ޖަޕާނުގައި އުމުރުން 100 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު އެއް ލައްކައަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސް، އާ ރެކޯޑެއް ގާއިމުވެއްޖެއެވެ.

އެ ގައުމުގެ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތު، ލޭބާ އެންޑް ވެލްފެއާއިން އާންމުކުރި ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، މި އަހަރު އުމުރުން 100 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ 107،677 އަށް އަރައިފައެވެ. މިއީ 2025 ވަނަ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު 7،914 މީހުންގެ އިތުރުވުމެކެވެ. އަދި މިއީ އެ ގައުމުގައި އުމުރުން 100 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު ތަކުރާރުކޮށް އިތުރުވަމުންދާ 56 ވަނަ އަހަރެވެ. މި އަދަދުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 88 އިންސައްތައަކީ އަންހެނުންނެވެ.

Ad
rt

ޖަޕާނުގެ ހެލްތު މިނިސްޓަރު ކެނިޗީރޯ އުއޭނޯ ވަނީ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުން ދުޅަހެޔޮކަމާއެކު އުފާވެރި އަދި ހަރަކާތްތެރި ދިރިއުޅުމެއް އުޅެމުންދާތީ އެކަމާ ވަރަށް ބޮޑަށް އުފާކުރައްވާކަން ހާމަކުރައްވައިފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ މިއީ ސިއްހީ ވަސީލަތްތަކާއި ނިޒާމަށް އައި ކުރިއެރުމުގެ އިތުރުން މީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދައާއި ކެއިންބުއިމުގެ އާދަތަކުގެ ސަބަބުން ހާސިލުކުރެވުނު ކާމިޔާބީއެއް ކަމަށެވެ. ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، މަހާއި ތަރުކާރީއާއި ހަނޑޫ ގިނައިން އެކުލެވޭ ޖަޕާނުގެ ސަގާފީ ކެއުމާއި، ހިނގުމާއި ބައިސިކަލް ދުއްވުން ފަދަ ދުވަހުގެ ހަރަކާތްތަކާއި، އަދި އެކަށީގެންވާ ހެޔޮ އަގުގައި އެންމެންނަށް ސިއްހީ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ އިންޝުއަރެންސް ނިޒާމަކީ މީހުންގެ އުމުރު ދިގުވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކެވެ.

މީހުންގެ އުމުރު ދިގުވުމުގެ އުފާވެރިކަން އޮތް ނަމަވެސް، ޖަޕާނަށް ވަނީ އާބާދީގެ ބޮޑު ނުވަތަނަވަސްކަމަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހިފައެވެ. އެގޮތުން އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުންދާއިރު، ކުދިން އުފަންވާ މިންވަރު ވަނީ އިންތިހާއަށް ދަށްވެފައެވެ. ރަސްމީ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ޖަޕާނުގެ އާބާދީގެ ކޮންމެ 10 މީހުންގެ ތެރެއިން ތިން މީހުންނަކީ އުމުރުން 65 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންނެވެ. އަދި 2070 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ދާއިރު މިއަދަދު 40 އިންސައްތައަށް އަރާނެކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. ވޭތުވެދިޔަ އަހަރު އުމުރުން 95 އަހަރަށްވުރެ މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު 800،000 އަށް އަރާފައިވާއިރު، އުފަންވެފައިވަނީ އެންމެ 700،000 ކުދިންނެވެ. މީގެއިތުރުން، 2025 ވަނަ އަހަރު އެ ގައުމުގެ އަންހެނަކު އަލަށް ކުދިން ހޯދާ މިންވަރު (ޓޯޓަލް ފާޓިލިޓީ ރޭޓް) ވަނީ ރެކޯޑު މިންވަރަކަށް ދަށްވެ، 1.14 އަށް ވެއްޓިފައެވެ.

