Skip to main content
94 Stories
1 Reads

Published on ތިލަދުން (Thiladhun) by ޝެއިޚް މުޠީޢު އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު

ސުވާލު: ސުތުރާއަކާ ނުލާ ނަމާދުކުރަން ހުންނަ މީހާގެ ކުރިމަތިން ހުރަސް ކުރެވޭނީ ކިހާ ހިސާބަކުން؟
Column

ސުވާލު: ސުތުރާއަކާ ނުލާ ނަމާދުކުރަން ހުންނަ މީހާގެ ކުރިމަތިން ހުރަސް ކުރެވޭނީ ކިހާ ހިސާބަކުން؟

ނަމާދު ކުރަން ހުންނަ މީހެއްގެ ކުރިމަތިން ހުރަސްކޮށްފައި ދިއުމަކީ އާދައިގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޙަރާމް ކަމެކެވެ. އަދި ކިއެއްތަ އެެއީ ބޮޑެތި ފާފަތަކުގެ ތެރެއިންވާ ފާފައެކެވެ. ރސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ޙަދީޘްފުޅެއްގައި ވެއެވެ. ” لو يعلم المار بين يدي المصلي ماذا عليه لكان أن يقف أربعين خيرا له من أن يمر بين يديه ” . قال أبو النضر – وهو أحد الرواة […]

ރާލާއި އޫރުމަސް ވިއްކުމާއި ކެސިނޯ އެޅުމުގެ ވާހަކަ އަށް ނަޒަރެއް!
Column

ރާލާއި އޫރުމަސް ވިއްކުމާއި ކެސިނޯ އެޅުމުގެ ވާހަކަ އަށް ނަޒަރެއް!

ރަލާއި އޫރުމަސް މިރާއްޖޭގެ މީހުން އުޅޭ ރަށެއް ކަމުގައިވިޔަސް ނުވަތަ ރިސޯޓެއް ކަމުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ ސަފާރީއެއް ކަމުގައިވިޔަސް ނުވަތަ ކަނދުފައްޗެއްގައި ނަމަވެސް ވިއްކައި އޭގެން ކައި ބޮއެ، އެ ވިއްކައިގެން ލިބޭ އާމްދަނީ އިން ތިމާއާއި އަނބިދަރިންގެ ކެއިންބުއިމާއި އެހެނިހެން ޚަރަދުތައް ހަމަޖައްސައި ހެދުންފަދަ ކަންކަމީ މުޅިންވެސް ބޮޑެތި ވެގެންވާ ޚަރާމް ކަންތަކެވެ. ބަޔަކު ޤަވާއިދެއް ގައި ލިޔެލާ އެއްޗަކުން ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ޝަރީޢަތް ބަދަލެއް ނުވާނެއެވެ. އެވާހަކަ ރާއްޖޭގެ ޢިލްމުވެރިން ތާއަބަދު ދައް...

އިތުބާރުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ތަޢުލީމީ ނިޒާމެއް! މުދައްރިސުންގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފާއްދާލާ ފަދަ ވާހަކަތަކެއް
Column

އިތުބާރުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ތަޢުލީމީ ނިޒާމެއް! މުދައްރިސުންގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފާއްދާލާ ފަދަ ވާހަކަތަކެއް

މަދަރުސާއެއްގައި ކިޔަވައިދޭ މުދައްރިސެއްކަމުގައި އަދި ނުވި ނަމަވެސް، ފާއިތުވި ހަފްތާގައި ވިލާ-ކޮލެޖު ހިންގާ އިމާރާތުގެ ހޯލުގައި، އެކޮލެޖުގެ ރެކްޓަރ، ޑރ. އަހްމަދު އަންވަރު ދެއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ސެޝަނަކަށް ދިއުމަށް އަޅުގަނޑަށް ދައުވަތު ލިބުނެވެ. ހޯލަށް ވަދެ، މުދައްރިސުންނާއި، ލީޑީން-ޓީޗަރުންނާއި މިނޫންވެސް ތަޢުލީމީ ދާއިރާގައި ސީދާގޮތުން ދަރިވަރުންނާ ކުރިމަތިލައި އުނގަންނައި ދިނުމުގެ މާތް ޚިދުމަތާއިގެން އަވަދިނެތި އުޅުއްވާ އެތައް އަބްޠާލުންނެއް ހާޒިރުވެ ތިބި އެޗާލު ޢިލްމީ ވެށީގައި ރީތިކޮށް އަތު...

