސް ބަހައްޓައެވެ. މިގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން އެފަރާތެއްގެ ނަމާދާ އެއްގޮތަށް ނަމާދުކުރަން އަހަރެމެންނަށް އަމުރު ކުރެވިފައިވާ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ނަމާދާ އެންމެ ގާތީ ކޮން ގޮތެއްތޯއެވެ؟ މިއީ ބައެއްމީހުންގެ ހިތުގައި އުފެދޭ ސުވާލެކެވެ. ޢިލްމެއް...

1 Oct 2021

Column

ޕާޓީ ޑްރަގާއި އެލްއެސްޑީގެ ޙަޤީޤަތް! ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ބާރުގަދަ ވިހައެއް

މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާ ދިވެހިންގެތެރޭގައި ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރި އަދި ފެތުރެމުންދާއިރު މިތަކެތި ބޭނުންކުރާމީހުންނަކަށް މިއީ ކިހާވަރެއްގެ އެއްޗެއްކަމެއް ގިނަފަހަރަކު ނޭނގެއެވެ. “ރައްޓެއްސެއްގެ” ދަޢުވަތަކަށް އަޖުމަބަލާލުމަށްޓަކާ ބޭނުންކޮށްލާ ކިތަންމެ ކުޑަ ކުޑަ މިންވަރަކުންވެސް މުޅި އުމުރަށް ހިތާމަކުރަން ޖެހޭ ފަދަ ކަންތައްތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެއެވެ. ވީމާ މިހާރަކަށް އައިސް އާންމުވަމުންދާ ޕާރޓީ ޑްރަގްސް އަދި އެލް.އެސް.ޑީ އާބެހޭގޮތުން މަޢުލޫމާތު ކޮޅެއް ހޯދާލަމާތޯއެވެ. ޕާރޓީ ޑްރަގްސް ނުވަތަ ކްލަބް...

17 Sep 2021

Column

ސަޖިދަ ކުރާހިނދު ބިންމަތީގައި ޖެހެންޖެހޭ ގުނަވަންތަކާ ބެހޭ ބައެއް މައްސަލަތައް!

ސަޖިދައަކީ ޝައްކެއް ނެތްގޮތުގައި ނަމާދުގެ އެންމެ މުހިންމު މަޙައްލެވެ. އަޅާ އޭނާގެ ވެރި ރައްބުގެ ޙަޟްރަތަށް ނިކަމެތިކަމާއި ތަވާޟުޢުވެރިކަމާއެކު އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގެ އެންމެ މަތީގައިވާ ބައި ބިންމަތީގައި ޖައްސައި ތިރިވެ ކުރާ ވަރަށް މަތިވެރި ޙަރަކާތެކެވެ. އަޅާއަށް އެއަޅުގެ ވެރި ރައްބާ އެންމެ ރަނގަޅަށް ކުއްދަންވެވޭ މަޤާމެވެ. ފަހެ ރަސޫލުﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލްއިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘް ކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. أقرب ما يكون العبد من ربه وهو ساجدا މާނަ: “އަޅާ، އޭނާގެ ވެރި ރައްބާ […]

10 Sep 2021

Column

ނުބައިކަމެއްކުރުމަށް ހިތަށް އެރުމަކީ ފާފަވެރިވާނެ ކަމެއްތޯ؟

ވަރަށް ގިނަ މީހުންގެ ހިތުގައި އެނބުރޭ ސުވާލެކެވެ. މި ފިތުނަވެރި ޒަމާނުގައި ދިރިއުޅެމުންދާއިރު، މިއުޅެވެނީ ފާފަތަކުން ފުރިފައިވާ އަދި ފާފަތަކަށް ގޮވާލާ ވެއްޓެއްގައެވެ. މިފަދަ ތަނެއްގައި ދިރިއުޅެމުންދާއިރު ބޭއިޚްތިޔާރުގައި ނަމަވެސް ފެންނަ ބައެއް މަންޒަރުތަކުންނާއި އިވޭ ބައެއް އަޑުތަކުގެ ސަބަބުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތައް ބައެއްފަހަރު ނުބައި ޚިޔާލުތައް ވެރިވެއެވެ. ޝައިޠާނާގެ ވަސްވާހާއެކު ހަވާނަފުސުވެސް ގަދަކަންދައްކައި އިންސާނާއަށް ނުބައި ކަންތައްތަކެއް ކުރުމަށް ގޮވާލައެވެ. އެއާއެކު އެފަދަ ނުބައިކަމެއ...