ޖަޕާނުގެ އާބާދީ 2008 ވަނަ އަހަރު 128 މިލިއަނުގައި ހުރުމަށްފަހު، މިހާރު ދަނީ ވަރަށް ހަލުވިކަމާއެކު ދަށްވަމުންނެވެ. ނެޝަނަލް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ပޮޕިއުލޭޝަން އެންޑް ސޯޝަލް ސެކިއުރިޓީ ރިސާޗުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި 2070 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ދާއިރު އާބާދީ 87 މިލިއަނަށް (30 އިންސައްތައިގެ ދަށްވުމެއް) ތިރިވާނެއެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ވަގުތީ ބޯހިމެނުމުގެ މައުލޫމާތުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޖަޕާނުގެ 47 ޕްރިފެކްޗަރުގެ ތެރެއިން 45 ޕްރިފެކްޗަރެއްގައި އާބާދީ ވަނީ ދަށްވެފައެވެ. އާބާދީ އިތުރުވެފައިވަނީ އެކަނި တޯކިއޯއާއި އޮކިނާވާގައެވެ. ކުދިން އުފަންވާ މިންވަރު ދަށްވަނީ ކައިވެނިކުރާ މީހުންގެ އަދަދު މަދުވުމާއި، ވަޒީފާގެ ޔަގީންކަން ނެތުމާއި، މުސާރަ އިތުރުނުވުމާއި، މަސައްކަތުގެ ވަގުތު ދިގުވުމުގެ އިތުރުން، ވަޒީފާ އަދާކުރާ އަންހެނުންނަށް ގޭތެރޭގެ އަދި ކުދިން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އުފުލަންޖެހުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ސަރުކާރުން ކުދިން ބެލެހެއްޓުމަށް އެލަވަންސްތަކާއި އެހީތައް ދިން ނަމަވެސް މައްސަލައަށް ހައްލެއް އައިސްފައެއް ނުވެއެވެ.

ޖަޕާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ސަނާއޭ ތަކާއިޗީ ވަނީ އާބާދީ މަދުވުމާއި ކުދިން އުފަންވާ މިންވަރު ދަށްވުމަކީ ގައުމީ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރައްވައިފައެވެ. އަދި އެ ގައުމުގެ މަސްއޫލުވެރިން ވަނީ މިއީ ގައުމުގެ އިގްތިސާދީ އަދި އިޖުތިމާއީ ބިންގަލަށް ހުރި ނުރައްކަލެއްކަމަށް ތަކުރާރުކޮށް އިންޒާރު ދެއްވައިފައެވެ. މަސައްކަތްކުރާ އުމުރުގެ މީހުން މަދުވުމުގެ ސަބަބުން އާމްދަނީއިން ނަގާ ޓެކްސް ކުޑަވެ، ޕެންޝަނާއި ސިއްހީ ހަރަދުތައް ބޮޑުވަމުންދާތީ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔާތަށް ވަނީ ބޮޑު ބާރެއް ބޮޑުވެފައެވެ. އިމާރާތްކުރުމާއި، ދަނޑުވެރިކަމާއި، ދަތުރުފަތުރާއި، ސިއްހީ ދާއިރާއަށް މަސައްކަތްތެރިން ލިބުމުގެ ދަތިކަން ވަނީ ކުރިމަތިވެފައެވެ. ބޭރު ގައުމުތަކުގެ މީހުން ޖަޕާނުގެ އާބާދީގެ އެންމެ 3 އިންސައްތަ ހިއްސާކުރާއިރު، އިތުރު ބިދޭސީން އެތެރެކުރުމުގެ ހުށަހެޅުންތަކަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން ބޮޑެތި ހިޔާލުތަފާތުވުންތައް ހުރި ކަމެކެވެ.

ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) އިން ބުނާ ގޮތުގައި މީހުންގެ އުމުރު ދިގުވުމަކީ މުޅި ދުނިޔޭގައިވެސް ހާސިލުކުރެވިފައިވާ ބޮޑު ކާމިޔާބީއެކެވެ. އެ ޖަމިއްޔާގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި 2024 ވަނަ އަހަރު ދުނިޔޭގެ އެވަރޭޖް އުމުރު ވަނީ 73.3 އަހަރަށް އަރައިފައެވެ. އަދި 2023 ގައި 1.1 ބިލިއަނުގައި ހުރި 60 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންގެ އަދަދު 2030 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ދާއިރު 1.4 ބިލިއަނަށް އަރާނެއެވެ. ނަމަވެސް، އެކި ގައުމުތަކުގައި މި ބަދަލު އަންނަ މިންވަރު ތަފާތެވެ. އދ. ގެ ވޯލްޑް ޕޮޕިއުލޭޝަން ޕްރޮސްޕެކްޓްސްގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، 2023 ވަނަ އަހަރު ޖަޕާނުގެ އާބާދީގެ މެދު އުމުރު (މީޑިއަން އޭޖް) އުޅެނީ 49 ގައެވެ. ދެން އެންމެ އުމުރުން ދުވަސްވީ އާބާދީއެއް އޮތް އިޓަލީގެ މެދު އުމުރަކީ 47.5 އެވެ. މީގެއިތުރުން ޕޯޗުގަލްގައި 46.2، ގްރީސްގައި 45.7 އަދި ޖަރުމަނުވިލާތުގައި މެދު އުމުރަކީ 45.1 އެވެ.