މައި ޖަމާޢަތުގެ ފަހުންވެސް ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުކުރުން: ދިރުވަން ޖެހިފައިވާ ދީނީ ރީތި އާދައެއް
Column

މައި ޖަމާޢަތުގެ ފަހުންވެސް ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުކުރުން: ދިރުވަން ޖެހިފައިވާ ދީނީ ރީތި އާދައެއް

ޖަމާޢަތުގަ ނަމާދު ކުރުމަކީ މުސްލިމު ފިރިހެނުންގެ މައްޗަށްވާ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އެއްބައި ޢިލްމުވެރިން އެއީ ވާޖިބެއްކަމުގައި ވިދާޅުވާއިރު، އަނެއްބައި ޢިލްމުވެރިންގެ ގާތުގައި އެއީ ގަދަވެގެންވާ ސުންނަތަކެވެ. ކޮންމެއަކަސް ނަމާދު ޖަމާޢަތުގައި އަދާކުރުމަށް އަހަރެމެންގެ ނަބިއްޔާ ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބާރު އަޅުއްވާފައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (صَلَاةُ الجَمَاعَةِ أَفْضَلُ مِنْ صَلَاةِ الفَذِّ بِسَبْعٍ وَعِشْرِيْنَ دَرَجَةً (1) މާނަ: “އެކަނި ކުރާ ނަމާދަށްވުރެ، ޖަމާޢަތުގައި ކުރާނަމާދ...

ނެދަލޭންޑްސްގެ އަންހެނެއް އިސްލާމްވީ ގޮތުގެ ވާހަކައިން ފެމިނިސްޓުންނަށް ފިލާވުޅު ތަކެއް!
Column

ނެދަލޭންޑްސްގެ އަންހެނެއް އިސްލާމްވީ ގޮތުގެ ވާހަކައިން ފެމިނިސްޓުންނަށް ފިލާވުޅު ތަކެއް!

އަހަރެންގެ އުމުރުން އެކާވީސް އަހަރު ވީ އިރު އަހަރެން ވީ ޑަކްޓަރީ ދާއިރާއިން ކިޔަވާ ދަރިވަރެއްކަމުގައެވެ. ނޫސްތަކާއި އެނޫންވެސް ޚަބަރުފަތުރާ ވަސީލަތް ތަކުން ޚަބަރުތައް ބަލަމުންދާ އިރު، އިސްލާމްދީނާ ގުޅޭ ޚަބަރެއް ވާނަމަ މުޅިންވެސް ފެންނަނީ ނެގެޓިވް ޚަބަރުތަކެވެ. އަދި އިސްލާމް ދީނާއި އަންހެނުންނާ ގުުވައި ވަރަށް ނެގެޓިވްކޮށް ޚަބަރުތައް ފަތުރާކަން އަހަންނަށް ފާހަގަވިއެވެ. އެގޮތުން، މުސްލިމު އަންހެނުން ތަޢުލީމު އުނގެނުމުން މަޙުރޫމު ކުރުވާ ވާހަކައާއި، އެސިޑު ފަދަތަކެތި މުސްލިމު އަންހެނުންގެ މޫނަށް އަޅަ...

މަގުފުރެދުން ދޫކޮށް ޙައްޤުގެ މަގަށް ރުޖޫޢަވެ “ޗޭންޖު” ވާ ފަރާތްތަކަށް ނަޞޭޙަތްކޮޅެއް!
Column

މަގުފުރެދުން ދޫކޮށް ޙައްޤުގެ މަގަށް ރުޖޫޢަވެ “ޗޭންޖު” ވާ ފަރާތްތަކަށް ނަޞޭޙަތްކޮޅެއް!

ހިދާޔަތަކީ ވަރަށްވެސް ބޮޑު ނިޢުމަތެކެވެ. ޙިދާޔަތް ދެއްކެވުމުގެ “ޞަލާޙިއްޔަތު” އެމީހެއްގެ ކިބައިގައި ވާކަން މާތް ﷲ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ފަރާތްތަކަށް އެއިލާހު ހިދާޔަތް ދައްކަވައެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހިންނަކީ އިސްލާމް ދީނުގެ ހިދާޔަތުގެ މަތިވެރި ނިޢުމަތް އެންމެ ކުޑައިރުއްސުރެ ވެސް ތަޖުރިބާ ކުރަމުންދާ ބައެކެވެ. ފިޠުރަތުގެ ސާފުކަން މަތީގައި އުފަންވުމާއެކު ފިޠުރަތުގެ ދީނުގެ މަތިވެރި ތަރުބިއްޔަތުގެ މަތީގައި ބޮޑުވުމުގެ ނަސީބު އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހިންނަށް ލިބިފައި ވުމަކީ އަޅުގަނޑުމެން އަބަދުވެސް އެ ނިޢުމަ...

