Skip to main content

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު

Contributor
🇲🇻 ތިލަދުން Desk
243 Stories
30 Reads

ނ. މަނަދޫއަށް އުފަން، ކޮމާންޑް ސާޖެންޓް މޭަޖަރ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދަކީ، ހުނަރުވެރި މޮޅު ލިޔުންތެރިއެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ތާރީޚީ ދިރާސީ ލިޔުންތައް ލިޔުއްވުމުގައި ފަންނުވެރި ކުޅަދާނަ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. ބަހަވީ އަދަބީ ތާރީޚީ ސަގާފީ ޚިދުމަތްތަކުންވެސް ގައުމީގޮތުން ފާހަގަކުރެވޭ، ފަޚުރުވެރި ދިވެހި ދަރިއެކެވެ.

Published on ތިލަދުން (Thiladhun) by ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު

ފަޚުރުވެރި ކިއުބާ ދަތުރުފުޅު
Report

ފަޚުރުވެރި ކިއުބާ ދަތުރުފުޅު

ފަޚުރުވެރި ކިއުބާ ދަތުރުފުޅު ލިޔެލަން ޖެހެނީ ރަން އަކުރަކުންނެވެ. ދިވެހީންގެ ފަޚުރުވެރި ތާރީޚުގައި އެ ޝަރަފުތައް އަބަދުވެސް ވިދާ ބަބުޅާނެއެވެ. މަޝްހޫރު ޅެންވެރިޔާ އަލްމަރުޙޫމް ހޯރަފުށީ އާދަމް ސަލީމް އެ ދަތުރުފުޅަށް ހެއްދެވި ޚާއްޞަ ޅެން ފައްޓަވާފައިވަނީ މި ތަޢުރީފުންނެވެ. މުޅި ދަތުރުފުޅު ފެށުނީއްސުރެ ނިމެދެން ފަށުވި ރީތި ޢިބާރާތްތަކުން ގަތާލައްވާފައިވާލެއް ފުރިހަމައެވެ. ހަމައެހެންމެ އަލްމަރުޙޫމާ ހޯރަފުށީ ފަރީދާ މުޙައްމަދު ފުޅުގެ ރީތި އޮމާން ހިތްގައިމު އަޑުން އެ ޅެން ވިދާޅުވެފައި އޮތް ގޮތުން އެ މު...

ފުޅަނގީގެ ހާލަތު
Column

ފުޅަނގީގެ ހާލަތު

އެ ސޮރުގެ އެއްވެސް ކުށެއްނެތެވެ. އެކަމަކު ސަލާމަތެއް ނެތެވެ. ރައްކާތެރިކަމެއްނެތެވެ. ހާންތިވެފައިވާ ބޮޑެތި ފިޔަލަތައް އެ ސޮރުމެން ފަހަނީއެވެ. ފެހިކުލައިގެ އެ ބިޔަ ފިޔަލަތަކުގެ ލަދުގެ ކަންފުޅެއް ވެސް ނެތެވެ. ބަޑިއަޅައިފައި އައިސް ހިފަނީއެވެ. އަތުޖެހިއްޖެނަމަ އެއް ފަހަރުން ކާލަނީއެވެ. އެތައް ފުޅަންގެއް ކާ އިރު ވެސް ހިތެއް ނުފުރެއެވެ. ފުޅަންގަކީ ބުރިކަށިމަތި ގަދަނޫ ކުލައެއްގައި، ދެއަރިމައްޗާއި ބަނޑުދޮށް، ރިހި ކުލައިގައި ހުންނަ މަހެކެވެ. މިއީ ދެކަން ފަތްގަނޑު ވަރަށް ދިގު މަހެކެވެ. ދެފިޔަފަތުގެ ގޮތުގ...

