Column

ރޯދަ ވީއްލުމަށްޓަކައި ސިފައިން ޖަހާ "ނާބަ ބަޑި"

ނާބަބަޑިއަކީ ރަމަޟާންމަހު އިރު އޮއްސިއްޖެކަން އެންގުމަށް މާލޭގައި ސިފައިން ޖަހައި އުޅުނު ބަޑިއެކެވެ. ހަރޯދައިގެ ދުވަސްތަކުގައިވެސް މި ބަޑިޖަހާ އުޅުނެވެ. ބޮޑު ދެހިތީގައި ނާބަ ފަށަންވީމާ ޖަހައި އުޅުނު ތިން ބަޑިއަށްވެސް ނާބަބަޑި ޖެހުމޭ ކިޔައެވެ. ނާބައަކީ މަޣްރިބު ނަމާދަށް މާލޭ ހުކުރު މިސްކިތު މުންނާރުން ބަންގި ގޮވާ ނިމުމާއި ވިދިގެން ނާބުސްޚާނުން ޖަހައި އުޅުނު ބެރެކެވެ. ރަސްމީ ބެރުޖެހުން އޮންނަ ރޭރެއަށް ނާބަ ޖަހައި އުޅުނީ އެބެރުގެ ފަހުގައެވެ. ބޮޑު ދެހިތީގައި ޖަހާއުޅުނީ ހިތިގެ ދޮށުގައެވެ. […]

1 May 2021

Column

ޝަހީދުންގެ ދުވަސް: ދުޝްމަނުންނަށް ފުރުސަތު ލިބުނީ، ޤައުމަށް ޚިޔާނާތްތެރިވި ޣައްދާރުންތަކެއްގެ ސަބަބުން

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޝަހީދުންގެ ދުވަހަކީ ޝައުބާންމަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހެވެ. ޝަހީދުންގެ ދުވަސް ނިސްބަތްވަނީ އައްސުލްޠާން ޢަލީ (6ވަނަ) ސިރީ އައުދަ ސިޔާކަ ކައްތިރި މަހާރަދުންނަށެވެ. އެއީ ދިވެހިތާރީޚުގައި މަޝްހޫރު ޢަލީ ރަސްގެފާނެވެ. އެ ރަދުން ރާއްޖޭގައި ރަސްކަން ކުރެއްވީ ހިޖުރައިން 965 ވަނަ އަހަރު، (މީލާދީން 1558 ވަނަ އަހަރު)، 2 މަހާއި 15 ދުވަހުއެވެ. ޝަޢުބާންމަހުގެ 1ވަނަ ދުވަހަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޝަހީދުންގެ ދުވަސްކަމަށް ދިވެހި ދައުލަތުން ކަނޑައެޅުއްވީ ޕޯޗްގީޒުންނާ ދެކޮޅަށް ދީނާއި ޤައުމުގެ ދިފާޢުގައި ޖިހާދު […]

14 Mar 2021

Thiladhunmathi News

ހުދުދޯންޏާއެކު މަނަދޫން ހަތަރު މީހުން ގެއްލުނު ހާދިސާ

“ހުދުދޯނި ފުރިއިރު އަތިރިމަތީގައި އަހަރެން ހުރީމެވެ. ދޯންޏަށް ހަތަރު ވަރަކަށް ރުނބާ އެރުވި ހަނދާން ރަނގަޅަށް އެބަހުއްޓެވެ.” ޢަބްދުލްޣަފޫރު ޢަލީ (އައްޔަބޭ ތުއްތުބޭ) އޭނާގެ ކުޑައިރުގެ ހަނދާންތައް އާކުރަމުން ހުދުދޯނު ގެއްލުނު ހާދިސާ ކިޔައިދިނެވެ. އެއީ 1960 ވަނަ އަހަރު ހިނގާފައިވާ ހާދިސާއަކަށް ވާތީ އެ ހާދިސާ ހަނދާންހުރި ގިނަ ބަޔަކު މަނަދޫގައި އެބަތިއްބެވެ. މަނަދޫ ދިލްބަހާރުގޭ ހާރޫނު ހާޖީ ކަލޭފާނުގެ ހުދުދޯނީގެ އެންމެ ފަހު ދަތުރަށް މަނަދޫން ފުރީ މަނަދޫ ކާޑުގެއާ ދިމާއިންނެވެ. އެ ދަތުރަކީ […]

31 Dec 2020

Thiladhunmathi News

މަނަދޫން މިލަދުއަށް - އިއުތިލާފުގެ މާލޫދު ދަތުރު

އެހެލާފައިހުރި ބޮޑު މަސްދޯންޏެއް ބާލައިގެން ޒުވާން ކުދިންކޮޅެއް ފުރަން ތައްޔާރުވަނީއެވެ. އެއީ މަނަދޫ ޤާސިމް ހާރޫނު ހާޖީގެ “ދިލާވަރު” ކިޔާ މަސް ދޯންޏެވެ. އެ މަސައްކަތުގައި ހުރިހާ ކުދިން އުޅުނީ ވަރަށް ފޯރިއާއި ޖޯޝުގައެވެ. ނަމަވެސް ދަތުރަށް ނުފުރެނީސް އެ ފޯރިގަނޑުގައި ކުންޏެއް ޖެހުނެވެ. ދަތުރުގެ ދެ ބައިވެރިއަކަށް އެ ދޯނިން ނުދެވޭނެކަމަށް އޮޑިވެރި ފަރާތުން އެންގެވީއެވެ. އެއީ މުޙައްމަދު ޙަމީދާއި ޢަބްދުލްޣަފޫރު ޢަލީއެވެ. ވީކީއްތޯ އަހާލަން ކެރޭ މީހަކު ވެސް އެ ޒަމާނަކު ނުހުންނާނެއެވެ. އެ […]

29 Dec 2020

Column

މަނަދޫއަށް ފުޓްބޯޅަ ތަޢާރަފުވިގޮތް

މަނަދޫއަށް ފުޓްބޯޅަ ތަޢާރަފުވީ އަލްފާޟިލް ވެލިދޫގޭ މޫސާ ދީދީގެ އަތޮޅުވެރިކަމުގައެވެ. އެ ދުވަސްވަރަކީ ސުމުއްވުލްއަމީރު މުޙައްމަދު އަމީންގެ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރެވެ. އެ ދުވަސްވަރު މޫސާ ދީދީގެ އިތުރުން މާލޭގެ ކަމުވޮށިވެގެންވާ އެހެން ދެ ބޭފުޅަކު ވެސް މަނަދޫގައި އުޅުއްވިއެވެ. އެއީ ނ. އަތޮޅުގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ ޢިއްޒަތްތެރި މެންބަރު އަލްއުސްތާޛު ނ.ތ ޙަސަން ދީދީ އާއި މުޙައްމަދު އަމީން 1950 ވަނަ އަހަރު އުފެއްދެވި ކުޅިވަރު މުންތަޒިމްގެ ގަލޮޅު ކުލަބުގެ ވަކީލު އަލްފާޟިލް އަޙްމަދު ޢަލީ ދީދީ […]

20 Dec 2020

Column

ސިހުރު ހާހޫރައިގެ ހަނގުރާމަ: އެކުޅިވަރު މީހުން ދާކޮންމެރަށަކުން މީހުން ފައިބަންޖެހެނީ ރަށްގިރާތީ

ނ. ކުރެދިވަރަކީ ރާއްޖޭގައި މީހުން ދިރިއުޅުނު ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚުން ޖާގަ ހޯދާފައިވާ ރަށެކެވެ. ރަސްކަމާ ގުޅުންއޮތް ރަށެކެވެ. އެހެނަސް އެއީ މިހާރު ފަޅުރަށެކެވެ. ކުރެދިވަރަކީ ދިވެހިންގެ ތެރެއިން ދިވެހި ތާރީޚު ފުރަތަމަ ލިޔުއްވި އަލްޤާޒީ ޙަސަން ތާޖުއްދީންގެ އަނބިކަބަލުންގެ ރަށެކެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ކޮން ނަމެއްކިޔާ އަނބިކަނބަލެއް ކަމެއް ނޭނގެއެވެ. ތާޖުއްދީންގެ ކާފަ ދަރިކަލުން އަލްޤާޒީ އިބްރާހިމް ސިރާޖުއްދީން ނިޔާވެ ވަޅުލެވިފައި އޮތީ އެރަށުގައެވެ. މާހާނަ ގަލުގައި އޮތީ “…ނިޔ...

17 Dec 2020

Column

ރަށްރަށުގެ ނަން ފިލާ

އޮނަވިހި ސަތޭކަ ނުވަދިހައިގެ އަހަރުތަކުގެ ކުރީކޮޅު އޭރުގެ އެޓޯލްސް މިނިސްޓްރީން އަތޮޅުތަކުގެ ރަށްރަށުގެ ނަމާ ބެހޭގޮތުން އަތޮޅު އޮފީސްތަކަށް ސިޓީފުޅެއް ފޮނުއްވިއެވެ. އެއީ ކޮންމެ ރަށެއްގައި ވެސް އެ ރަށެއްގެ ނަމާއި އެ ރަށެއް ރަމުޒުކޮށްދޭ ކޮންމެ ވެސް އެއްޗެއް ބޭނުންކޮށްގެން މޮނިއުމަންޓެއް ބެހެއްޓުމާ ބެހޭ ގޮތުން ފޮނުއްވި ސިޓީފުޅެކެވެ. ނަމާއި މޮނިއުމަންޓް ހުންނަންވީ ގޮތުގެ ނަމޫނާއަކާއެކު ފޮނުއްވި އެ ސިޓީފުޅާ ގުޅިގެން އެ ގޮތަށް ޢަމަލުކުރީ ކިތައް ރަށުގައި ކަމެއް ނޭނގެއެވެ. ކޮންމެ ރަށެއްގައި ވެސް […]

29 Nov 2020

Report

ބޮނބިދޯނި ދުއްވި ޒަމާން

ރަށުގެ ދިގު އަތިރިމަތީގައި އޮންނަނީ ހުސް ކުންޏެވެ. ބައެއް ހިސާބުގަނޑުގައި އުސްކޮށް ހެދިފައި ވަނީ ބޮޑު ކުނިގޮނޑެވެ. އަތިރިއަށް ފައިބާ މަގުތަކާއި އޮޑިވަޅުތަކާ ދިމާގައި ކުނިމަދެވެ. އެއީ ގޮނޑުދޮށަށް ކުނިއެޅި ޒަމާނެވެ. ފަޅު ނުކޮނެ އޮތް ޒަމާނެވެ. ދެ މޫސުން ބެދޭ ދުވަސްވަރު ޖަހާ ދަންހަޅައިގެ ތެރޭގައި ބައެއް ފަހަރު ކުނިގޮނޑު މޫދަށް ދަމައިގަނެއެވެ. އަނެއްބައި ފަހަރު އިހުނަށްވުރެ އެއްގަމަށް ކުނިތައް އަރުވައެވެ. ދިޔަވަރު ބޮޑުވާ ވަގުތުތަކުގައި ރާޅާއެކު ބޭރަށް ދަމައިގަންނަ ކުނިތައް ފަޅުގައި އަޅާ ބާރު […]

25 Nov 2020

Column

ތަރިކައާއި ސަގާފަތުން ފައިދާ

އައްޑޫ ސިޓީ ހިތަދޫގައި އޮންނަ ނޭޗަރ ޕާކު ބަލާލަން ދިޔަ ދުވަހެވެ. ގުދުރަތީ ހިތްގައިމު އެތައް މަންޒަރެއް ދުށީމެވެ. ތާރީޚީ އެތައް ވާހަކައެއްގެ އަޑު އެހީމެވެ. ވަރަށް ހިތްގައިމު ރީތި ފޮޓޯތަކެއް ނެގީމެވެ. އެ ދުވަހު ހިތަށް އެރިއެވެ. ރާއްޖޭގައި މީގެ ނޭޗަރ ޕާކުތައް ބައިވަރެވެ. އެ ތަންތަން ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ޕާކުތަކަކަށް ވާނެއެވެ. ރަށްރަށުގައި ހުރި ކުޅިތަކާއި ފާތަކާއި ހިތްގައިމު ތުނޑިތަކާއި ތިލަ ފަޅުތަކާއި ކުދި ފުށިތަކާއި ހުރާގަނޑުތަކަކީ ވެސް ހަމަ ރާއްޖެއަށް ލިބިފައިވާ ގުދުރަތީ […]