ﷲ އަޅުކަން ކުރަން ޖެހެނީ ކީއްވެ؟ އަދި އެއިލާހަށް އަޅުކަން ނުކުރާ ކާފަރުންނަށް ޢަޒާބުދެއްވަނީ ކީއްވެ؟
Column

ﷲ އަޅުކަން ކުރަން ޖެހެނީ ކީއްވެ؟ އަދި އެއިލާހަށް އަޅުކަން ނުކުރާ ކާފަރުންނަށް ޢަޒާބުދެއްވަނީ ކީއްވެ؟

މިސުވާލަކީ ވަރަށް ގިނަ މުލްޙިދުން (އެތީސްޓުން) އުފައްދާ ސުވާލެކެވެ. އަދި މިޒަމާނުގެ ލާދީނީ (ސެކިއުލަރ) އޮއިވަރުތަކުގައި ޖެހިފައިވާ މީހުންވެސް މިސުވާލު އުފައްދައެވެ. އަދި މިފަދަ ލާދީނީ މީހުން އުފައްދާ ޝުބުހަ ތަކުގެ ސަބަބުން ރަނގަޅަށް އުޅޭ، ދީނަށް ލޯބި ކުރާ ﷲ އަށް އީމާންވާ ބައެއް މުސްލިމުންގެ ހިތުގައި ވެސް ޝައިޠާނާ މިސުވާލުގެ އޮށް އިންދައި، މީހާ ދީނާ މެދު ޝައްކު ކުރުވުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. އެހެނަސް ޙަޤީޤަތުގައި ހުޅުވާލެވިފައިވާ ސިކުނޑިއަކުން ވިސްނައި ފިކުރު ކޮށްފި މީހަކަށް […]

ބެލެނިވެރިންނަށް: ދަރިންގެ ހިތުގައި ނަބިއްޔާއަށް ލޯބި ޖެއްސިދާނެ ގޮތްތައް
Column

ބެލެނިވެރިންނަށް: ދަރިންގެ ހިތުގައި ނަބިއްޔާއަށް ލޯބި ޖެއްސިދާނެ ގޮތްތައް

އަހަރެމެންގެ މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ މާތް، މަތިވެރި ޝަޚުޞިއްޔަތަކީ މިޒަމާނުގެ ކާފަރުންނާއި، ލާދީނީ-ސެކިއުލާ އޮއިވަރުތަކުގެހަމަލާތައް އެއްމެ ބޮޑަށް އަމާޒުވެފައިވާ އެއް އަމާޒެވެ. އެހެންކަމުން މިބައިމީހުންގެ މިނުބައި ރޭވުމުން އަހަރެމެންގެ ޅަދަރިން ސަލާމަތްކޮށް، އެކުދިންނަކީ އެކަލޭގެފާނަށް އީމާންވާ އަދި އެކަލޭގެފާނު ދެކެ ލޯބިވާ އަދި އެކަލޭގެފާނަކީ ނަމޫނާއެއް ކަމުގައި ބަލާނެ ކުދިބަޔަކު ކަމުގައި ހެދުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް މަސައްކަތް ކުރަން އެބަ ޖެހެއެވެ. އެގޮތުން ދަރިންގެ ހި...

ބަޔޮލޮޖީ ދަރިވަރެއް މުސްލިމަކަށް ވީ ގޮތް
Column

ބަޔޮލޮޖީ ދަރިވަރެއް މުސްލިމަކަށް ވީ ގޮތް

މިހާރު އަހަންނަކީ ރިޗްމޮނޮޑުގައި ދިރިއުޅޭ މުސްލިމެކެވެ. މިދިޔައަހަރުގެ ކުރިން އަހަންނާ ދުވަހަކުވެސް މުސްލިމަކާ ބައްދަލުވެފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި އަހަރެން ދިރިއުޅޭ ސިޓީގައި އިސްލާމީ މަރުކަޒެއް އިންނަކަން ވެސް އަހަންނަށް އޭގެ ކުރިން އެނގިފައެއް ނުވެއެވެ. ކޮންމެއަކަސް އެދުވަސްވަރަކީ އިސްލާމް ދީނުގެ މަޢުލޫމާތުތައް ހޯދުމަށް އަހަރެން ވަރަށް ޝަޢުޤުވެރި ވެފައިވާ ދުވަސް ވަރެކެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިދީނާ ބެހޭ ގޮތުން ކިޔާނެއެއްޗެއް އަހަންނަކަށް ނުފެނުނެވެ. އެކިއެކި އެންސިކްލޮޕީޑިއާ ތަކާއި ފޮތްތައް އަހަރެން ކީ...