މޮޅަދޫ ސައްޔިދު ތޯހާގެ ވާހަކަ
Thiladhunmathi News

މޮޅަދޫ ސައްޔިދު ތޯހާގެ ވާހަކަ

ހއ. މޮޅަދޫ ސައްޔިދު ތޯހާގެ ވާހަކަ ދައްކާ މީހުން މިހާރު މިރަށުގައި ވަރަށް މަދެވެ. އެ ވާހަކަތައް ކުރިން ޤަބޫލުކުރަމުން އައި ގޮތަށް ޤަބޫލުކުރާ މީހަކު އަމުދުންނެތެވެ. ހއ. މޮޅަދޫ ސައްޔިދު ތޯހާގެ ނަމުގައި ހަދާފައި ހުންނަ ޒިއާރަތެއް އަދިވެސް އެބަހުއްޓެވެ. ޒިއާރަތުގެ ދިދަ ދަނޑިވެސް ކޮޅަށް އެބަހުއްޓެވެ. އެއީ ވަރަށް ދިގު ދިދަ ދަނޑިއެކެވެ. ޒިއާރަތުގެ ފުރާޅުގައި ޖަހާފައިވަނީ އީޓެވެ. ގެގަޑަކީ އެހެނިހެން ގިނަ ޒިއާރަތްތަކެކޭ އެއްފަދައިން ލަކުޑިން ހަދާފައިވާ ގެގަޑެކެވެ. ޒިއާރަތުގެ ދޮރު ހުރީ […]

ދިވެހި ޤައުމީ މާ
Column

ދިވެހި ޤައުމީ މާ

ފިނިފެންމާ ޤައުމީ މަލެއްގެ ގޮތުގައި އޮންނަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތްތަކުގައެވެ. ލަގަބާ އެއްވަރުގެ ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތެއް ޤައުމީ މަލަށް ލިބިފައިވޭ ހެއްޔެވެ؟ ހަމައެކަނި ފެންނަނީ ސްކޫލު ދަރިވަރުންގެ ފޮތްތަކުންނާއި ޅެންވެރިންގެ ޅެންތަކުންނެވެ. ޤައުމީ މަލުގެ ލަގަބު ފިނިފެންމަލަށް ދެއްވީ ރައީސް މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމުގެ ޒަޢާމަތުގައެވެ. އަވަށްޓެރި ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން އިންޑިއާގެ ޤައުމީ މަލަކީ ލޮޓަސް މަލެވެ. ސްރީލަންކާއާއި ބަންގްލޭޝްގައި ލިލީމަލެވެ. ޢަރަބި ކަރައަށް ބަލާއިރު އީރާނާއި އިރާގުގައި ފިނިފެންމަ...

ދިވެހި ޤައުމީ ދިދަޔާއެވެ.
Report

ދިވެހި ޤައުމީ ދިދަޔާއެވެ.

ވިހުރިލާށެވެ. މިނިވަންކަމުގެ ރަމުޒާއެވެ. ސާބިތުވެ ހުރެދޭށެވެ. ފެއްސާއި ރަތާއި ހުދާއެވެ. ތިޔައީ ހަމައެކަނި ދިދައެއް ނޫނެވެ. އެއަށްވުރެ މާ އައުދާނަ ނިޝާނެކެވެ. މާނައާއި އިހުސާސްތައް ފުނެވެ. އަސަރު ގަދައެވެ. ބުނެދޭ ވާހަކަތައް މާ ގިނައެވެ. ތިޔައީ ޝަހީދުންނާއި ޤައުމީ އަބުޠާލުންގެ ފިދާޢީ ހަނދާނެވެ. ދިވެހީންގެ ހިތްވަރާއި ޢަޒުމާއި ޣީރަތްތެރިކަމުގެ އިމެވެ. ދިވެހީންގެ ޤައުމިއްޔަތުގެ ހެއްކެވެ. ދިވެހީންގެ މިނިވަންކަމުގެ އަލިގަދަ ދަންމަރެވެ. މި ޤައުމު ދެކެ ލޯބިވި ދަރިން މިނިވަންކަމަށް ޓަކައި އޮހޮރުވާލި ލޭގެ...

