އެމެރިކާގެ ވައިޓް ހައުސްއިން ޣައްޒާގެ ވެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ނެރުނު އިޢުލާނާ ގުޅިގެން، އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކުރީގެ ލޭބަރ ޕާޓީގެ ލީޑަރު ޖެރެމީ ކޯބިން ވަނީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ހުށަހަޅާފައިވާ ރޭވުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

17 ޖެނުއަރީ 2026 ގައި ދެއްވި ބަޔާނެއްގައި ކޯބިން ވިދާޅުވީ ޓްރަމްޕް ޣައްޒާއަށްޓަކައި އެކުލަވައިލެއްވީ "ސުލްހައިގެ ބޯޑެއް" ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ "އިސްތިއުމާރީ ބޯޑެއް" ކަމަށެވެ.

Ad
rt

ކޯބިންގެ ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވެފައިވަނީ "ޣައްޒާ އިންޓަރނޭޝަނަލް ޓްރާންސިޝަނަލް އޮތޯރިޓީ" އަށްޓަކައި ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ހާމަކުރި ރޭވުމަށެވެ. މި ރޭވުމުގެ ދަށުން ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އިސްވެ ހުންނަވައި، ޓޯނީ ބްލެއަރ އަދި ޖެރެޑް ކުޝްނަރ ފަދަ ބޭފުޅުން ހިމެނޭ ތިން ފަރާތެއްގެ ބޯޑަކުން ޣައްޒާގެ ޤާނޫނު ހެދުމާއި، ސަލާމަތީ ކަންކަމާއި، އިންސާނީ އެހީތެރިކަން ވިލަރެސްކުރުމަށް ވަނީ ހުށަހަޅާފައެވެ. ކޯބިން ވިދާޅުވީ ޣައްޒާގެ މުސްތަޤުބަލު ނިންމާނީ ޓްރަމްޕް، ބްލެއަރ ނުވަތަ ނަތަންޔާހޫއެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންގެ އަތްމަތީގައި އޮތް ކަމެއް ކަމަށެވެ.

ބޭރުގެ ނުފޫޒާއި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގެ ޙައްޤު

މި ބޯޑުގައި ޓޯނީ ބްލެއަރ އަދި ޖެރެޑް ކުޝްނަރ ހިމެނުމަކީ ބައިނަލްއަޤުވާމީ ގޮތުން ބޮޑު ބަހުސެއް އުފެދުނު ކަމެކެވެ. ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި މި އޮނިގަނޑުގެ ސަބަބުން އިސްކަންދެވެނީ ޣައްޒާގެ ރައްޔިތުންގެ ވެރިކަމަށްވުރެ ބޮޑަށް، "ޣައްޒާ ރިވިއޭރާ" ފަދަ ބޭރުގެ ސިޔާސީ އަދި އިޤްތިޞާދީ މަޞްލަޙަތުތަކަށެވެ. ކޯބިން ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި މިފަދަ ނިންމުންތަކުގެ ސަބަބުން ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ކަންކަން ނިންމުމުގެ ޙައްޤު (Right to Self-Determination) ގެއްލިގެންދެއެވެ.

ސިޔާދަތީ ބާރު ނުވަތަ ބެލެހެއްޓުންތެރިކަން

މި މައްސަލައިގައި އޮތް މައިގަނޑު ނުތަނަވަސްކަމަކީ ޣައްޒާގެ މުސްތަޤުބަލާ މެދު ގެންގުޅޭ ތަފާތު ދެ ތަޞައްވުރެކެވެ. ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި މި ބޯޑުގެ ސަބަބުން ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ސުންނާފަތިވެފައިވާ ޣައްޒާ އަލުން ބިނާކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހަމަޖެހުމާއި ބައިނަލްއަޤުވާމީ ފަންޑު ލިބިގެންދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ކޯބިން ފަދަ ބޭފުޅުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި، ރައްޔިތުންގެ ތަމްސީލުވުމެއް ނެތް ބޯޑެއްގެ އަތްމައްޗަށް ސަރަޙައްދެއްގެ ނަސީބު ދޫކޮށްލުމަކީ ޒަމާނީ އިސްތިއުމާރުގެ ބާވަތެކެވެ.

ނިންމުމެއްގެ ގޮތުން ކޯބިން ބާރުއެޅުއްވީ، ދެމެހެއްޓެނިވި އެއްވެސް ސުލްހައެއް ބިނާކުރަންވާނީ ބޭރުގެ ލީޑަރުންނާއި އިންވެސްޓަރުންގެ ކޮމިޓީއަކުން މަޖުބޫރުކޮށްގެން ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ސީދާ ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުމާއި ރުހުމާއެކު ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށެވެ