Column

ފާފަ ކުރެވޭ މަޖިލިސް ތަކުގައި ހުރުން

ތަރައްޤީއާއި ތަހުޒީބުގެ ދާއިރާގައި ފަތުއަޑުކިޔާފައި ދުނިޔެ ކުރިއަރަމުން، ބަވަނަ ވަމުން ދާއިރު، މި ދެންނެވި ތަރައްޤީތަކާއެކު އިތުރުކޮށްދިން އެހެން އެއްޗެއްވެސް ވެއެވެ. އެއީ ފާފަތަކާއި ފާފަތަކަށް އަރައިގަތުމަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތަކާއި ގޮތްތަކެވެ. އަދި މިއާއެކު ފާފަތަކާއި މުންކަރާތްތައް ކުރާ ތަންތަންވެސް ވަނީ އިތުރުވެގެން ގޮސްފައެވެ. ބަޔަކު ފާފައެއް ކުރާ މަޖިލީހަކަށް ހާޒިރު ވެވިއްޖެ މީހަކަށް އެކުރިމަތިވީ ވަރުގަދަ އިމްތިޙާނެކެވެ. މުއުމިނަކު ނަމަ، ފުރަތަމަ ކަމަކަށް އޭނާ ހިތުން އެކަމަށް އިންކާރު ކުރާނ...

12 Jul 2022

Column

އިޙްރާމް ބަނދެފައިވާ މީހާ ފެންވަރާއިރު، ބޯ ދޮވުމުގެ ޙުކުމް

ސުވާލު: އިޙްރާމް ބަނދެފައިވާ މީހާ ފެންވަރާއިރު، ބޯ ދޮވުމުގެ ޙުކުމަކީ ކޮބާތޯ؟ ޖަވާބު: އިޙްރާމް ބަންދެފައިވާ މީހާ ބޯދޮވުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ބޯ ދޮންނައިރު ދޮންނަންވާނީ، މަޑުމަޑުން ފަރުވާތެރިކަމާއެކުއެވެ. ހަތަރު މަޛުހަބުގެ ރައުޔަކީވެސް މިއެވެ. އިމާމް ބުޚާރީ އަދި މުސްލިމް އެދެބޭކަލުންގެ ޞަޙީޙުގައި ޛިކުރުކުރައްވާފައިވާ، ޢަބްދުﷲ އިބްނު ޙުނައިން ރިވާ ކުރައްވަފައިވާ ޙަދީޘުން މިކަމަށް ދަލީލުކޮށްދެއެވެ. ދަލީލު: عن عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْعَبَّاسِ، وَالْمِسْو...

7 Jul 2022

Column

ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރޭގައި ހޭޖެހޭ ފިރިހެނަކު ނުވަނީހެއްޔެވެ؟

ހަމަކަށަވަރުން ﷲ ތަބާރަކަ ވަތަޢާލާ ވަނީ އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުން ހައްދަވާފައެވެ. އެ އިލާހު ވަޙީ ކުރައްވަނީ وَأَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْأُنثَىٰ ‎﴿النجم: ٤٥﴾‏ މާނަ: “އަދި ހަމަކަށަވަރުން އެއިލާހު ވަނީ ދެޖިންސު ޚަލްޤު ކުރައްވާފައެވެ. އެއީ އަންހެން ޖިންސާއި ފިރިހެން ޖިންސެވެ.” އަދި އެއިލާހު ވަނީ މިދެބައިމީހުން ކިބައިގައި އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް ޝަހުވަތްތެރިކަން ލައްވާފައެވެ. އިންސާނާގެ ފިޠުރަތުގައި އަނެއް ޖިންސަށް ލެނބުމުގެ ޝަހުވަތް ލެއްވުމާއެކީ އެއިލާހު ނިންމަވާލެއްވީއެއް ނޫނެވ...

