Religion

މޫނު ބުރުގާއަކީ ޢިލްމުވެރީންގެ އިއްތިފާޤުން، މާތް މަތިވެރި ޝިޢާރެކެވެ.

މޫނު ބުރުގާއަކީ ހައްދު ފަހަނަޅައިފައިވާ ކަމުގެ ނިޝާނެއް ކަމަށް ބައެއް މީހުން ފާހަގަކުރެއެވެ. ނަމަވެސް ދީނީގޮތުން މި ކަން އޮތީ ދިމާ އިދިކޮޅަށެވެ. މޫނު ބުރުގާއަކީ ޢިލްމުވެރީންގެ އިއްތިފާޤުން، މާތް މަތިވެރި ޝިޢާރެކެވެ. ޢިލްމުވެރީންގެ މެދުގައި ޚިލާފު އޮތީ އަންހެނާގެ މޫނަކީ އައުރަތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯއާ މެދުގައެވެ. ބައެއް ޢިލްމުވެރީންގެ އަރިހުގައި މޫނާއި ދެ އަތްތިލައަކީ ވެސް އައުރައެވެ. އަނެއް ބައި ޢިލްމުވެރީންގެ އަރިހުގައި އެއީ އައުރައެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ފޮރުވުން މަތިވެރި ކަމެކެވެ. މުސްތަޙައްބު ކަމެކެވެ...

25 Dec 2023

Column

ދީނީ ޣީރަތްތެރިކަން ނެތި ދިޔުމަކީ، ދީން ނެތި ހިނގައިދާނެ ކަމެއް!

ދީނީ ޣީރަތްތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަކީ އެ މުޖުތަމަޢެއްގައި އޮތް ދީން ޙިމާޔަތް ކުރުމަށް ކޮންމެހެން ލާޒިމު ކަމެކެވެ. ދީނީ ޣީރަތްތެރިކަން ނެތިއްޖެ މުޖުތަމަޢެއްގައި ދީނެއް ނޯންނާނެއެވެ. ފަހަރެއްގައި ނަމެއްގައި ދީން އޮވެ ދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އިޢުތިޤާދީ ގޮތުންނާއި ޢަމަލީ ގޮތުން ދީން އޮންނާނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހީނަރުވެފައެވެ. ދީނުގެ ޢަދުއްވުން އިސްލާމީ ޢާއިލީ ނިޒާމާއި، މުސްލިމް ޅަދަރީންގެ ސިކުނޑިތަކަށް ދީނާ ދުރު ފަލްސަފާތަކާއި ފިކުރުތައް ވައްދަން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ބޭނުމަކީ ވެސް އެއީއެވެ. ދީނީ މުޤައ...

21 Oct 2023

Column

އަލްމަސްޖިދުލްއަޤްޞާ، އަލްޤުދްސު، ފަލަސްޠީން

އިސްލާމީ ތާރީޚުން 14 ވަނަ ޤަރުނު ހުސްވެ، 15 ވަނަ ޤަރުނަށް އެޅުނުއިރު، އިސްލާމީ ދުނިޔެއާ ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑަތި މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެބޮޑު ތިން މައްސަލައޭ ދެންނެވިޔަސް އެންމެ ރަނގަޅު ވާނެ ތިން މައްސަލައެވެ. އަލްމަސްޖިދުލްއަޤްޞާގެ މައްސަލައާއި އަލްޤުދުސް ގެ މައްސަލައާއި ފަލަސްޠީނުގެ މައްސަލައެވެ. ތިން މައްސަލައޭ ދެންނެވިޔަސް އެއީ އެއްމައްސަލައެކެެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ޢަރަބީންނާއި ބެހޭ ކަމެއްނޫނެވެ. ހުރިހައި މުސްލިމުންނާބެހޭ ކަމެކެވެ. ސަބަބު ދަންނަވައިލާނަމެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ މަސްޖިދުލްއަޤ...

18 Oct 2023

Column

ދިވެހީންގެ އެއްބައިވަންތަކަން ގުޅިފައި ވަނީ ދިވެހީންގެ ދީނީ އެއްބައިވަންތަކަމާއެވެ!