23 Nov 2020

Column

ފުރަތަމަ ފާހަގަކުރި ރާއްޖެ އިސްލާމްވި ދުވަހާއި އޭގެ ފަހުން އެ ދުވަސް

ފަޟީލަތުއްޝައިޚް ޢަބްދުﷲ ޖަލާލުއްދީން ޝައިޚުލް އިސްލާމް ހުކުރު މިސްކިތުގެ މިންބަރުގައި އެ ހުންނެވީ ހުކުރު ނަމާދުގެ ޚުޠުބާ ދެއްވާށެވެ. އޭރު އެ މިސްކިތުގައި ދިވެހި ދައުލަތް އޭރު ހިންގެވުމާ ހަވާލުވެވަޑައިގެން ހުންނެވި ވަޒީރުލްއަޢުޒަމް ސުމުއްވުލްއަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ވެސް ހާޒިރުވެވަޑައިގެން އިންނެވިއެވެ. ދައުލަތުގެ ވަޒީރުންނާއި އަމީރުންނާއި ކަމުވޮށިވެގެންވާ ބޭފުޅުން ވެސް ތިއްބެވިއެވެ. އެކި އުމުރުފުރައިގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ އާންމު ރައްޔިތުން ވެސް ހުކުރު ނަމާދަށް ހާޒިރުވެ ތިއްބެވެ....

17 Nov 2020

Column

ބަހުގައި ދަރަޖަތަކެއް އޮންނަންޖެހޭ ހެއްޔެވެ؟

މިއީ ވަރަށް ހޫނު މައުޟޫއެވެ. ތިކި ޖެހި ތާނަ ބޭނުން ކުރުމުގެ ބަހުސަށްފަހު ދިވެހި ބަހާމެދު ކުރެވޭ އެންމެ ހޫނު އެއް ބަހުސެވެ. މި ބަހުސްތައް ގިނައިން އެޖެންޑާ ކުރެވެނީ މީސްމީޑިއާގައާއި ކޮފީ މޭޒުތަކުގައެވެ. މިއީ އަދުގެ ގިނަ ޒުވާނުންނާއި އިއްޔެގެ ހަރު މީހުންގެ މެދުގައި އޮތް މައްސަލައެއް ކަމަށް ހީވިޔަސް މިއީ އެއަށްވުރެ މާ ނާޒުކު މައްސަލައެކެވެ. ދިވެހި ބަހުގައި އޮންނަނީ ތަފާތު ތިން ދަރަޖައެކެވެ. އެއީ އާދައިގެ ގޮތާއި މާތްގޮތާއި އެންމެ މާތްގޮތެވެ. ދެން […]

14 Nov 2020

Thiladhunmathi News

ތިލަދުންމަތީ މީހުން ތުޅުތައް މުގުހުރި ހާދިސާ

ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއް ދުވަސްވަރެއް ދިޔައެވެ. ރާއްޖޭގެ ބޮޑެތި ހުރިހާ އަތޮޅެއް ހުންނަނީ މާލޭގެ ބޮޑެތި ބޭފުޅުންނަށް ނޫނީ މާލޭގެ ބޮޑެތި އާއިލާތަކަށެވެ. ތިލަދުންމަތި އޮންނަނީ އަތިރީގެއަށެވެ. އައްޑު އަތޮޅު އޮންނަނީ ސައްޔިދު ކިލެގެފާނަށެވެ. ފެލިދެ އަތޮޅު އޮންނަނީ ކަޅުހުރާގެއަށެވެ. އެ ދުވަސްވަރު އެ އަތޮޅުތަކުގެ ބޮޑެތި ބޭފުޅުންނާ މާލޭގެ އެ އާއިލާތަކާ ވެސް ގާތް ގުޅުމެއް އޮތެވެ. އެ ގުޅުމުގެ ތެރެއިން ހިނގި އެއް ހާދިސާއަކީ ތިލަދުންމަތީ މީހުން އޮޑިދޯނިފަހަރުގައި މާލެ އައިސް ބުންބާ މީހުން (ވޯރާ […]