2 Jul 2022

Column

ޙައްޖު މަހުގެ ފުރަތަމަ 10 ދުވަސް ހޭދަކުރަން ވީ ކިހިނެތް

އެތައް މުންކަރާތްތަކެއްގެ ތެރޭގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢު ގެނބެމުން ގޮސް، ﷲގެ ޙަޟްރަތުން އަަޅުގަނޑުމެންގެ މައްޗަށް ކޯފާއެއް އަތުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު ހީވެފައި ވަނިކޮށް ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަތިވެރިވެގެންވާ ހަދިޔާއެއް ދެއްވާފައެވެ. އެއީ އެއިލާހު ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އަޅުކަމުގެ އެންމެ މަތިވެރި މޫސުމެވެ. އެއީ އުޅުން އިޞްލާޙު ކުރުމުމަށް އެއިލާހުގެ އަޅާއަށް ލިބޭ ރަނުގެ ފުރުސަތެކެވެ. އެއީ މި ދުނިޔެ މަތީގައި ﷲ ލައްވާފައިވާ އެންމެ މަތިވެރި ދުވަސްތަކެވެ. އާދެ ޙައްޖު މަހުގެ ފުރަތަމަ ދި...

29 Jun 2022

Column

އިޙްރާމް ބަނުމުގެ ކުރިން ޙައްޖުވެރިޔާ ކުރަން ވީ ކަންތައް

އިޙްރާމް ހެދުން ލުމުގެކުރިން ނިޔަފަތި ކަނޑައި، މަތިމަސް ކުރުކުރުމާއި، ކިހިލިފަތްދަށުގައިވާ އިސްތަށި އުފުރައި، ކުރިމަތި ފަރާތުގައިވާ އިސްތަށި ބާލައި، ހިނައިގަނެ، ގައިގައި މީރުވަސްދުވާ އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުން މުސްތަޙައްބު ވެގެންވެއެވެ. ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ޙަދީޘް ފުޅެއްގައި ވެއެވެ. عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: “كُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-لِإِحْرَامِهِ قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ, وَلِحِلِّهِ قَبْلَ أَن...

28 Jun 2022

Column

ތަފާތު ގޮތަކަށް އިސްލާމް ދީނުގެ ހިދާޔަތް ލިބުނު އުޚްތެއްގެ ވާހަކަ

އަހަރެންގެ އުމުރުން 23 އަހަރުގައި، ބޭރު ޤައުމުތަކަށް ކުޑަކުދިންގެ ފޮތްތައް ވިއްކުމަށްޓަކައި އިމްޕޯޓް/އެކްސްޕޯޓް ކުންފުންޏެއް ހަދައި ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާއަށް ޢަމަލީގޮތުން ނުކުންނަން ނިންމީމެވެ. އެއާއެކު އެހެން ހުރިހާ ޤައުމެއްގެ ތެރެއިންވެސް އަހަރެންގެ ޝައުޤުވެރިކަން ފުރަތަމަވެސް ހުއްޓުނީ ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާއަށެވެ. އެހެންކަމުން ވޮޝިންޓަނުގައި ހުންނަ ސައުދީގެ ކޮމަރިކަލް އޮފީހަށް އަހަރެން ދިޔައީމެވެ. އެތަނުން އަހަންނަށް އެނގިގެންދިޔައީ މުޢާމަލާތުގެ ހުރިހާ ލިޔެކިޔުމެއް ކުރަން ޖެހެނީ ޢަރަބި ބަހުން ކަމެވެ....