3 Sep 2021

Column

ނަމާދުގައި ތަކްބީރަތުލް އިންތިޤާލާ ގުޅޭ ބައެއް މައްސަލަތައް

ތަކްބީރަތުލް އިންތިޤާލަކީ ނަމާދުގައި އެއް ޙަރަކާތުން އަނެއް ޙަރަކާތަށް ބަދަލުވާއިރު ކިޔާ ތަކުބީރެވެ. ނަމާދު ފަށަމުން ކިޔާ ފުރަތަމަ ތަކުބީރަށް ކިޔަނީ ތަކުބީރަތުލް އިޙްރާމެވެ. ނުވަތަ ދިވެހިން އާންމުކޮށް ކިޔާފަދައިން ހަށަންބަން ތަކުބީރެވެ. ފުރަތަމަ މައްސަލަ: ތަކްބީރަތުލް އިންތިޤާލް ކިޔުމުގެ ޙުކުމަކީ ކޮބާ؟ މި މައްސަލާގައި ޢިލްމުވެރިން ދެ ރަޢުޔަކަށް އިޚްތިލާފުވެފައިވެ. ފުރަތަކަ ރައުޔު: މި ރައުޔުގެ ޢިލްމުވެރިންގެ ތެރޭގައިވާ އިމާމް އަޙްމަދާއި ސަލަފުއް ޞާލިހުންގެ އެތައް ބަޔަކު ބަޔާން ކުރައްވާފައި ވާ ފަދ...

27 Aug 2021

Column

ރުކޫޢު ނުވަތަ ސަޖިދައިގައި ޤުރްއާން ކިޔެވިދާނެތަ؟

ނަމާދަކީ އެއަޅުކަމާ ނުލާ އަޅުގަނޑުމެން މުސްލިމުންގެ އިސްލާމްކަން ފުރިހަމަ ނުވާއަޅުކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން މިއަޅުކަމާ ބެހޭ ވީހާވެސް ގިނަ މަޢުލޫމާތު ހޯދައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ދީނީ މަޢުލޫމާތުގެ ޚަޒާނާ މުއްސަނދި ކުރަން ވަރަށް ބޮޑަށް މަސައްކަތްކުރަން ވާނެއެވެ. ޝައްކެއްނެތް ގޮތުގައި ރުކޫޢު އާއި ސަޖިދައަކީ ނަމާދު ކުރާ މީހާ ހުއްޓި ހުންނަ މަޤާމުތަކުގެ ތެރެއިން ނުވަތަ ނަމާދުގެ ޙަރަކާތްތަކުގެ ތެރެއިން ވާ ވަރަށް މުހިންމު ދެ ޙަރަކާތެވެ. މި ދެމަޤާމުގައި ކިޔުމަށް ސުންނަތުން ދުޢާތައް ވާރިދު ވެފައިވާއިރު އެދުޢާތައް...

21 Aug 2021

Column

ނަމާދުގައި ރަޙުމަތުގެ ނުވަތަ ޢަޒާބުގެ އާޔަތެއް ކިޔެވުމާއެކު ދުޢާކުރުން

އަޅުގަނޑުމެން މުސްލިމުންގެ އެންމެ މަތިވެރި އެއް ޝިޢާރަކީ ރެއަކާއި ދުވާލު ފަސްވަގުތު އަޅުގަނޑުމެން ކުރަމުންއަންނަ ނަމާދެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އެތައް ނަބަވީ އިރުޝާދުތަކަކުން އަހަރެމެންނަށް ނަމާދުގެ މުހިންމުކަން އެނގެއެވެ. އެއަޅުކަމަކާ ނުލާ މީހާގެ އިސްލާމްކަން ފުރިހަމަ ނުވާ އަޅުކަމަކަށް މިއަޅުކަން ވެފައިވާއިރު، މިމަތިވެރި އަޅުކަމުގެ ޙުކުމްތައް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުޅަދާނަވީ މިންވަރަކުން ދަސްކޮށް ދެނެގަންނަންވާނެއެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ނަމާދަށް ދެވިފައިވާ ޤަދަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އި...

13 Aug 2021