ބޮޑު ކޯއްޓޭއާއި ބޮޑު ދިދަ
Column

ބޮޑު ކޯއްޓޭއާއި ބޮޑު ދިދަ

ކުރީ ޒަމާނުގައި ދެބުރިއަށް ކާލިގަނޑުލައިގެން ދިދަ ނަގާން ޖަހާފައި ހުންނަ ދިގު ދިދަ ދަނޑިއަށް ކޯއްޓޭ ކިޔައެވެ. ދެން ކޯއްޓޭ ކިޔަނީ ރަށްރަށް ދިފާޢުކުރުމަށް ސިފައިން ތިބުމަށް ހަދާފައި ހުންނަ ތަންތަނަށެވެ. ދިވެހި އަސްކަރިއްޔާގެ މައިމަރުކަޒުގެ ކުރިމަތީގައި (ޖުމްހޫރީ މައިދާނުގައި) ހުންނަ ބޮޑު ދިދަ ދަނޑިއަކީ މިހާރުގެ ގޮތުންނަމަ ބޮޑު ކޯއްޓޭ އެވެ. ދިވެހިތާރީޚާއި ސަގާފަތާ ގުޅިފައިވާ މަޝްހޫރު ބޮޑު ކޯއްޓޭ ބުޒުރު ތަޅާލުމަށްފަހު އެ ބުރުޒުގައި ހުރި ބޮޑު ކޯއްޓޭގެ ބަދަލުގައި ނެގި ކޯއްޓޭ ހުރީ […]

Report

ތޮޅެންދޫ މީހުން ކެނދިކުޅުދޫއަށް ބަދަލުކުރުން

ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަށްރަށް ފަޅުކޮށް، އެހެން ރަށްރަށަށް މީހުން ބަދަލުވުމަކީ އަންޒަމާނުއްސުރެ ހިގަމުންދާ ކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދިރިއުޅެން ދަތި އުދަނގޫ ރަށްރަށުގައި ދިރިއުޅެމުންދާ ރައްޔިތުން ސަރުކާރުން ދިރިއުޅުން ފަސޭހަ ރަށްރަށް ބަދަލުކޮށް “އެއްފަސް” ކުރުމުގެ ސިޔާސަތު އުފަންވެގެންއައީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލް ޤައްޔޫމުގެ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރުގައެވެ. އެ މަސައްކަތް ފެށިގެން އައިދުވަސްވަރު އެއީ ވަރަށް މަޑުމަޑުން ކުރިއަށްދާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނަގާ “ބޮޑު” މަސައްކަތެކެވެ. އެގޮތ...

ބަންގާޅަށް ނިސްބަތްވާ ދިވެހި ރަސް ދަރިކޮޅު
Report

ބަންގާޅަށް ނިސްބަތްވާ ދިވެހި ރަސް ދަރިކޮޅު

ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވި ފަހުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހަތް ދަރިކޮޅަކުން ރަސްކަން ކުރެއްވިއެވެ. އެ ދަރިކޮޅުތަކަކީ ތީމުގޭ ދަރިކޮޅާއި، ޢުމަރުވީރު ދަރިކޮޅާއި، ހިލާލީ ދަރިކޮޅާއި، އުތީމު ދަރިކޮޅާއި، އިސްދޫ ދަރިކޮޅާއި، ދިޔަމިނގިލި ދަރިކޮޅާއި، ހުރާ ދަރިކޮޅެވެ. މި ހަތް ދަރިކޮޅުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޢުމަރުވީރު ދަރިކޮޅު ނިސްބަތްވަނީ ބަންގާޅަށެވެ. ބަންގާޅު ކިޔަނީ މިހާރުގެ ބަންގްލާދޭޝްއަށް ކަމަށް ވިޔަސް އޭރު އެއީ މިހާރުގެ އިންޑިއާގެ ބައެކެވެ. ޢުމަރުވީރު ދަރިކޮޅަށްފަހު ރާއްޖޭގައި ރަސްކަންކުރެއްވި ހިލާލީ ދަރިކޮޅަކީ ވެސ...

އަހަރެންގެ މަހާނަ
Report

އަހަރެންގެ މަހާނަ

ރޯކަން އެނގެއެވެ. ގިސްލާ އަޑު އިވެއެވެ. ކަރުނަތައް ފޭދެމުންދާތަން ފެނެއެވެ. ތިޔަ ކަންކަމުން އެކަނި ވެސް ހިތުގެ ރިހުން ބުނެދެއެވެ. އަރާފައިބާ ޝުޢޫރުތައް ކިޔައިދެއެވެ. ހިތުގައި ތިޔައަޅާ ވޭންތައް ތަސައްވުރު ކޮށްދެއެވެ. މިއީ ހާދަހާވާ އެކަނިވެރި މަންޒިލެކެވެ. ހާދަހާވާ ހިމޭން ދުނިޔެއެކެވެ. މުނިފޫހިފިލުވުމެއް ނުވެއެވެ. ކުޅުމާ މަޖާކުރުމެއް ނެތެވެ. ކެއުމާއި ބުއިމެއް ނެތެވެ. ހަސަދައާއި ރުޅިވެރިކަމެއް ނެތެވެ. އަނިޔާއާއި ބޭއިންސާފެއް ނެތެވެ. ކުރާނެ މަސައްކަތެއް ނެތެވެ. ފައިސާއަކީ މިތަނަށް މުހިންމު އެއްޗެއް...