26 Jun 2022

Column

ޙައިޟުވެރިޔާ ނުވަތަ ނިފާސްވެރިޔާ، އިޙުރާމް ބަނުމުގައި ކަންތައްކުރާނީ ކިހިނެތް؟

ސުވާލު: ޙައިޟުވެރިޔާ ނުވަތަ ނިފާސްވެރިޔާ، އިޙުރާމް ބަނުމުގައި ކަންތައްކުރާނީ ކިހިނަކުންތޯ؟ ޖަވާބު: ޙައިޟުވެރިޔާ ނުވަތަ ނިފާސްވެރިޔާ، މީޤާތުގައި އިޙްރާމް ބަނުމުގެ ކުރިން ހިނައިގަތުން ހުއްޓެވެ. އަދި ގެފުޅު ވަށައިގެން ޠަވާފުކުރުން ފިޔަވައި ޙައްޖުގައި އެހެން މީސްތަކުންނޭ އެއްގޮތަށް ޙައްޖުގެ އަޅުކަންތައް ކުރުމުގައި މަޝްޣޫލު ވެވޭނެއެވެ. ފަހެ އިމާމް މުސްލިމް ރިވާ ކުރައްވާފައިވާ ޙަދީޘެއްގައި ވެއެވެ. عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، – رضى الله عنهما – فِي حَدِيثِ أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ حِينَ […]

23 Jun 2022

Column

ބެލެނިވެރިންނަށް: މުސާރައިން ހިތްހަމަޖެހުން - ބައްޕަގެ މުސާރައިން ހަދިޔާއެއް!

ވަޒީފާގެ މުސާރަ ދޭން އޮތް ދުވަހެއްގައި، މުސާރަ ބަލާ ދިއުމުގެ ކުރިން އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕަ އަޅުގަނޑުމެން ގާތުގައި އަހާލިއެވެ. ބައްޕަ މިއަދު މުސާރަ ނަގައިގެން އަންނައިރު ދަރިފުޅުމެންނަށް ގެނެސްދޭންވީ ކޮން ހަދިޔާއެއް ހެއްޔެވެ؟ އަޅުގަނޑު އެދުވަހު ބުނީމެވެ. އަޅުގަނޑަށް އަތަރު ފުޅިއެއް ގެނެސްދެއްވާށެވެ. އޭރު އަހަރެންގެ އުމުރަކީ ފުރާވަރުގެ އުމުރުފުރާއެވެ. އޭގެފަހުން މިހާރު އެތައް އަހަރެއް ވެއަތުވެއްޖެއެވެ. ބައްޕަ މިއާދައިގެ މަތީގައި ދެމިހުންނެވިއެވެ. އަޅުގަނޑު އެންމެފަހުން މީހަކާ އިނދެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް...

23 Jun 2022

Column

ނަމާދުގައި ޚުޝޫޢަތްތެރިވުމަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ ދެކަމެއް

އެއްވެސް މީހަކު ދެބަސް ނުވާނޭ ފަދައިން ނަމާދަކީ މުސްލިމުން އަހަރެމެންގެ ވެރި އިލާހަށް ކުރާ އަޅުކަންތަކުގެ ތެރެއިންވާ އެންމެ މަތިވެރި އެއް އަޅުކަމެވެ. މިކަމަށް ދަލާލަތުކުރާ އާޔަތްތަކާއި ޙަދީޘްތަކުން ޤުރްއާނާއި ސުންނަތް ވަނީ ފުރިފައެވެ. ހަމަ އެހެންމެ މާތް ސަލަފުއް ސާލިޙުން މިބާބުގައި ގެންނަވާފައިވާ ވާހަކަތައް އެހާމެ ގިނައެވެ. ވީއިރު ނަމާދާ ގުޅޭ ކޮންމެ ވާހަކައަކީވެސް އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް ވިސްނުންތެރިކަމާއެ ސަމާލުކަން ދޭން ޖެހޭ އަދި އެކަމެއްގެ މަޢުލޫމާތު އެންމެ ރަނގަޅަށް ހޯދުމަށް ގަދައަޅައި މަސައްކަ...

17 Jun 2022

Column

ތުއްތު ދަރިފުޅުގެ ބޮޑުކަމުދާތަކެތި ހަރުވެ، މިއަލާމާތްތައް ފެނިއްޖެ ނަމަ ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާ!

