ރަޝިއާ ސަރަހައްދަށް އައި ބިންހެލުމެއް ދިރާސާކުރުމުގައި ޖަޕާން މީޓިއޮރޮލޮޖިކަލް އެޖެންސީ (ޖޭއެމްއޭ) ގެ އޮޓޮމޭޓެޑް ނިޒާމަށް އެރި އޮޅުމަކާ ގުޅިގެން، ރެކޯޑް މިންވަރަކަށް ބާރުގަދަ ބިންހެލުމެއްގެ އިންޒާރު މުޅި ޖަޕާނަށް ފޮނުވި، އާންމުންގެ މެދުގައި ބޮޑު ހާސްކަމެއް އުފެދިއްޖެއެވެ.
މިއީ މިފަދަ ބޮޑު ނުރައްކާތެރި އިންޒާރެއް އޮޅިގެން ދެވިގެން ޖަޕާނުގެ ތާރީޚުގައި ވެސް އެ އެޖެންސީން ރަސްމީކޮށް އަނބުރާ ގެންދަން ޖެހުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.
މި ހާދިސާ ހިނގާފައިވަނީ 16 އޮކްޓޫބަރު 2026 ގެ މެންދުރު، އެ ގައުމުގެ ގަޑިން ގާތްގަނޑަކަށް 12:38 ހާއިރުއެވެ. އެ ވަގުތު ރަޝިއާގެ ކަމްޗަޓްކާ ޕެނިންސިއުލާ އަދި ކުރިލް އައިލެންޑްސް ސަރަހައްދަށް 6.9 މެގްނިޓިއުޑްގެ ބިންހެލުމެއް އައެވެ. މި ބިންހެލުން އައީ ޖަޕާނާ ވަރަށް ދުރަށް ކަމަށްވާތީ، ޖަޕާނުގެ އުތުރު ހޮކައިޑޯ ސަރަހައްދަށް އިހުސާސް ކުރެވިފައިވަނީ ޝިންޑޯ މިންގަނޑުން އެންމެ 1 ގެ ކުޑަ ލޮޅުމެކެވެ. ނަމަވެސް، ޖަޕާނުގެ އެތެރޭގެ ހިސާބުތައް ބަލާ ފޯމިއުލާއެއް ބޭނުންކޮށްގެން ދުރު ސަރަހައްދެއްގެ ބިންހެލުމުގެ ޑޭޓާ ޖޭއެމްއޭގެ އޮޓޮމޭޓެޑް ސިސްޓަމުން ދެނެގަތުމުގައި އެރި އޮޅުމެއްގެ ސަބަބުން، މިއީ 9.9 މެގްނިޓިއުޑްގެ ނުރައްކާތެރި މެގަކުއޭކެއްގެ ގޮތުގައި ސިސްޓަމަށް ވަނީ މާނަކުރެވިފައެވެ.
މި މައްސަލައާއެކު، މެންދުރު 12:40 ގައި މުޅި ޤައުމުގެ އެންމެންގެ މޯބައިލް ފޯނުތަކަށް ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ އެލާމް އަޅައި، މަގުމަތީގެ އަޑުގަދަކުރާ ބޯޑުތައް ހަރަކާތްތެރިވެ، ޓީވީ ޗެނަލްތަކުގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ވަގުތުން މެދުކަނޑާލައި ރައްކާތެރިކަން ހޯދުމުގެ އިންޒާރު ދައްކަން ފެށިއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، ހިސާބުތައް ހެދުމުގައި ކުށެއް އުޅޭކަން ސިސްޓަމަށް ފާހަގަކުރެވި، އިންޒާރު ދިންތާ އަށް މިނެޓު ފަހުން، މެންދުރު 12:48 ގައި ޖޭއެމްއޭ އިން ވަނީ ރަސްމީކޮށް އެ އިންޒާރު އަނބުރާ ގެންގޮސްފައެވެ.
މި ކުއްލި އިންޒާރާ ގުޅިގެން ދަތުރުފަތުރަށާއި އާންމު ޚިދުމަތްތަކަށް ބޮޑެތި ބުރޫތަކެއް އެރިއެވެ. އެގޮތުން ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން ޓޮކައިޑޯ ޝިންކަންސެން ލައިން ހިމެނޭހެން ބުލެޓް ރޭލުތައް އޮޓޮމެޓިކުން 15 މިނެޓަށް ހުއްޓުނެވެ. ޖަޕާނުގެ އޮޓޮމޭޓެޑް ނިޒާމުތައް ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ އިންޒާރު ލިބުމާއެކު، ފޯނުތަކަށް ސެލް ބްރޯޑްކާސްޓް މެދުވެރިކޮށް މެސެޖު ފޮނުވުމަށާއި، ބުލެޓް ރޭލުތަކުގެ ކަރަންޓު ކަނޑާލައިގެން ކުއްލި ބްރޭކް އެޅުމަށާއި، ލިފްޓުތައް އެންމެ ކައިރި ފަންގިފިލާއަށް ހުއްޓައި ދޮރު ހުޅުވުމަށާއި، ގޭސް ހޮޅިތަކުގެ ވޭލްތައް ބަންދުކޮށް ފެކްޓްރީތައް ރައްކާތެރި މޯޑަކަށް ބަދަލުކުރުމަށް ކަމަށްވާތީ، މި ހުރިހާ ނިޒާމުތަކެއް ވަގުތުން ހަރަކާތްތެރިވިއެވެ.