ދިވެހީން މިހާތަނަށް ދެކެމުން އައީ މާތް ﷲގެ ރަޙްމަތުން އެންމެ އަމާންއޮމާން ދިރިއުޅުމެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ޞުލްޙަމަސަލަސްކަމަކީ ދިވެހީންގެ އެންމެ ޚާއްޞަ އެއް ސިފަ ކަމުގައި އައީ ބެލެވެމުންނެވެ. ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ދަތުރުވެރީންނާއި ފަތުރުވެރީން، ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގެ އަމާންއޮމާންކަމާއި ޞުލްޙަމަސަލަސްކަމާއި، ދިވެހިންގެ އޯގާތެރިކަމާއި މަޑުމައިތިރިކަން އައީ އަބަދުވެސް ފާހަގަކުރަމުންނެވެ. މި ހުރިހާ ކަމެއް ދިވެހީންނަށް ހާސިލުވެފައި ވީ، ދިވެހީންގެ ދީނީ އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ސަބަބުންކަމުގައި ދެންނެވުމަކީ ދޮގަ...

10 Sep 2023

Column

ޢަލްމާނިއްޔަތުގެ ނުރައްކަލުގެ ތެރޭގައި: އިސްލާމީ ޢާއިލީ ނިޒާމު އެއްކޮށް ފުނޑުފުނޑުކޮށްލުން!

ޢަލްމާނީ ފިކުރަކީ އިންސާނީ ޙަޔާތުގެ އެކިއެކި ދާއިރާތަކުން ދީން އެއްކިބާކޮށް އެކަހެރި ކުރުމަށް ގޮވައިލާ ފިކުރެކެވެ. ޢަލްމާނީ ފިކުރުގެ ނުރައްކާތެރިކަން އެންމެ ބޮޑަށް އޮތް އެއް ދާއިރާއަކީ އިސްލާމީ ޢާއިލީ ނިޒާމުގެ ދާއިރާއަށް ކަމަށް ބުނެވިދާނެއެވެ. ޢަލްމާނީ ފިކުރަކީ މުޠުލަޤަށް ފަރުދީ މިނިވަންކަމަށް ބިނާވެފައިވާ ފިކުރެކެވެ. މި ފިކުރު ތަންފީޒު ކުރެވޭ މުޖުތަމަޢެއްގައި އިސްލާމީ ޢާއިލީ ނިޒާމެއް ނޯންނާނެއެވެ. އެހެނީ، ފަރުދީ މިނިވަންކަމަކީ ދީނީ ގޮތުން މުޠުލަޤަށް ދެވިފައިވާ މިނިވަންކަމެއް ނޫނެވެ. އިސްލާމީ ޢާ...

6 Sep 2023

Column

ސަގާފަތް ދިރުވުމުގައި ބަލާންވީ ކަންކަން

ދުނިޔެވީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު ވެސް ކޮންމެކޮންމެ ސަގާފަތަކީ ދިރުވާން ޖެހޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ސަގާފަތެއް ބަޔަކު މީހުންގެ ތެރެއިން އިންދިރާސްވެ ނެތޭނީ، ތަފާތު ސަބަބުތަކާ ހުރެއެވެ. މި ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި، އެ ސަގާފަތަކަށް ޢަމަލުކުރާން ޖެހޭ  ބޭނުން ނެތި ދިއުމާއި، އެ ސަގާފަތެއް އެހެން ސަގާފަތަކަށް ބަދަލުވެ ދިއުމާއި، އެ ސަގާފަތަކީ ރަނގަޅު ސަގާފަތެއް ނޫންކަމުގައި ދެކިގެން އެ މުޖުތަމަޢަކުން އެ ސަގާފަތެއް ދޫކޮށްލުން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ވެސް ސަގާފަތްތައް ނެތި އިންދިރާސްވާ ވަރަށް ގިނަ […]

26 Aug 2023

Column

އިސްލާމްދީނަކީ ލުއިފަސޭހަ ދީނެކެވެ.

އިސްލާމްދީނަކީ ލުއިފަސޭހަ ދީނެއް ކަމާ މެދަކު އެއްވެސް މުސްލިމަކު ޝައްކެއް ނުކުރާނެއެވެ. އެހެނީ، މާތް ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ މި ދީން ބާވައިލެއްވީ ޤިޔާމަތާ ޖެހެން ދެން އިންސާނާއަށް ހިދާޔަތާއި ތެދުމަގާއި ހެވާއި ނުބައި ވަކިކޮށްދެނިވި ޝަރީޢަތެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެހެން ނުވާން ވީ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނެތެވެ. މާތް ﷲއީ އެންމެ އޯގާވަންތަ އެންމެ ރަޙްމާންވަންތަ އިލާހެވެ. އެ އިލާހީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަޅުކަމަކަށް މުޙުތާޖުވެ ވޮޑިގެންވާ އިލާހެއް ނޫނެވެ. އިސްލާމްދީން، ދީނެއްގެ ގޮތުގައި އެ އިލާހު ރުއްސަވައި، […]

19 Aug 2023

Column

ނަބިއްޔާގެ މަޤާމަށް ފުރައްސާރަ ކުރެވިގެން ނުވާނެ!