ތުއްތު ދަރިފުޅުގެ ބޮޑުކަމުދާ ތަކެތި ހަރުވުމަށް (ކޮންސްޓިޕޭޓް) ވުމަށް ދިމާވާ އެތައް ސަބަބުތަކެއް ވެއެވެ. މިސަބަބުތައް އެނގުމާއި، ގޭގައި ދަރިފުޅަށް ދެވިދާނެ ފަރުވާތައް އެނގުމާއެކު ޑޮކްޓަރަށް ދާންވީ ކިހާވަރެއް ވީމާކަން އެނގުމަކީ ކޮންމެ ބެލެނިވެރިއަކަށްވެސް އެނގުން މުހިންމު މަޢުލޫމާތު ތަކެކެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ހަނދާނުގައި ބަހައްޓަން ޖެހޭ ކަމަކީ، ކޮންމެ ކުއްޖަކީވެސް ތަފާތު ކުއްޖެއް ކަމެވެ. އަދި އެކި ކުދިން ދިރި އުޅޭ މާޙައުލާއި، ކާ ކާނާއާއި، ކާނާ ހަޖަމުވާ އަވަސް މިނާއި، ހެލިފެލިވެ އުޅޭ މިންވަރަށް […]

14 Jun 2022

Column

ޖަމާޢަތުގަ ނަމާދުގަ ހުއްޓާ ޖެހިގެން ހުރިމީހާ ގޮސްފި ނަމަ ހަދާނީ ކިހިނެތް؟

ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދު ކުރުމަށް ސަފުހަދާއިރު، ސަފުތައް ސީދާކޮށް ސަފުގައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ދެމެދުގައި ހުސްޖާގަ ނުހުންނާނޭހެން ސަފުހެދުމަށް އަހަމެރެންގެ ނަބިއްޔާ ވަނީ އަމުރު ކުރައްވާފައެވެ. އަދި ސަލަފުއްޞާލިހުން ވަނީ އެބޭފުޅުންގެ ޢަމަލުފުޅުން މިކަން ތަޠުބީޤު ކުރައްވާފައެވެ. އަދި އެންމެ ފުރިހަމަ ނުވިކަމުގައިވީނަމަވެސް، ދުނިޔޭގެ ބައެއް ޤައުމުތަކާ އަޅާބަލާއިރު ދިވެހިންނަކީ ނަމާދަށް ސަފުހެދުމުގައި ރިވެތި ނަމޫނާއެއް ދައްކާ ބައެއްކަމުގައި ފެނެއެވެ. އެގޮތުން ނަމާދަށް ސަފު ހަދާފައި ތިބޭއިރު ސަފުތައް ތެދު ކުރުމ...

29 Apr 2022

Column

ގެފުޅު ފެންނަ ހިސާބުގައި ނަމާދުކުރާ މީހާ ނަމާދުގައި ބަލާނީ ކޮންދިމާލަކަށް؟

މިދުވަސްކޮޅަކީ އަޅުގަނޑުމެންތެ ތެރެއިން އެތައްބައިވަރު އަޚުންނާއި އުޚުތުންތަކެއް މައްކާގެ މާތް ބިމުގައި ވަގުތުތަކެއް ގޭދަކުރަމުންދާ ދުވަސްވަރެކެވެ. އެގޮތުން ރަމަޟާން މަހުގައި ޢުމްރާގެ މާތް އަޅުކަން ކުރުމަށްޓަކާ، މައްކާގެ މާތް ބިމަށް ދަތުރުގޮސް އުޅޭ ވަރަށް ގިނަ މީހުން އުފައްދާ ސުވާލެކެވެ. އަހަރެމެން މަސްޖިދުލް ޙަރާމްގައި ނަމާދު ކުރާއިރު ގެފުޅު އެބަ ފެނެއެވެ. ގެފުޅަކީ ނަމާދުގައި ކުރިމަތިލާން ޖެހޭ ޤިބުލައަށްވާއިރު، އަހަރެންމެ މަސްޖިދުލް ޙަރާމުގައި ހުރެ ނަމާދު ކުރާނަމަ ބަލަންވީ ހަމަ ސަޖިދަ ޖަހާ ދިމާ...