ދިދައިގެ މައްސަލަ
Column

ދިދައިގެ މައްސަލަ

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދިދައިގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ހަނދުފަޅި ހުރީ ދިދައިގެ ދަނޑިއާ ވީކޮޅަށެވެ. ދިދަ ދަނޑިއާ ދުރަށް ވާ ގޮތަށް ހަނދުފަޅީގެ ދެ ތުނޑު ހުންނަހެން ބަދަލުކުރެއްވީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމާއެކުގައެވެ. އޭގެފަހުން ދިދަ ބޭނުން ކުރަމުން އަންނަނީ މިހެންނެވެ. ގަނޑެއްގައި އަދި ތަނެއްގައި ނުވަތަ އެއްޗެއްގައި ދިދަ ކުރެހިޔަސް ކުރަހަނީ ހަނދުފަޅީގެ ދެ ތުނޑު ކުރަހާ މީހާ ނުވަތަ ބަލާ މީހާގެ ކަނާތް ފަރާތަށް ހުންނަ ގޮތަށެވެ. ޤާނޫނު އަސާސީގައި ވެސް ދިވެހި ޤައުމީ […]

Report

ލޯތްބާ ގުޅިފައިވާ މާވެޔޮ މިސްކިތާއި ވަރުނުލާ ރާޅުގަނޑު

ވިޔަފާރި ދަތުރެއްގައި ބޭރުގެ ގުރާބެއް ރާއްޖެއަށް އައެވެ. އެ ގުރާބުން މާލެއަށް ވަރަށް ރީތި އަންހެން ޖާރިއާއަކު ބޭލިއެވެ. އެ ކުއްޖާ ބޭލީ ބިއްލޫރި އަލަމާރިއަކަށް ލައިގެންނެވެ. އެ ރީތި އަންހެން ކުއްޖާ ވަގަށް ނަގާފާނެތީ ވަރަށް ބޮޑު ސާރިދޯޅެއް ފާރައަށް ބޭއްވިއެވެ. އެކަމަކު އެ އަންހެން ކުއްޖާ ގެއްލިއްޖެއެވެ. މި މައްސަލައައިގެން ބޭރުގެ ވިޔަފާރިވެރިން ދިޔައީ ރަސްގެފާނުގެ އަރިހަށެވެ. އޭރު ރަސްކަމުގައި އިންނެވީ އައްސުލްޠާން ވަޑީ ކަލަމިންޖާއެވެ. ރަދުންގެ ފަރާތްޕުޅުން މީހުން ނެރެގެން ތަންތަން ބަލައި […]

People

އާއިލީ ރަހުމަތްތެރިޔާ ހުސެންބެ

ހުސެންބެއަކީ ތަފާތު މީހެކެވެ. ގޭތެރޭގައި އަންހެންވެރިން ކުރާ ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ކޮށް އުޅެއެވެ. ހަމަ ރަނގަޅަށް ރީތިކޮށް ކުރަންދަނެއެވެ. އޭރަކީ ވަކި ކަހަލަ މަސައްކަތްތަކެއް މިހާރަށްވުރެ މާ ބޮޑަށް ވަކި ޖިންސަކަށް ޚާއްޞަވެފައި އޮތް ދުވަސްވަރެކެވެ. އަންހެންދުޅާ ފާޑު މަސައްކަތާއި ފިރިހެން ދުޅާ ފާޑު މަސައްކަތް ވަކިކޮށް ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި ޖިންސީ ތަފާތުކުރުންތައް އިންތިހާއަށް އޮތް ދުވަސްވަރެވެ. އެފަދަ ދުވަސްވަރެއްގައި ހުސެންބެމެން ކަހަލަ މީހަކަށް މުޖުތަމަޢުގައި އޮންނާނެ މަގާމާއި ދަރަޖަ އޮތީ ހީކޮށްލުމ...