6 Nov 2020

Column

ނޮވެންބަރު ތިނެއްގައި "އޮޅުނު" ދެ ނާޞިރު

1988 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުގެ ތިންވަނަ ދުވަހު ދިވެހިރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ޢުދުވާނީ ޙަމަލާއަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމުގެ ބަޠަލު އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދެވަނަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ރައީސް ސާހިބުއްދައުލާ ސުމުއްވުލްއަމީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރު ރަންނަބަޑޭރި ކިލެގެފާނުގެ އަޑީގައި ހުންނަވައިގެން ގެންނަވަން މަސައްކަތް ކުރެއްވި ބަޣާވާތެއްގެ ގޮތުގައި އަޑު ފެތުރުނެވެ. ސީދާކޮށާއި ނުސީދާކޮށެެވެ. މި އަޑު ބައިނަލް އަޤްވާމީ ދުނިޔޭގައި ވަރަށް ބާރަށް ފެތުރުނެވެ. ބޭރުގެ ބޮޑެތި މީޑިއާތަކުގައި ޝައްކުގެ އިނގިލ...

3 Nov 2020

Column

ބާޣީ ލުޠުފީގެ އިންޓަރވިއު: "ޕްލޯޓް ޖަމާޢަތް ރާއްޖެ ގެނައި ލީޑަރުގެ ދުލުން"

ނޮވެމްބަރު 3، 1988 ގައި ޢަބްދުﷲ ލުޠުފީ ރާއްޖޭގައި އޭރު އޮތް ރައީސް މައުމޫން ޢަބްދުލް ގައްޔޫމްގެ ސަރުކާރު ވައްޓާލުމަށް ބޭރުގެ ބަޔަކު ގޮވައިގެން ދިޔައީ ކީއްކުރަންހެއްޔެވެ؟ “ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ މުޙައްމަދު ނަޝީދަކީ އަހަރެންގެ ރަނގަޅު ރަޙުމަތްތެރިއެއް” ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގެ އުދުވާނީ ހަމަލައަށް 23 އަހަރު ފުރުނު އިރު މީޑިޔާ އަކަށް އޭނާ ދިން ފުރަތަމަ އިންޓަވިއު، ސްރީލަންކާގެ ދަ އައިލެންޑް ނޫހަށް (31 އޮކްޓޯބަރު 2011) ގައި ދީފައިވާ އެކްސްކްލޫސިވް އިންޓަރވިއުގައި ބުނެފައިވެއެވެ. މި އިންޓަރވިއ...

3 Nov 2020

Column

ތިނެއް ނޮވެންބަރުގެ ހަނދާނީ ބިނާ

ޝަހީދުންގެ ލޭ ޖެހުމުން ބިންގަނޑު ސިހިގެން ދިޔައެވެ. ވެލިފުކަކަށް ފަހު ވެލިފުކެއް އެ ލެއިން ރަތްވެ ފޯވަމުން ދިޔައެވެ. ކޯރު ދެމެމުން ގޮސް އެ ލޭ ހިނދެންފެށިއިރު ކޮންމެ ވެލި ފުކެއް ވެސް ދިޔައީ ރޮމުންނެވެ. އެ ހިނދު ދިވެހި ފަސްގަނޑު ބުންޏެވެ. ދަރިންނޭވެއެވެ. ނުރޯށެވެ. އެ ބޭފުޅުންނަށް ޓަކައި އުފާކުރާށެވެ. އެ ބޭފުޅުން އެ ދައްކައިދިނީ ދީނާއި ޤައުމަށް އޮތް ލޯތްބެވެ. މި ޤައުމުގެ ޙައްޤުގައި ޤުރުބާންވެ، ފިދާވާން ކެރޭ ދަރިން އަދިވެސް ތިބިކަމެވެ. މި […]

3 Nov 2020