27 Apr 2022

Column

ފިޠުރު ޒަކާތް ޝަރުޢު ކުރެއްވުމުގެ މަޤުސަދުތައް

ފިޠުރު ޒަކާތް ޝަރުޢުކުރެއްވުނު މަޤުސަދުތައް ކަމުގައި ޢިލްމުވެރިން މައިގަނޑު ދެ ކަމެއް ފާހަގަ ކުރައްވައެވެ. އެއީ ރަމަޟާން މަހުގައި ރޯދައަށް ހުންނައިރު ކުރެވޭ ބައެއް ކުށްތަކާއި، ރޯދައާ ނުގުޅޭ ކަންކަމާއި، ފާފަތަކާއި، ރޯދައިގެ އަދަބު ތަކާ ޚިލާފަށް ކުރެވޭ ކަންކަން ފަދަ ކަންކަމުން ތިބާގެ ރޯދައަށް ލިބޭ އުނި އިތުރުކަން ފިލުވާލުމެވެ. ބައެއްފަހަރަށް ރޯދައަށް ހުރެވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފާފަތަކަށް އަރައި ގަނެވެއެވެ. އަދި ބައެއްފަހަރަށް ރޯދައާ ނުގުޅޭ ބޭކާރު ކަންކަމުގައިވެސް ވަޤުތުތައް ހޭދަކޮށްލެވެއެވެ. ރުޅި...

23 Apr 2022

Column

ފަހުދިހައިގެ ރޭތައް އިޙްޔާކޮށް ދިރުވުމަށް، ކުރެވިދާނެ 6 ކަމެއް؟

ރަމަޟާން މަހުގެ އަޅުކަމުގެ ބަހާރު މޫސުމުގެ މާތައް އެންމެ ގަދައަށް ފޮޅިގަންނަ ދުވަސްވަރާ އަހަރެމެން މިވަނީ ކުރިމަތި ލާފައެވެ. އާދެ ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަހުގެ ފަހުދިހައިގެ ދުވަސްތަކެވެ. މި ދުވަސްތަކަކީ އެދުވަސްތަކެއްގައި ނަބިއްޔާ އާއި ޞަޙާބީން އަދި މާތް ސަލަފުއްޞާލިހުން އަޅުކަމުގައި އެންމެ ހީވާގިވެލެއްވި ދުވަސްތަކެވެ. އެގޮތުން، މިބަރަކާތްތެރި ރޭތަކުގައި ކުރެވިދާނެ ކަންކަމާ މެދު ވާހަކަދައްކާލަމާ ހިނގާށެވެ. ދަމު ނަމާދު ކުރުން. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. “އީމާން...

22 Apr 2022

Column

ހާރު ދަމުގެ ވަގުތަކީ އާދައިގެ ވަގުތެއް ނޫނެވެ.

އެވަގުތުގެ ބޭނުން ހިފާ މީހުންނަށް މާތްﷲ ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ޘަނާގެ ބަސްވަޙީކުރައްވާފައިވާ ވަގުތެކެވެ. އެވަގުތުގައި ޤިޔާމުވެ ނަމާދު ކުރުމަކީ އެންމެ މަތިވެރި ސުންނަތް އަޅުކަންތަކުގެ ތެރެއިން އަޅުކަމެއް ކަމުގައި ލެއްވިގެންވެއެވެ. އެވަގުތެއްގައި އެއިލާހު ތަބާރަކަ ވަތަޢާލާ ދުނިޔޭގެ އުޑަށް ތަޖައްލީވެ ވޮޑިގަންނަވާ ބަރަކާތްތެރި ވަގުތުކޮޅެކެވެ. އެވަގުތެއްގައި އިސްތިޣުފާރު ކުރުން ގިނަ ކުރުމަށް އެންގެވިގެންވާ ރޭގަނޑުގެ ރަބީޢެވެ. އާދެ ހާރު ދަމެވެ. ހާރު ދަމަކީ ހާދަހާވާ މާތްވެގެންވާ ވަގުތެކެވެ. އަދި ރަމަޟާން...

19 Apr 2022