ޢާލަމްތަކަށް ރަޙްމަތެއް ކަމަށް ފޮނުއްވުނު ނަބިއްޔަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު صلى الله عليه وسلم އެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ މަޤާމަކީ ވަރަށް މާތް މަތިވެރި މަޤާމެކެވެ. މަޚްލޫޤަކަށް ދެއްވުނު އެންމެ މާތް މަތިވެރި މަޤާމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އީމާންތެރިކަން ފުރިހަމަ ވުން ވެސް ވަނީ އެކަލޭގެފާނު ދެކެ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސާއި އަހުލުންނާއި މުދަލަށް ވުރެ ވެސް ބޮޑަށް ލޯބިވުމުގައެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ މަޤާމަށް އުނިކަން އަންނަ ފަދަ ގޮތަކަށް ނުވަތަ ކުޑައިމީސް ވާ ގޮތަށް މުސްލިމެއްގެ ޢަމަލާއި […]

13 Aug 2023

Column

ތައުޙީދުގެ ޢަޤީދާއަށް ރައްކައުތެރިވުން!

އިންސާނަކަށް ދުނިޔެ މަތީގައި ލިބޭނެ އެންމެ ބޮޑު ނިޢުމަތަކީ އިސްލާމްކަމުގެ ނިޢުމަތް ކަން ކަށަވަރެވެ. އެއީ އޭނަގެ އާޚިރަތުގެ ކާމިޔާބާއި ފަލާޙު ވެސް ގުޅިފައިވާ ނިޢުމަތެވެ. އޭނައަށް ސުވަރުގެ ލިބުން ވަނީ މުސްލިމަކަށް ވުމުގައެވެ. އަދި ނަރަކައިން މުއްތިވުން ވެސް ވަނީ އެކަމުގައެވެ. ތައުޙީދުގެ މި މަތިވެރި ނިޢުމަތަށް ރައްކައުތެރިވުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމަކު ވެސް އެންމެ ބޮޑަށް ފަރުވާތެރިވާން ޖެހޭ ކަމެވެ. އެއީ އޭނަގެ މުދަލާއި ނަފްސަށް ރައްކައުތެރިވުމަށް ވުރެ ވެސް ބޮޑަށެވެ. ސަބަބަކީ އޭނައަށް ލިބިފައިވާ […]

10 Aug 2023

Column

އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތާއި ތަޢުލީމުގެ މުހިންމުކަން!

އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތާއި ތަޢުލީމަކީ ރަނގަޅު އިސްލާމީ ޖީލެއް ބިނާކުރުމަށް އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢަކަށް ބޭނުން ވާ އެންމެ މުހިންމު އުންޞުރެވެ. މި އުންޞުރު ފުރިހަމަ ކުރުމަކީ ވެރީންނާ ހަމައިން ފެށިގެން ބެލެނިވެރީންނާ ހަމައަށް އޮތް ޒިންމާއެކެވެ. އަމާނާތެކެވެ. އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތާއި ތަޢުލީމަށް އަހަންމިއްޔަތުކަން ނުދެވޭ މުޖުތަމަޢެއްގައި ކުދިން ބޮޑެތިވަމުން އަންނާނީ ދުނިޔެވީ މާއްދިއްޔަތަށް ކަމާ މެދަކު ޝައްކެއް ނެތެވެ. މާއްދީ ފަލްސަފާތަކާއި މާއްދީ ނަޒަރިއްޔާތުތަކާއި ފިކުރުތަކަށް އެ ކުދީންގެ ލޯ ހުޅުވިގެން ދާ އި...

8 Jul 2023

Column

ތަޤްވާގެ ބުރުގާ!

އިސްލާމްދީން ގޮވައިލައްވަނީ ހަމައެކަނި ބޭރުފުށުގެ ޢަމަލުތައް ސީދަ ކުރުމަކަށް ނޫނެވެ. އެތެރެފުށާއި ބޭރުފުށުގެ ޢަމަލުތައް ސީދާ ކުރުމަށެވެ. ޙަޤީޤީ މާނައިގައި ދީނީ އަމުރުފުޅުތަކަށް ތަބާވުމަކީ ވެސް އެއީއެވެ. އާދެ، ބުރުގާ އަޅަން ވީ ފުރަތަމަ ހިތުގައެވެ. މި ތަނުގައި ބުރުގާގެ މުރާދަކީ ފޭރާމެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެކޮންމެ ފޭރާމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިސްލާމްދީނުގައި ބަޔާން ކުރައްވާފައި ވާ ފަދައިން ޢައުރަ ނިވާ ވާ ފަދަ ފޭރާމެވެ. ހިތުގެ މުރާދަކީ ތަޤްވާއެވެ. ނުވަތަ ތަޤްވާވެރިކަމެވެ. ޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރިންގެ ރައުޔުގައި އަ...