ޖަޕާނުގެ ބިންހެލުން އަވަހަށް އިންޒާރުދޭ ނިޒާމު (އީއީޑަބްލިޔު) ބިނާވެފައިވަނީ ސިސްމިކް ރާޅުތަކުގެ ދުވެލީގެ ތަފާތުގެ މައްޗަށެވެ. އެގޮތުން ގެއްލުން ކުޑަ، ބާރަށް ދަތުރުކުރާ ޕްރައިމަރީ (ޕީ) ވޭވްސް ދަތުރުކުރަނީ ސިކުންތަކު ގާތްގަނޑަކަށް 6 އާއި 7 ކިލޯމީޓަރާ ދެމެދުގެ ދުވެއްޔެއްގައެވެ. އަދި ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ދޭ ސެކަންޑަރީ (އެސް) ވޭވްސް ދަތުރުކުރަނީ ސިކުންތަކު 3.5 އާއި 4 ކިލޯމީޓަރާ ދެމެދުގެ ދުވެއްޔެއްގައެވެ. ޓެލެކޮމިއުނިކޭޝަން ސިގްނަލްތައް އަލީގެ ދުވެލީގައި (ސިކުންތަކު ގާތްގަނޑަކަށް 300،000 ކިލޯމީޓަރު) ދަތުރުކުރާތީ، އެއްހާހަށްވުރެ ގިނަ ސައިސްމޯމީޓަރުތަކާއި ޑޮނެޓް އަދި އެސް-ނެޓް ފަދަ ކަނޑުއަޑީގެ ނެޓްވޯކްތަކުން 1 އާއި 3 ސިކުންތުގެ ތެރޭގައި ޕީ-ވޭވްސް ރެކޯޑުކޮށް، ބިންހެލުމުގެ ބާރުމިން ދެނެގަނެއެވެ. އަދި ޝިންޑޯ 5-ދަށް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މައްޗަށް ލޮޅުން އަރާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭނަމަ، އެއް ސިކުންތުގެ ތެރޭގައި އާންމު އިންޒާރު ނެރެއެވެ. ނަމަވެސް، މައި މަރުކަޒާ ވަރަށް ކައިރި ހިސާބުތަކަށް ވަގުތު ނުލިބޭ "ބްލައިންޑް ޒޯން" ތަކާއި، އެއްފަހަރާ އަންނަ ބިންހެލުންތަކާއި ދުރު ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުތަކަށް އަންނަ ބިންހެލުންތައް އެލްގޮރިޒަމްތަކަށް އޮޅުން އެރުމަކީ މި ނިޒާމުގައި ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކެކެވެ.
މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ޖޭއެމްއޭގެ އޮފިޝަލުން ވަނީ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވައި، ފޭކް އެލާމް އެޅުނު ކަމަށްޓަކައި މައާފަށް އެދިފައެވެ. އަދި ޑޭޓާ ޕްރޮސެސްކުރުމުގައި ދިމާވި މައްސަލަތައް ދެނެގަތުމަށް އެތެރޭގެ ތަހުގީގެއް ކުރިއަށްދާ ކަމަށާއި، މި ހާދިސާގައި އެއްވެސް ސައިބާ ހަމަލާއެއްގެ އަސަރެއް ނެތް ކަމަށް އެ އިދާރާއިން ވަނީ ބުނެފައެވެ. މީގެއިތުރުން، ޖަޕާނުގެ ޗީފް ކެބިނެޓް ސެކްރެޓަރީ މިނޯރު ކިހާރާ ވިދާޅުވީ، މިކަމުގެ ސަބަބުން އާންމުންނަށް ކުރިމަތިވި ހާސްކަމާއި ދަތިތައް ބަލައިގަންނަ ކަމަށާއި، އަވަސް އިންޒާރުދޭ ނިޒާމުގެ އުސޫލުތައް ފުރިހަމައަށް އަލުން މުރާޖައާ ކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ފިނިއަށި 0 ޚިޔާލެއް ލިބިފައިވޭ!