ފްރީ ޑައިވަރުންގެ ހިތާމަވެރި ދެ މަރު
Column

ފްރީ ޑައިވަރުންގެ ހިތާމަވެރި ދެ މަރު

ފްރީ ޑައިވްކުރުމާއި ފްރީ ޑައިވްކޮށްގެން މަސް ހިފުން ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ވަރަށް މަގުބޫލެވެ. ތަމްރީނު ހަދައިގެން ޕްރޮފެޝަނަލްކޮށް ފްރީ ޑައިވްކުރާ ޒުވާނުން ރާއްޖޭގައި އަންނަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. އެ ފަރާތްތަކުން މީސް މީޑިއާއަށް ދޫކޮށްލާ ފޮޓޯތަކުން އެ ފަރާތްތަކުގެ ކުޅަދާނަކަން އެނގެއެވެ. ހިފާފައި ހުންނަ ބޮޑެތި ބިޔަ މަސްތަކާއެކު ނަގާފައިވާ ފޮޓޯތަކުން އެކަމަށް ހެކިދެއެވެ. ފްރީ ޑައިވްކުރުމާއި ފްރީ ޑައިވްކޮށްގެން މަސް ހިފުމަށް ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ވަރަށް ބޮޑު ލޯތްބަކާއި ޝައުޤުވެރިކަމެއް އޮއްވައި ވަރަށް ކައ...

ވަދާދިޔަ ފުރަތަމަ ދުވަސް: ޙަސަންބެގެ ލޯބި 
Column

ވަދާދިޔަ ފުރަތަމަ ދުވަސް: ޙަސަންބެގެ ލޯބި 

އަޅުގަނޑު ވަރަށް ކުޑައެވެ. މަންމަ ފަރާތު ބޮޑުބޭބެއެއްކަމަށްވާ ޙަސަންބެއާއެކު ވަދާ ދިޔަ ދުވަހެކެވެ. ޙަސަންބެގެ އަސްލު ނަމަކީ ޙަސަން އިބްރާހީމެވެ. މަނަދޫގެ ކުޑަކަތީބުކަން ޙަސަންބެ ކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަކު މިއީ އޭގެ މާކުރީގެ ވާހަކައެކެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުގެ ހަޔާތުގައި ވަދާދިޔަ ފުރަތަމަ ދުވަހެވެ. ވަދާ ދިޔައީ ޙަސަންބެގެ އަންހެނުން ހަލިންތަމެންގެ ކުޑަ ވަދު ދޯންޏެއްގައެވެ. އެއީ “ކުޑަ ތޯލާ” އެވެ. ޑިސެންބަރު މަހެއްގެ ފަހުކޮޅެވެ. ހީވާގޮތުން އެއީ އިރުވައި މޫސުމުގެ ދެވަނަ ނަކަތް ކަމުގައިވާ ފުރަހަޅަ ތެރެއެވެ. އި...

Report

ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ހެދި ރާޑަރ ސްޓޭޝަންތައް

ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަސްކަނޑުތަކުން ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ބޭރުގެ ބޯޓު ފަހަރުން މަސްވެރިކަންކުރުން އޮތީ އާންމުވެފައެވެ. ދާއަޅައިގެންނާއި ލޭނު އަޅައިގެންނެވެ. ދިވެހި ސިފައިންގެ ތެރޭގައި ކޯސްޓްގާޑުގެ ޚިދުމަތް 01 ޖަނަވަރީ 1980 ގައި ފެށިގެން ދިޔައީ ވެސް އެކަމާ ގުޅިގެންނެވެ. ރާއްޖޭގެ މަސްކަނޑުތަކަށް ވަދެ ކަހާލައިގެން ގެންދާއިރު ބަލަން ތިބެން ބޭނުން ނުވީއެވެ. ކޯސްޓްގާޑް އުފެދުނުއިރު ސިފައިންގޭގައި ހުރީ ހަތް މީޓަރު ހަމަނުވާ ކުދިކުދި ލޯންޗްފަހަރެވެ. އެތަކެތީގައި ބޭރު ކަނޑުތަކުގައި ޕެޓްރޯލްކޮށް މަސްކަނޑުތައް ބެލެހ...