15 Jun 2023

Column

ފާލުބަލާ މީހުން ކައިރިއަށް ދިޔުމުގެ ނުރައްކާތެރިކަން!

ފާލުބެލުމަކީ ޒަމާނުއްސުރެ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި އަށަގަނެފައި އޮންނަ ނުބައި ޢާދައެކެވެ. ފަހަރެއްގައި އެ ކަމުގެ ނުރައްކާތެރިކަން އަދިވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުންނަށް ނޭނގެނީ ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން މި ލިޔުމުގައި ބަލައިލަން މި އުޅެނީ އެ ކަމުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. ދީނީ ނަޒަރަކުންނެވެ. ފާލުބެލުމާއި އަތްބެލުން ފަދަ ކަންކަން ހިމެނެނީ ޣައިބުގެ ޢިލްމަށް ދަޢުވާ ކުރުމުގެ ތެރޭގައެވެ. އެއީ މާތްﷲ އާ ޝަރީކު ކުރުމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެއް ކަމުގައި އެގޮތުން ބުނެވިދާނެއެވެ. ޣ...

8 Jun 2023

Column

އިޖުތިމާޢީ ޢަހްލާޤިއްޔާތުގެ ސިފަތައް!

އިސްލާމްދީނަކީ މަތިވެރި އަޚްލާޤުގެ ދީނެވެ. އިސްލާމްދީނަކީ ތެދުވެރިކަމާއި އަމާނާތްތެރިކަމުގެ ދީނެވެ. އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢެއްގައި ހުރިހައި މަތިވެރި އަޚްލާޤީ ސިފަތައް ފެންނަން ހުންނަން ވާނެއެވެ. ނިފާޤުކަމުގެ ހުތުރު ސިފަތަކުން އެއްކިބާވެފައިވާ މުޖުތަމަޢަކަށް އެ މުޖުތަމަޢު ވުން ލާޒިމެވެ. ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ވަނީ ނިފާޤުކަމުގެ ސިފަތަކަކީ ކޮބައިކަން ބަޔާންކޮށްދެއްވައި އެކަމުން ދުރުވުމަށް މުއުމިނުންނަށް ބާރުއަޅުއްވައި ވަޞިއްޔަތް ކުރައްވާފައެވެ. މުނާފިޤުންގެ ސިފަތަކުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ފާޅުކަން ބޮޑު...

2 Jun 2023

Column

ޤިޔާމަތްދުވަހުން ފެނިގެން ދާނެ ތިބާގެ ފޮތް!

ކޮންމެ އިންސާނެއްގެ ޙަޔާތަކީ ވެސް ފޮތެކެވެ. އެ ފޮތް އޭނާއަށް ޤިޔާމަތްދުވަހުން ފެނިގެން ދާނެއެވެ. އޭގައި، އޭނާ ކުރި ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ލިޔެވިގެން ވާނެއެވެ. އަދި، އޭނާ އަށް އަމުރުކުރެވޭނެއެވެ. ކިޔާށެވެ! މިއޮތީ ތިބާގެ ފޮތެވެ. މިއަދު ތިބާގެ މައްޗަށް ޙިސާބު ކުރާނެ މީހަކަށް ތިބާގެ އަމިއްލަ ނަފްސު ފުދެއެވެ. މާތް ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. وَكُلَّ إِنسَانٍ أَلْزَمْنَاهُ طَائِرَهُ فِي عُنُقِهِ ۖ وَنُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كِتَابًا يَلْقَاهُ […]

29 May 2023

Column

އުފަލުގައި އޮތީ ޝުކުރުވެރިވުމެވެ. ބޮޑާވެގަތުމެއް ނުވެއެވެ. ހިތާމައިގައި އޮތީ ކެތްތެރިވުމެވެ.

މުއުމިނުއަޅާއަށް ދިމާވާ ކޮންމެ ކަމަކީ ވެސް ހެވެކެވެ. އޭގައި ނުބައި ކަމެއް ނުވަތަ ބަދުނަޞީބު ކަމެއް ނުވެއެވެ. މާތް ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްފުޅު ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. ” عَجَبًا لِأَمْرِ الْمُؤْمِنِ، إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ، وَلَيْسَ ذَاكَ لِأَحَدٍ إِلَّا لِلْمُؤْمِنِ ؛ إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَكَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ، وَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ ” (مسلم) މާނައީ: “މުއުމިނުއަޅާގެ ކަންތަކާ […]

25 May 2023