ޙައްޤުތަކުގެ ނަމުގައި އަމިއްލަ އެޖެންޑާތަކާއި ފާޙިޝް މުންކަރާތްތައް ފަތުރައިގެން ބޮލާފޮށާ!
Column

ޙައްޤުތަކުގެ ނަމުގައި އަމިއްލަ އެޖެންޑާތަކާއި ފާޙިޝް މުންކަރާތްތައް ފަތުރައިގެން ބޮލާފޮށާ!

ތަހުޒީބާއި ތަމައްދުނާއި ބަވަނަކުރުމުގެ ނަމުގައި ހުޅަނގުގެ ޘަޤާފަތް އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއަށް ވެއްދުމަށް ބޮޑެތި ބިޔަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވެމުންދާ ޒަމާނެއްގައި، އެކަމަކާ މެދު ވާހަކަ ދައްކާ ނުލާ ފަރުޖައްސާ ނުލެވޭނޭ ބޮޑު ބަލިމަޑުކަމެއްގެ ވާހަކަ ދައްކާލަމާ ހިނގާށެވެ. އާދެ ޙައްޤުތަކުގެ ނަމުގައި އަމިއްލަ އެޖެންޑާތަކާއި ޕްރޮޕަގެންޑާތައް ފަތުރަން އުޅޭ މީހުންގެ ވާހަކައެވެ. އެއްބަޔަކު ތާކުންތާކު ނުވެސްޖެހޭ ކަންކަމާ ހިފައިގެން މިއީ ޙައްޤޭ ކިޔައި، ބޮޑެތި ޙަރަކާތްތައް ހިންގަނީއެވެ. ޖަމްޢިއްޔާތައް ހަދައި، ރެލީ...

ކުޑަޙަދަޘްވެރިޔާ ވުޟޫ ނުކުރަނީސް ޤުރްއާން ކިޔެވިދާނެތަ؟
Column

ކުޑަޙަދަޘްވެރިޔާ ވުޟޫ ނުކުރަނީސް ޤުރްއާން ކިޔެވިދާނެތަ؟

ޤުރްއާނަކީ އަހަރެމެން މުސްލިމުންގެ އެންމެ މުޤައްދަސް ފޮތެވެ. އަދި އެއީ އަހަރެމެންގެ ވެރި އިލާހުގެ ކަލާމްފުޅުވެސް މެއެވެ. ވީމާ ޤުރްއާނާ ބެހޭ މަޢުލޫމާތުތައް އެންމެ ފުރިހަމައަށް އުނގެނުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމަކުވެސް ކުރުން ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި ޤުރްއާނާ ބެހޭ ފިޤުހީ މައްސަލަތަކާ ބެހޭ މަޢުލޫމާތުތައް ބަލާ ހެދުމަކީ ވެސް ހަމަ އެހާމެ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ކުޑަ ޙަދަޘް ވެރިވެފައިވާ މީހާ، އެޙާލަތުގައި ވާ ހިނދު ނުވަތަ އަލުން ވުޟޫ ނުކުރާހާ ހިނދަކު އޭނާއަށް ޤުރްއާން ކިޔެވިދާނެތޯ […]

އެންމެ ޙަދީޘަކުން، ބިލިއަން ޑޮލަރުން އަގު ނުކުރެވޭ ހާ ވަރުގަދަ ނަސޭޙަތްތަކެއް!
Column

އެންމެ ޙަދީޘަކުން، ބިލިއަން ޑޮލަރުން އަގު ނުކުރެވޭ ހާ ވަރުގަދަ ނަސޭޙަތްތަކެއް!

ތިރީގައި އެވަނީ ވަރަށް ގިނައިން އަޑު އަހާ ޙަދީޘެކެވެ. އެ ޙަދީޘުގައި މިވަނީ އެތައް ބިލިއަން ޑޮލަރަކުން ވެސް އަގު ނުކުރެވޭ ހާ ވަރުގަދަ ނަސޭޙަތްތަކެކެވެ. އިންސާނާގެ ޙަޔާތް ރަނގަޅަށް ހޭދަ ކުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ފިލާވަޅު ތަކެކެވެ. ދެދުނިޔެ ބާއްޖަވެރި ކުރުމަށް އެދޭ މީހާއަށްވާ ދުންޔަވީ އަދި އުޚްރަވީ ޤާޢިދާތަކެކެވެ. عن عبد الله بن عباس رضي الله عنهما قال: قال رسولُ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم لرجلٍ وهو […]

ޤުރްއާނުގައި ''ބިގް-ބޭންގް ތިއަރީގެ'' ވާހަކަ އެބަ އޮތޭ ބުނުމަކީ ރަނގަޅުކަމެއްތަ؟
Column

ޤުރްއާނުގައި ''ބިގް-ބޭންގް ތިއަރީގެ'' ވާހަކަ އެބަ އޮތޭ ބުނުމަކީ ރަނގަޅުކަމެއްތަ؟

ޤުރްއާނަކީ އަހަރެމެންގެ ވެރި ރައްބުގެ ކަލާމްފުޅެވެ. އެއީ މިދުނިޔެމަތީގައިވާ އެންމެ ތެދު ފޮތެވެ. އަދި އެއީ އޭގެ ޒާތުގަވެސް މުޢުޖިޒާތެކެވެ. އެ ޤުރްއާނުގައި، އެޤުރްއާން އެބޭކަލެއްގެ މައްޗަށް ބާވައިލެއްވުނު އަހަރެމެންގެ އުއްމިއްޔަ ނަބިއްޔާ، މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަށް އެދުވަސްވަރުގެ ޙާލަތް އޮތްގޮތުން އެނގުން މުސްތަޙީލު މާޒީގެ އެތައް ވާހަކަ ތަކެއް ވެއެވެ. އަދި މުސްތަޤުބަލުގައި ވާނޭ އެތައް ކަމެއްގެ ވާހަކަ އެޤުރްއާނުގައި ވެއެވެ. އަދި އޭގެ ތެރެއިން އެތައް ކަމެއް މިއަދު ވަނީ ވެ، މާޒީއަށް […]

ބެލެނިވެރިންނަށް: އިންޓަރނެޓުގެ ނުރައްކާތަކުން ދަރިން ސަލާމަތް ކުރުން
Column

ބެލެނިވެރިންނަށް: އިންޓަރނެޓުގެ ނުރައްކާތަކުން ދަރިން ސަލާމަތް ކުރުން

މިއަދުގެ ދުނިޔެ މިވަނީ އަހަރެމެން މީގެ ކުރިން ހިތައްވެސް އަރައިފައި ނުވާހާ ބޮޑަށް އިލެކްޓްރޯނިކް ވަޞީލަތްތަކާ، ސްކްރީންތަކާ، އިންޓަރނެޓާ ގުޅިފައެވެ. އަދި ކޮވިޑުގެ ވަބާ އާ އެކު މިގުޅުން މިވަނީ އެތައް ގުނައެއް ވަރުގަދަވެފައެވެ. އެއާއެކު މަދަރުސީ މަރުޙަލާ ތަކުގެ ދަރިވަރުންނަށް ތަޢުލީމު އުނގެނުމުގައި އިންޓަރނެޓާއި އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރުން މިވަނީ ވަރަށް ގިނަވެފައެވެ. ކޮންމެއަކަސް މިހާރު މިވަނީ އިންޓަރނެޓާއި އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތްތައް ފޮރުވައިގެން ނޫޅެވޭ ދުނިޔެއެއްގައި ދަރިން ތަރުބިއް...

ނާސާއިން އާންމުކުރި ކައުނުގެ ރީތި ފޮޓޯތަކުން މުލްޙިދުންނަށް ޖަވާބު ތަކެއް
Column

ނާސާއިން އާންމުކުރި ކައުނުގެ ރީތި ފޮޓޯތަކުން މުލްޙިދުންނަށް ޖަވާބު ތަކެއް

މިދުވަސްކޮޅު ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ހިސާބެއްގެ ސައިންސުވެރިންނާއި، ދަރިވަރުންނާއި، ރިސާޗަރުންނާއި، މީސްމީޑިއާ ބޭނުން ކުރައްވާ ފަރާތްތަކާއި މިނޫންވެސް އެތައް ބައެއްގެ ލޯ ހުއްޓިފައިވަނީ އެމެރިކާގެ ޖައްވީ އިދާރާ ކަމަށްވާ ނާސާއިންގެ “ޖޭމްސް ވެބް ޓެލެސްކޯޕުން” ނަގާފައިވާ ކާއިނާތުގެ ފޮޓޯތަކަކަށެވެ. މިޓެލެސްކޯޕް ވަނީ އަހަރެމެންނަށް މިހާތަނަށް ފެނިފައިވާ ކާއިނާތުގެ އެންމެ ސާފު އަދި ރީތި ފޮޓޯތައް ނެގުމަށްޓަކައި 1.6 މިލިޔަން ކިލޯމީޓަރަށްވުރެ ދިގު ރާސްތާއަކަށް ދަތުރުކޮށްފައެވެ. މި ފޮޓޯތައް އަހަރެމެންނާ ހަމައަށް އ...